perficere

perficere [CL] 1 to bring to completion or conclusion, to complete, finish (sts. contrasted w. coepisse or sim.); b (task or act); c (period of time); d (number); e (sum of money or sim., w. ref. to making up of deficit or shortfall); f (w. ref. to achieving or accomplishing); g (absol. or ellipt.). basilicas sanctorum martyrum fundant, construunt, ~ficiunt Gildas EB 12 (= Bede HE I 8 p. 22); aurificum manibus vas hoc ego Cumma jubendo / abbas, divini nutus moderamine, supplex / argenti atque auri perfeci pondere multo Epigr. Milredi 814; terciam [orationem] que tandem sufficeret ~feci V. Gund. 14; c1130 dixit nobis quoddam opus, sc. missale, apud vos incepisse et, antequam ad Malverniam rediret, sua voluntate ~ficeret Ch. Westm. 248A ; 1209 in ~ficendo ostium et murum et j fenestram in eadem camera faciendam et eisdem dealbandis Pipe Wint. 54; 1311 vitri ~fecti Fabr. Exon. 56.  b ~ficiens quod nullus ex filiis hominum tangit metrum nascendo per semine nisi solus Christus ‥ ut fient dies ‥ cclxxvi Theod. Laterc. 12; ut nos intelligere potuissemus quod ipse ~in uno ictu oculi’ ~fecit, nec cherubin ante hominem, sed simul omnia Comm. Cant. I 30; c675 quod ‥ cogitarem ‥ adimplens ~ficere si ‥ temporum vicissitudo pateretur Aldh. Ep. 2; si qua corrigenda, si qua novitios essent docenda, praesens ipse ~ficeret Hist. Abb. Jarrow 11; nam Deus omnipotens poterit perficere cuncta Mir. Nin. 201; pactus es artis opus verbis aperire petitum: / reddere cepisti. perfice cepta, precor L. Durh. Dial. I 465; c1230 die perfecte tonsionis [ovium] (Cust. Combe) Doc. Bec 41.  c priusquam unum annum in monachatu ~ficeret ‥ Ord. Vit. III 12 p. 129; ut diis suis sollempnitates debitas peregissent ‥ residuum diei in ludis componendis ~ficere satagebant M. Par. Maj. I 74.  d octies ‥ v xl et octies ij xvj ~ficiunt Thurkill Abac. f. 57v; eosdem iiij quos superioribus detraximus restituentes predictum lxx annorum numerum ~ficiemus Andr. S. Vict. Dan. 105.  e c1170 si autem contingat quod predictas sexcies viginti acras ‥ eis ~ficere non valeam totum quod ibidem defuerit, inter B. et B. eisdem integre ~ficiam Feod. Durh. 154; c1192 quod deerit in ecclesiis istis de decem libris ~ficiam ei alibi Regesta Scot. 360; c1212 que terra ~ficit dictas sexcies viginti acras et octo Ch. Chester 351; 1219 ~ficient ei quod habebit xij marcas redditus ‥ nomine dotis, unde ‥ prius non habuit nisi x marcas CurR VIII 119; 1220 reddemus ‥ centum marcas, et ‥ c marcas, et ad ~ficiendum ei illas quingentas marcas, recipiet quidquid proveniet interim de ‥ Pat 232; 1243 id quod ei defuerit de xx libratis terre in L., ~ficiatis ei in manerio de W., ita quod plenaria habeat xx libratas RGasc I 197b; c1430 a sarto ‥ donec ~ficiantur eis lx acre terre Feod. Durh. 53a..  f Juppiter ‥ recordatus est se nihil ~fecisse per diluvium de hominis correctione Natura Deorum 24.  g in termini Paschalis observantia eos literis admonuit nec ~fecit Gir. Invect. 132; hi sunt ascensus sanctorum quando gradatim / incipiunt et perficiunt fiuntque beati Garl. Myst. Eccl. 81. 2 (mus.) to mark with the value of a perfect unit, to perfect, add half its value to an imperfect unit or prevent a perfect unit from being imperfected. contingit longas ~fici Odington 137 (v. imperficere 2); punctus perfeccionis postpositus proximam ~ficit notam precedentem Hauboys 196; dicitur perfeccio extrinseca quando nota ~ficitur per aliquid quo remoto non esset ~fecta Fig. 41. 3 to carry out, execute (order, sentence, will, or sim.). b to commit, perpetrate (crime, sin, or transgression); c (absol.), (acting as a substitute for a verb previously used to avoid its repetition) to do. 705 statutum est illis non communicandum si non tuum judicium in ordinatione episcoporum implere festinarent quod adhuc ‥ non ~ficiebant Wealdhere Ep. 22; moris erat eidem ‥ antistiti opus evangelii magis ambulando per loca quam equitando ~ficere Bede HE IV 3 p. 206; s1199 denunciatum ‥ regi Scotorum ut veniret in Angliam eidem Johanni quod jus dictaret ~facturus M. Par. Min. III 219 (cf. id. Maj. II 453: denunciaverunt quod in reditu suo in Anglia)); 1272 Alicia ‥ pro felonia ‥ ad comburendum judicata et ‥ ballivus ‥ commissa ‥ ducenda usque ad certum locum ad judicium illud ~ficiendum Cl 504; eya! pergamus propere / mandatum hoc perficere Med. Stage II 317; prout eis jussum fuerat, omnia ~fecerunt Strecche Hen. V 166.  b continuo Herodes dum [? cum] perficisset [sic] scelus, scatens vermibus, a Deo percussus animam reddidit Theod. Laterc. 6; gravius est ~ficere malum quam facere Bede Prov. 989; tunc peccatum cogoscitur ~fici Id. HE I 27 p. 61; innuit eum in ultimo sensu ‥ non ~fecisse peccatum W. Malm. GR V 443; excogitatum facinus ‥ ~ficere conati sunt Ord. Vit. XII 45 p. 478.  c 1375 nolunt ducere et portare pisces predictos ad villas et fora, ut debent ~ficere SessPLincs I 224. 4 to bring to its highest point of development, to perfect. cujus ut virtus ‥ in infirmitate ~ficeretur [cf. II Cor. xii 9] tacta est ‥ gravissimo corporis morbo Bede HE IV 9 p. 222; per patientiam justi vita ~ficitur Anselm (Ep. 53) III 67; Plato philosophiam ~fecisse laudatur J. Sal. Met. 859A; ita ~ficiet caritas naturam quod etiam naturaliter diliget homo Deum plus quam se T. Chobham Praed. 198. 5 (w. ref. to promoting or elevating in social status) to make, appoint. dominus rex ipsum Willelmum ‥ honorifice ~fecit in militem MGL II 463. 6 to bring about, to cause (to). b (as p. ppl.) perfective. plenum ‥ Domine in nobis remedium tuae miserationis operare et tales nos esse ~fice ut propitius nos ubique fovere digneris Egb. Pont. 6.  b primum hominem Deus altatem ~fectum nec non et intellectum adque rationem praeditum ‥ fincxit Theod. Laterc. 17; thelioticon [i. e. τελειωτικόν] Graece, Latine ~fectum Comm. Cant. III 38. 7 (p ppl. as adj.) brought to or that has reached completion or balance, complete, perfect: a (of number) that equals the sum of its aliquot parts. b (of age, w. ref. to maturity or sim.); c (mus.) perfect, marked with the value of a perfect unit, containing half again the value of a preceding imperfect unit. d (as sb. f.) perfect note. a c798 ~fectus numerus est qui partibus suis impletur nec diminutione frangitur, nec multiplicatione partium superabundat ut senarius numerus Alcuin Ep. 133 p. 200; [sententia] quae angelos non esse factos in ~fecto numero existimat Anselm (CurD I 18) II 78; numerus ~fectus est qui omnibus suis partibus quibus numeratur equalis est Adel. Elem. VII def. 17; sunt ‥ ~fecti [Trevisa:parfyte] numeri intra denarium sex ‥ Bart. Angl. XIX 124; numerorum alius ~fectus alius diminutus, alius superfluus Mens. & Disc. (Anon. IV) 64.  b anhelans perfecte [v. l. perfectae] aetatis pacatissimum fructum V. Cuthb. I 7; juxta historiam ~fecta aetas hominis Bede Acts 953; 1417 volo quod predicti R. S., N., et W. invenient eidem R. S. clerico meo omnia sibi necessaria ‥ quousque fuerit ~fecte etatis Reg. Cant. II 103; 1559 subditos hujus regni, quam primum vigesimum primum aetatis annum compleverint, esse et censeri debere majores, aetatisque ~fectae Conc. Scot. II 172.  c a parte finis ‥ quatuor sunt species [figurarum], quia quedam dicitur cum plica, quedam sine plica, quedam ~fecta circa finem, quedam imperfecta circa finem Garl. Mus. Mens. 2. 30; ~fectissimus is modus est qui modis omnibus mensurabilibus deservit Haudlo 166; maxima [figura] est duplex, viz. ~fecta et imperfecta. ~fecta valet tres longas Hothby Cant. Fig. Ve 39; pause ‥ longe ~fecte Ib. 43.  d de contentu longissimarum ~fectarum ‥ ~fecta longissima continet novem longas ~fectas Wals. Mus. Mens. 80–1. 8 (gram., of tense or verb) that denotes completed action: a (perfectum or praeteritum perfectum) perfect tense. b (praeteritum plusquam perfectum; al. div.) pluperfect tense. a tertia ‥ conjugatione tam praeterito ~fecto quam imperfecto ‥ ut eruebant, eruerunt Aldh. PR 138 p. 192; aliquanta verba ‥ quae ‥ in omni praeterito ~fecto vel in omni praeterito plusquam perfecto vel in uno futuro modi tantum conjunctivi producuntur Bede AM 2357; neutra passiva quae in praeterito ~fecto et plusquamperfecto passivi declinationem habent Alcuin Gram. 875B; amo, amavi ‥ et ‥ illa verba quae in praeterito ~fecto v consonantem assumunt Id. Orth. 2330; de prima ‥ persona plurali preteriti ~fecti Abbo QG 15 (33); redemptor ‥ / hic est perfectum verbum cum nomine junctum H. Avr. Poems 103. 5 p. 58; dividitur preteritum in ~fectum et in inperfectum et in plusquamperfectum Ps.-Gros. Gram. 48.  b verba similiter tempore praeterito plusquam perfecto his legibus subduntur ut amaverant, ligaverant Aldh. PR 127; Bede AM 2357; Alcuin Gram. 875B; Ps.-Gros. Gram. 48 (v. 9a supra); ubi numquam labitur absque / preterito presens plus quam perfecta venustas Hanv. VI 21. 9 completely excellent, faultless, perfect: a (of God); b (alch., of the Sun); c (of person, also as sb., usu. to indicate one who is advanced in faith or virtue); d (of act or abstr.). e (perfectum est & inf.) it is perfect (to). a ut ~fectum Deum innuant paulo minus minoratum ab angelis sub forma servi Abbo QG 22 (48); pariter ‥ ~fectus Pater per se est et ~fectus Filius per se est Anselm (Mon. 44) I 60; supponatur quod Deus est summe ~fectus et bonus Bradw. CD 1C (v. deus 2).  b sol ‥ igneus valdi lucens, celestis, autumnalis, supremus et plusquam ~fectus Ripley 149.  c Christianus non mediocris sed ~fectus Gildas EB 74; etiam ~fectorum [gl.: s. virorum] palpebrae graviter grossescunt Aldh. VirgP 22 p. 253; a ~fectioribus inchoat verbum ut ‥ perveniat ad eos quos imperfectos esse videbat corrigendos Bede Ep. Cath. 11; quidam michi ~fectissimus adheserat amicus nomine Moyses Petrus Dial. 3; purpurea ~fectorum Ailr. Serm. 21. 36. 358; periculosum est neophytis ‥ exire in publicum et usurpare officia ~fectorum P. Blois Ep. 13. 39D.  d illi majores sunt illo in Novo Testamento qui ~fectum habens baptismum Comm. Cant. III 24; quin potius ~fectae caritatis praecordia Aldh. Met. 4 p. 75; donec ‥ ad capienda ~fectiora et ad facienda sublimiora Dei praecepta sufficerent Bede HE III 5 p. 137; ~fecta charitas foras mittit timorem Ps.-Bede Collect. 210; corporis et animae ~fectam salutem Anselm (Ep. 75) III 197; si fieret ~feccior intellectus secundum gradum talem Duns Ord. III 294; propter ‥ omnium notatorum ‥ ~fectissimam instruccionem Hauboys 180.  e ~feccius est omni deturpativo posse resistere Bradw. CD 168B (v. deturpativus). 10 (of artefact) of the highest quality. b (as sb. f.) piece of cloth (of the highest quality). ut ‥ habeas ~fectam aquam vine pone vinum in circulatorio per centum dies Ripley 213.  b 1244 pannos optimos ‥ duas scarlettas rubeas, quatuor ~fectas de Provins, quatuor burnetas nigras Cl 261. 12 (as sb.) completion, perfection; (ad or in perfectum) to completion; (also as quasi-adv.) completely. b (abl. sg. as adv.) perfectly, completely. Probus ‥ Gallias, barbaris jamdudum occupatas ‥ deletis tandem hostibus, ad ~fectum liberavit M. Par. Maj. I 144; regnum ‥ Westsexie ‥ crescere usque in ~fectum non destitit B. Cotton HA 9; quousque inicium in laboribus laudabiliter duxerit ad ~fectum (Ep.) Reg. Whet. II 416.  b futurum est, ut vivamus; ita ~fecto, ut et videamus Ad. Scot Serm. 120C.