pereo
pereo, to pass away, come to nothing, vanish, disappear, be lost
BWL
Phaethon was slain by a lightning strike
Frieze-Dennison Vergil
- I To pass away, come to nothing; to vanish, disappear, be lost: e patriā, Plaut. Capt. 3, 4, 5 (537): ecqua inde perisset soror, Ter. Eun. 521: ne vena periret aquae, Ov. Tr. 3, 7, 16.—
- B Esp., to pass through, leak, be absorbed (poet.): lymphae Dolium pereuntis, Hor. C. 3, 11, 27; cf.: postremo pereunt imbres, ubi eos pater aether In gremium matris terrai praecipitavit, Lucr. 1, 250.—
- II To pass away, to be destroyed, to perish (the predom. and class. signif. of the word; syn.: occĭdo, intereo, obeo).
- A In gen.: aedes cum fundamento perierint, Plaut. Most. 1, 2, 69 (152): tantam pecuniam tam brevi tempore perire potuisse, Cic. Phil. 5, 4, 11: totum exercitum periturum, Nep. Epam. 7, 4: fac pereat vitreo miles ab hoste tuus (in the game of chess), let your knight be taken by a pawn, Ov. A. A. 2, 208: causae cur urbes perirent, Hor. C. 1, 16, 19: peritura regna, Verg. G. 2, 498: puppis, Ov. F. 3, 600: Troja peritura, Verg. A. 2, 660: pereunt sole tepente nives, melt away, Ov. F. 3, 236: telum rubigine, Hor. S. 2, 1, 13: comae, Ov. Am. 1, 14, 30: fabae laeso flore, id. F. 5, 267.—Of the crocus: gaudet calcari et atteri, pereundoque melius provenit, Plin. 21, 6, 17, § 34.—
- B In partic.
- 1 To perish, lose one's life, die (class.): non intellego, quamobrem, si vivere honeste non possunt, perire turpiter velint; aut cur minore dolore perituros se cum multis, quam si soli pereant, arbitrentur, Cic. Cat. 2, 10, 21: summo cruciatu supplicioque, id. N. D. 3, 33, 81: fame, id. Inv. 2, 57, 172: eodem leto esse pereundum, id. Div. 1, 26, 56: morbo, Hor. Ep. 1, 7, 86: naufragio, Cic. Deiot. 9, 25: hominum manibus, Verg. A. 3, 606: uterque juravit, periturum inter nos secretum, that it should perish with us, Petr. 21, 3: ab Hannibale, at his hands, Plin. 11, 37, 73, § 189: perire turpiter, Cic. Cat. 2, 10, 21: fortiter, Hor. S. 2, 3, 42: generosius, id. C. 1, 37, 21: a morbo, Nep. Reg. 3, 3.—
- 2 To pine away with love, to be desperately in love; to love to desperation (poet.): indigno cum Gallus amore peribat, Verg. E. 10, 10; Cat. 45, 3: quo beatus Vulnere, quā pereat sagittā, Hor. C. 1, 27, 11: ipse Paris nudā fertur periisse Lacaenā, Prop. 2, 12, 13.—With acc. of the beloved object, Plaut. Poen. 5, 2, 135 (1095).—
- 3 To be lost, wasted, spent in vain: ne et oleum et opera perierit, Cic. Att. 2, 17, 1: tempora, Ov. R. Am. 107: labor, id. M. 1, 273: nullus perit otio dies, Plin. 11, 6, 5, § 14: ne nummi pereant, Hor. S. 1, 2, 133: minae, Ter. Ad. 743: aurum, Col. 11, 1, 29; cf. actiones, Liv. 39, 18.—
- 4 To be lost, ruined, undone: quid fieri tum potuit? jampridem perieramus, Cic. Att. 14, 10, 1: meo vitio pereo, id. ib. 11, 9, 1.—Hence, perii, etc., as an exclamation of despair, I am lost! I'm undone! hei mihi, disperii! vocis non habeo satis: vicini, interii, perii, Plaut. Most. 4, 3, 36 (1028): perii, interii, occidi! quo curram! quo non curram? id. Aul. 4, 9, 1 (713): perii animo, am disheartened, id. Rud. 2, 6, 26 (510); cf.: ingenio perii, Ov. Tr. 2, 2; Lucr. 4, 1136: periimus, actum est, we are lost, it is all over with us, Ter. Ad. 324: perierat et inventus est, Vulg. Luc. 24, 32; 15, 6.—So, peream, si, nisi, in asseverations, may I perish, may I die, if or if not, Ov. H. 17, 183; Cassiod. ap. Cic. Fam. 15, 19, 4; Ov. P. 3, 5, 47; id. H. 17, 183.—Gerund and gerundive: nisi illud perdo argentum, pereundum est mihi, Plaut. As. 1, 3, 91 (243); Prop. 2, 1, 53: pereundi figurae, Ov. H. 10, 81: pereundi terminus, Sil. 3, 559: puppis pereunda est probe, must be lost, Plaut. Ep. 1, 1, 70 (70).—
- C Trop., of moral qualities, etc.: pudor periit, Plaut. Bacch. 3, 3, 81 (485): fides, id. Truc. 1, 1, 24 (45): virtus, Ov. F. 2, 227.
I sʼen aller tout à fait, disparaître : a) e patria Pl. Curc. 532, disparaître de sa patrie, cf. Pl. Rud. 1096 ; Ter. Eun. 521 ; b) pereunt imbres Lucr. 1, 250, les pluies se perdent, cf. Hor. O. 3, 11, 27.
II ¶ 1 périr, être détruit, anéanti : ædes perierunt Pl. Most. 148, la maison est anéantie ; tantam pecuniam perire potuisse Cic. Phil. 5, 11, quʼune si grande somme dʼargent ait pu disparaître ; [noter cet emploi de lʼadj. verbal] hæcine ubi scibit senex, puppis pereundast probe Pl. Epid. 74, quand le vieillard saura cela, il y a possibilité de perte de ma barque, (v. Gaffiot, 1929b , p. 226 ) ma barque risque joliment dʼêtre perdue || [fig.] être perdu, employé inutilement : opera periit Cic. Att. 2, 17, 1, la peine est perdue || sʼéteindre [en parl. dʼactions judiciaires] : Liv. 39, 18, 1 ¶ 2 périr, perdre la vie : Cic. Cat. 2, 21 ; Nat. 3, 81, etc.; fame Cic. Inv. 2, 172 ; naufragio Cic. Dej. 25, périr par la faim, dans un naufrage ; a morbo Nep. Reg. 3, 3, mourir de maladie ; ab aliquo Ov. P. 3, 3, 46, succomber du fait de qqn ; eodem leto sibi esse pereundum Cic. Div. 1, 56, [on lui disait] quʼil devait mourir de la même mort || [poét.] dépérir : amore Virg. B. 10, 10, se consumer dʼamour ; aliquā Prop. 2, 12, 3, se consumer pour une femme ; [avec acc.] Pl. Pœn. 1095 ¶ 3 être perdu, être dans une position désespérée : Cic. Att. 11, 9, 1 ; 14, 10, 1 || [chez les com.] perii ! je suis perdu ! cʼest fait de moi ! || peream si, nisi Ov. H. 17, 83 ; P. 3, 5, 47, que je meure si, si ne... pas.
➳ pf. perivit Apul. M. 4, 21 || pf. sync. peristi, peristis, perit Prop. 2, 33, 31 ; Pl. Capt. 749 ; Lucr. 4, 769 ; perisse Ov. Am. 2, 19, 56 ; Liv. 1, 49, 1, etc.
- 1. verloren gaan, ten onder gaan, verdwijnen [e patria]; ➤ urbes pereunt; pereunt imbres; pereunt nives smelt; peritura regna; fides, virtus periit;
- 2. omkomen, te gronde gaan [in fuga; morbo; fame; (ex) vulnere]; ➤ turpiter, fortiter ~; perii ik ben verloren, het is uit met mij; perii animo; peream, si (nisi) moge ik sterven als (als niet);
- 3. (metaf.) door liefde verteerd worden [amore]; dodelijk verliefd zijn (op: acc.; abl.) [feminam; feminā];
- 4. verspild worden, verloren gaan; ➤ aurum, labor perit; tempora pereunt; lympha perit loopt (maar) door; ne oleum et opera philosophiae nostrae perierit (Cic.);
- 5. (jur. t.t.) vervallen, verjaren; ➤ alci actiones et res peribant het recht om een claim in te dienen.
亡。盡。敗。離羣。失落。— ab eo 被其殺。— mulierem 溺愛一婦。Opera et oleum periit. 徒勞。Peream! vel Malo cruciatu peream! 若吾虛言天誅地滅。Peream nisi sollicitus sum 吾誓罣心。Perii! 死矣。敗矣。
Suggest a Translation
See an image
- (rarely) īvī (perīt, Iu.; perīstī, Pr.; perīsse, L., O.), itūrus, īre, to pass away, come to nothing, vanish, disappear, be lost: ecqua inde perisset soror, T.: ne vena periret aquae, O.: lymphae Dolium pereuntis, H.—To pass away, be destroyed, perish: tantam pecuniam tam brevi tempore perire: totum exercitum periturum, N.: Fac pereat vitreo miles ab hoste tuus (at chess), let your knight be taken by a pawn, O.: causae cur perirent (urbes), H.: peritura regna, V.: pereunt sole tepente nives, melt away, O.: telum robigine, H.—To perish, lose life, die: turpiter: ut intellegeres statim tibi esse pereundum: naufragio: hominum manibus, V.: generosius, H.: a morbo, N.: pereundi mille figurae, forms of death, O.—Fig., to pine away, fall desperately in love: indigno cum Gallus amore peribat, V: quā pereat sagittā, H. —To be lost, fail, be wasted, be spent in vain: ne et oleum et opera perierit: quia multis actiones et res peribant, lawsuits and property were lost, L.: labor, O.: ne nummi pereant, H.: minae, T.—To be lost, be ruined, be undone: meo vitio pereo.— Esp. 1st pers., as an exclamation of despair, I am lost! I'm undone!: ingenio perii, O.: periimus, actum est, we are lost, it is all over with us, T.: peream, si, etc., may I die, if, etc., O.—Fig., of moral qualities, to be lost: virtus, O.: clament periisse pudorem, H.
-
…sicariorum, denique omnium facinerosorum. quos ego a Catilina non revoco ; nam neque ab eo divelli possunt et pereant sane in latrocinio, quoniam sunt ita multi ut eos carcer capere non possit. postremum autem genus est non…
Cicero, in Catilinam
-
…cantare sed etiam sicas vibrare et spargere venena didicerunt. qui nisi exeunt, nisi pereunt, etiam si Catilina perierit, scitote hoc in re publica seminarium Catilinarum futurum. verum tamen quid sibi isti miseri volunt num suas secum…
Cicero, in Catilinam
-
…vivere honeste non possunt, perire turpiter velint, aut cur minore dolore perituros se cum multis quam si soli pereant arbitrentur. Quintum genus est parricidarum, sicariorum, denique omnium facinerosorum. quos ego a Catilina non revoco ;…
Cicero, in Catilinam
-
…non intellego quam ob rem, si vivere honeste non possunt, perire turpiter velint, aut cur minore dolore perituros se cum multis quam si soli pereant arbitrentur. Quintum genus est parricidarum, sicariorum, denique omnium facinerosorum .…
Cicero, in Catilinam
-
…eduxerat, altera Norica, regis Voccionis soror, quam in Gallia duxerat a fratre missam utraque in ea fuga periit ; duae filiae harum altera occisa, altera capta est. C. Valerius Procillus, cum a custodibus in…
Julius Caesar, Gallic War
-
…ne vicini quidem proximi sentiant. nam illud non intellego quam ob rem, si vivere honeste non possunt, perire turpiter velint, aut cur minore dolore perituros se cum multis quam si soli pereant arbitrentur. Quintum genus est…
Cicero, in Catilinam
-
…et amari neque saltare et cantare sed etiam sicas vibrare et spargere venena didicerunt. qui nisi exeunt, nisi pereunt, etiam si Catilina perierit, scitote hoc in re publica seminarium Catilinarum futurum. verum tamen quid sibi isti…
Cicero, in Catilinam
-
…modo ; Nec quemquam esse ego hominem arbitror cui magis bonae Felicitates omnes adversae sient. Quid hoc est sceleris Perii. Quid factum est Rogas Patris cognatum atque aequalem Archidemidem, Novistin Quidni Is dum sequor hanc fit mihi obviam…
Terence, Eunuchus
-
…, Infecta pace, ultro ad eam venies, indicans Te amare et ferre non posse, actum est ilicet Peristi. Eludet, ubi te victum senserit. Proin tu dum est tempus etiam atque etiam cogita, Here ,…
Terence, Eunuchus
-
…, hinc nova proles artubus infirmis teneras lasciva per herbas ludit lacte mero mentes perculsa novellas. haud igitur penitus pereunt quaecumque videntur, quando alid ex alio reficit natura nec ullam rem gigni patitur nisi morte adiuta aliena. Nunc…
Lucretius, De Rerum Natura