peruro
peruro, to burn up, waste by fire
pĕr-ūro, ussi, ustum, 3, v. a., to burn through and through; hence,
- I Lit.
- A To burn up, consume: perussit ignis multa, Lucr. 5, 396: perusti late agri, Liv. 24, 20: vas, Plin. 34, 17, 49, § 165.—Esp., to be burned or scorched by the sun: Libyco sole perusta coma, Prop. 4 (5), 9, 46: mixti Garamante perusto, sunburned, swarthy, Luc. 4, 679: perusti Indiae populi, Sen. Med. 484: zona perusta, Macr. Somn. Scip. 2, 8.—
- B To heat, burn, inflame: febri peruri, Plin. Ep. 7, 1, 4: sitis praecipue fatigatas perurebat, Curt. 4, 16, 12.—
- C To inflame, gall, rub sore: Ibericis peruste funibus latus, Hor. Epod. 4, 3: oneri colla perusta, Ov. P. 1, 5, 24: tempora, Luc. 6, 193.—
- 2 Transf., of cold, to nip, pinch: substramentis per hiemem operito, ne peruratur, Cato R. R. 161: aliquid frigore, Sen. Q. N. 4, 13, 6: terra perusta gelu, Ov. Tr. 3, 4, 48: perurere congelationibus vulnera, Col. 4, 8, 2.—
- II Trop., to burn, inflame, consume: hominem perustum gloriā volunt incendere, Cic. Fam. 13, 15, 2: valido perurimur aestu, Ov. A. A. 3, 543: (uniones), qui male cor meum perurunt, Mart. 12, 49, 9: intestina, Cat. 78, 3: pectus curis, Sen. Med. 547; Val. Fl. 1, 76: paupertatis maledictum quosdam perurit, Sen. Const. Sap. 17, 2.
per-ūro, ūssī, ūstum, ere, I) durch und durch brennen; dah. verbrennen, alqm igni, Sen.: vas, Plin.: agros, sengen und brennen, Liv.: perusta ossa, verbrannte, Ov.: zona perusta, heiße Z., Lucan.: hic (lapis) mille perustus ignibus, Auct. Aetnae 422. – II) durchweg brennen, Hitze verursachen, entzünden, A) eig. u. bildl.: 1) eig., entbrennen, erhitzen, brennend quälen, perustus ardentissimā febre, Plin. ep. 7, 1, 4: sitis praecipue fatigatos et saucios perurebat, Curt. 4, 16 (61), 12. – 2) bildl.: a) von der Liebe u. anderen Leidenschaften: perurimur aestu (amoris), Ov.: pectus perustum curis, Mart.: perustus inani gloriā, der vor Begierde nach eitler Ehre brennt, Cic. – b) erhitzen, entbrennen = zornig machen, aufbringen, Catull. u. Sen. – B) übtr.: 1) erhitzen, entzünden = wund reiben, colla perusta, wund, Ov.: peruste funibus latus, Hor. – 2) brennen, versehren, v. der Kälte, Cato u. Colum.: terra perusta gelu, Ov.
See: perurere
pĕrūrō, (12) ussī, ustum, ĕre, tr., ¶ 1 brûler entièrement, consumer : Lucr. 5, 396 ; Liv. 24, 20, 4 ; zona perusta Luc. 4, 679, zone torride || brûler [en parl. de fièvre, de soif] : Plin. Min. Ep. 7, 1, 4 ; Curt. 4, 16, 12 ; perusta tempora Luc. 6, 193, joues enflammées || brûler, saisir [en parl. de la gelée, du froid] : Cato Agr. 161 ; Sen. Nat. 4, 13, 6 ; vulnera Col. Rust. 4, 8, 2, irriter les plaies ¶ 2 [fig.] enflammer, embraser [dʼamour, de désir]: Ov. Ars 3, 543 ; gloria perustus Cic. Fam. 13, 15, 2, enflammé du désir de la gloire || irriter, indigner : Catul. 78, 3 ; Sen. Const. 17, 2.
- 1. helemaal verbranden [agrum het land verschroeien; ossa]; ➤ perussit ignis multa;
- 2. (Ov.) doen bevriezen [alqd frigore]; ➤ terra gelu perusta;
- 3. (poët.) (v.e. wond) schuren, ontsteken; ➤ colla perusta gewond, ontstoken;
- 4. (metaf.) kwellen; ➤ pectus perustum curis; gloriā perustus brandend van verlangen naar roem; aestu amoris peruri; paupertatis maledictum quosdam perurit.
per-ūrō —, ūstus, ere,
- to burn up, waste by fire: perusti late agri, L.—To heat, burn, inflame: sitis fatigatos perurebat, Cu.—To inflame, gall, rub sore: peruste funibus latus, with your side galled, H.: oneri colla perusta, O.—To nip, pinch: terra perusta gelu, O.—Fig., to burn, inflame, consume: hominem perustum gloriā volunt incendere: valido peruri aestu, O.: intestina perurens, i. e. stirring wrath, Ct.