petra
petra, a rock, crag
pē̆tra, ae, f., = πέτρα,
- a rock, a crag, stone (pure Lat. saxum; cf.: rupes, scopulus): petrarum genera sunt duo, quorum alterum naturale saxum prominens in mare; alterum manufactum ut docet Aelius Gallus: Petra est, qui locus dextrā ac sinistrā fornicem expletur usque ad libramentum summi fornicis, Fest. p. 206 Müll. (of the latter signif. there is no other example known): petris ingentibus tecta, Enn. ap. Fest. 1. 1. (Ann. v. 366); Sen. Herc. Oet. 804: aquam de petrā produxit, Vulg. Isa. 48, 21 et saep.: gaviae in petris nidificant, Plin. 10, 32, 48, § 91: alga, quae juxta terram in petris nascitur, id. 32, 6, 22, § 66; 34, 12, 29, § 117; Curt. 7, 11, 1.
1. petra, ae, f. (πέτρα), der Stein, Felsstein, der Fels, rein lat. saxum, Enn. u. Laev. fr., Sen. u.a. – bildl. v. Christus, petra medio rerum posita, Oros. 7, 3, 1.
Alcluith, quod ‥ significat ~am Cluith
sepulchrum Domini in eadem ~a excisum ‥ eminet
habebunt v bidentes supra ~am versus mare
Petrus [sc. de Gavastone ] preeminentia ~e preclusus ‥ misit legatos
patefacta sunt monumenta et ~ae fissae sunt et mortui resurrexerunt
Moyse super ~am sedente ‥ similiter narratur ipsius ~ae sculpta similitudo
lapis vel ~a,stan
quidam A. capellanus qui interfuit impulsit eam quod cecidit super unam ~am et ibi recepit plagam
si cum gladio vel fuste, ~a vel tegula [percusserit ]
hec ~a,a stone
quadrigant ramum et ~as molendini et similiter faciunt stagnum molendini
concessi ‥ ut capiant ‥ ~as molares quantum et quando opus habuerint
de j veteri ~a molari j s.
et in una ~a molari nova empta per excambium pro veteri ~a
pro una ~a ad idem molend’, vj s. viij d.
Ade Bargeman pro batellag’ ‥ cxlij ~arum vocatarumgunstones de dicto palacio usque turrim pro defensione ejusdem
de ‥ iiij ~is rotundis vocatisengynstones
cum machinis ad ~as jaciendas(v. 2
~is pro canonibus
in castro machinamentum maximum cum fundo, proiciens immanes ~as
exceptis ‥ bombardis, tormentis et ~is, tam lapideis quam ferreis
cum positi fuerint in sepulcro, funditur pro eis oratio, deinde humo vel ~a operiuntur
in uno latissimo tumulo ‥ sepelivit, ponens supra corpus abbatis ‥ ~am pyramidalem
via regalis ‥ se extendit ‥ usque ad magnam ~am que est juxta viam
ad pedem nove cathedre in qua ~a Scocie reponitur juxta altare ante feretrum S. Edwardi
una ~a magna super quam reges Scocie solebant coronari
dilubra paganorum a cimentario politissimis compacta ~is rubrisque tegularum imbricibus tecta
ibi sunt boves ad j car[ucam ], sed ~am trahunt ad aecclesiam
ut nullo modo theloneum sumatur de ~a que defertur ad faciendam ecclesiam S. Aedmundi
ad faciendam domum suam de ~o et fusto
taillatoribus ~e ad muros faciendos mmdc li.
~am, maeremium, plumbum et omnia alia ‥ domus
fuit ‥ provisum ut cives ‥ hospitarent de ~a(
in ~is et sclattis emptis pro j novo furno et j fornace faciendis in manerio
scisse et perquisite sunt ~e omnes preter lapides quadros
in emendacione cooperture domorum per loca cum ~a et stramine
totum meremium, ~am tegularem, et lapides murorum
una latrina cum ~a cooperta
una domus columbarum ~is tegulis cooperta
†patra [l. petra ] focaria,flint
~a focaria,fyrstan, flint
pro franca ~a ad operationem Castell’ de Windr’
rex de ~a operacionum suorum Westmonasterii dedit ecclesie S. Martini Magni, Lond’, quatuor ~as marmoreas talliatas ad unum pedem
pro j navata grise ~e ad opus guttere
dedimus ‥ fratribus predicatoribus London’ quinque milia de franca ~a et triginta navatas ‥ de ~a veluta ad dormitorium suum inde faciendum
idem S. computat in libera ~a, grossa ~a, calce, maeremio grosso et minuto
pro ij navatis blevie ~e de Bolon’
apud Keteringe fecit unum novum murum de ~a veluta circa novum pomerium
potest autem assaium auri fieri per tactum ad ~am
una ~a aquille
in ccx hogerellis emptis ante tonsuram ‥ intarr et rubea ~a xx d.
illam [cannam ] replevit de ~e oleo
petroleum, i.~e. oriens ex ~a
petroleum, i. oleum de ~a
colerettus munitus auro, ~is, et perlis
una mitra parva cum ~is pro episcopo puerorum
unus morsus argenteus deauratus quadratus cum magna ~a in medio vocata †emerond [l. emeroud ] et aliis ~is circumstantibus fixis in auro
pondus Abbendunense quod tunc constabat ex xx duabus ~is
ad solvendum ‥ pensionem unius ponderis ferri quod ~a vulgariter appellatur
attinctus fuit quod ponderavit lanas cum falsa ~a
in iiij petr’ canabi empt’ pro aularia predicti castri
una cum standardo bushello, gallone, ulna, et ~a
reddent ‥ ecclesie nostre ‥ tres ~as cere ad pondus Rameseie
~a lane
reddendo annuatim xl ~as casei ad festum S. Matini
duas ~as salis ad Pascham
habebit ‥ duas libras piperis et quatuor de cumino et duas ~as de cera
lana: ‥ in vendicione ‥ lxxij vellera que fecerunt viij ~as
eodem anno non habuimus in Pecco nisi quinque saccos lane et viginti ~as
v d. in j ~a canubii empta(
in una ~a cepi empta
in xvij ~is pili emptis ‥ xvij s.; in dicto pilo filando et cordis inde faciendis ‥ v s. [] viij d.
tulit ‥ ~am cum qua ponderavit ceram quam dicebat ponderare iv libras in qua mentitus fuit. cera ponderavit xxvj d. ob. quad. de novo apponitos in eadem ~a
in cliij ~is dim’ pinguedinis empt’ ‥ pro bidentibus unguendis vij li. viij s. viij d.(
r. c. de xliij ~is casei et vj ~is butiri de exitu daerie
xxxv ~i lane precii cv s.
in viij ~is vitri ‥ xxiiij s. ‥ in duabus ~is plumbi xx d.
tectura camere de Lathom cum xl †petrariis [MS: petris ] plumbi ‥ cum clavis, tabulis, et operacione dicti plumbi, assessatur ad xlviij s. vj d.
quorum quodlibet pondus [casei ] continet xxvj ~as et quelibet petra vij libras ponderis
[respondet ] de lx s. de clxv velleribus lanutis venditis ponderis xl ~arum de vij libris, precium ~e xviij d.
lapis ad lanam et ad alias res ponderandas debet ponderare xv libras; item vaga debet continere xij ~as cujus pondus continet viij libras
centena cere, xucarii, piperis ‥ continet xiij ~as et dimidiam et quelibet ~a continet octo libras
de precio cvj ~arum ‥ cepi ‥ , qualibet ~a continenti viij libras sic vendita Guidoni Chaundeller’
de precio cccx ~arum iij librarum sepi, ~a continente viij libras
quelibet ~a ponderat xij libras in pondere plumbi
quodlibet fotmellum continet vj ~as, exceptis duabus libris; et quelibet ~a constat ex duodecim libris
denarius sterlingus ‥ ponderat xxxij grana frumenti et pondus xx d. facit unciam et xv uncie faciunt libram mercatoriam et tales xij libre et dimidia faciunt ~am et xxviij ~e faciunt unum saccum lane
de venditcione lane, quando ~a venditur per pondus in se continens xiij libras(
quodlibetblome [con ]tinet xv ~as, et quelibet ~a continet xiij lb.
saccus lane continere debet in pondere xxvj ~as, ~a vero xiiij libras
quamlibet ‥ ~am seu clavum de quatuordecim libras
utebatur ponderibus lanarum quatuordecim librarum pro ~a et viginti et octo petris pro sacco ubi solebant capere tresdecim libras tantum
~a ad lanam ponderandam et ad alias res continebit xv libras(
idem computat in iiijxx x quintillis fili canabi quolibet quintallo continente v ~as xij libras et qualibet ~a continente xx libras
de ~a quid sentias doce
~as [gl.: calculos in vesica ] justinum dissolvit emachque caprinum
~am ‥ in vesica et renibus creant
requirebat quod J. C. ‥barbour , curam suam sibi imponere vellet ad afferendam ~am
ad sanandum predictum A. de morbo ~e
captus erit Fodius; captus non totus abibit. / mecum devenient funda petreque simul
petra vini, i. tartarum
~a vini, id est tartarum
pro igne habendo carbonibus et ~is seu peltis, et non lignis ‥ utuntur. carbone ~a est minus dura
Deus ‥ de ~a aquam sitienti populo dedit
quadraginta annis caelesti cibo aluerit, potu ex ~a mirabiliter fluenti potaverit
manducamus panem angelorum et bibimus de illa ~a quae Christum significat
de aqua quae profluens de ~a consequebatur eos
requirit cor meum ut in ~a orationum tuarum exaltabis me(
editam aulae structuram, ut ille sapiens, quem evangelicum describit oraculum, robustissimae ~ae imposuit
a Christo, ‥ qui firma ~a est supra quem ecclesia fundata est
turris ‥ fundata ‥ supra firmam ~am immobilis et inexpugnabilis manet
sicut domus fundamentum habens supra ~am
nullis nos permittas perturbationibus concuti quos in apostolice confessionis ~a solidasti
primus apostolorum Petrus fidei firmissima ~a
ipsorumque perturbationibus ~e apostolice soliditatem opponere
quod fiat fratribus in ~am scandali
si mentis petram pessime / vi crucis invictissime / compaciendo frangerem
sugamus ergo mel de ~a et oleum de saxo
dixit rex Æþelstanus / per Petri preconia / sint sani, sint longevi / Salvatoris gratia(
coram ‥ Ansoldo filio meo ~oque puero
~o Hyrford xx marcas
~us Comestor, in Historia Scholastica
beatus ~us, apostolorum princeps
hic Petrus et Paulus, tenebrosi lumina mundi, / praecipui patres
hic sine me nullus Petri consortia sancti / omnibus aut Pauli captat
unde ~us ‥ “argentum,” inquit, “et aurum non habeo”
construendum in honore beati ~i regiis copiis monasterium
~us jurat se hominem non novisse
ecclesiam sancti ~i principis apostolorum quam ‥ predecessor meus cepit perfeci
oblationes apud sanctum ~um
in ecclesia beati ~i
prope ecclesiam beati ~i peregrini mentiuntur fuisse acervum segetis Petri apostoli
homines canonicorum Sancti ~i Ebor’
in festivitate sancti ~i que dicitur kathedra ‥ consecratus est
ibi ‥ sollemnitatem sanctorum apostolorum ~i et Pauli iij kal. Julii celebraverunt
vigilia Santi ~i ad Vincula
testes ‥ Hunfredus de Petreponto
1 pĕtra, (11) æ, f. (πέτρα), roche, roc, rocher : Plin. 10, 91 ; Curt. 7, 11, 1.
Blountin Nomolex. Anglic. :
Le charre de plumbo constat ex 30. formellis, et quælibet formella continet 6. Petras, exceptis duabus libris, et quælibet Petra constat ex 12. libris :
Saccus lanædicitur
continere in pondere 26. petras:
petra vero 14. libras.
Quinque millia et nongentas Petras casii, etc.
Petra ceræ continet octo libras : Petra vero ad lanam ponderandam, et ad alias res, continet quindecim libras.Eadem habentur in Statutis Roberti III. cap. 22. § 2. ubi
Petra seu lapis. Quod postremum vocabulum occurrit in Charta Philippi Regis Franciæ ann. 1288. apud Perardum in Burgundicis pag. 562 :
Pro quolibet sacco lanarum et aignelinorum, pondus viginti duorum Lapidum Provini continente, etc.
Pie memorie Friso in extremis suis Religiosis viris fratribus in Dobirlugunum Lapidem sepiUbi Ludewig. in margine :(sebi) in remedium anime sue annis singulis assignavit.
De 20. libris sebi a Frisone ecclesiæ in Dobirlug. quotannis assignatis.
Laine, qui vient d'Angleterre, le vendeur doit pour chascun sac vendu 18. deniers, et s'il poise 36. Pierres au poix de 9. livres la Pierre, etc.Vide Monasticum Anglicanum tom. 1. pag. 148. 482. Thomam Walsinghamum ann. 1399. Knyghtonem pag. 2737. etc.
Perée, eadem notione. Lit. ann. 1336. in Reg. B. 2. Cam. Comput. Paris. fol. 66. r°. :
De chascune Perée de laine, deux deniers.Reg. Corb. 13. sign.
Habacucad ann. 1511. fol. 39. v°. :
Douze Perées de sieu à faire candeilles, et une Perée de sieu à fondre.Arest. ann. 1402. 19. Apr. in vol. 9. arestor. parlam. Paris. :
Certaine quantité de cire, que l'on nomme une Pierre, pesant treize livres.... Une Pierre de cire pesant six livres.
Pro hac autem concessione, quam ego Berlio Moiricensibus constitui, ipsi mihi et hæredibus meis in perpetuum donaverunt Petram in quam mensuratur.Vide Petrata 1.
Supplicabant sibi concedi licentiam, quod in platea de Portello possent construere et facere unam capellam seu alam, et in eadem Petram seu mensuram bladorum facere et tenere ad mensurandum.Vide supra Perea.
Petris, ponderibus scilicet vel mensuris, pensitatur. Charta ann. 1209. ex Bibl. reg. cot. 19 :
Vendimus.... tertiam partem totius Petræ, quæ est in illo portale vouto ibimet.
Igneque ad uncum ferreum interjecto pixidis latera contunduntur, et orbici, quos Pierres de bombardes nominant, igne et fumo artati decutiuntur, partemque murorum objectam, horribili actu, quatiunt quassatumque prosternunt, muri suffodiuntur, etc.
Johanni Huberti lathomo per forum factum cum ipso... corruendi hostiariam magnæ portæ, ..... et reficiendi de novo de petra et plastro, et quærendi certas Petras tailliæ pro dictis hostiariis, etc.
Enthori.
Gamma de Petra sicca constructa.
De his, quæ faciunt super petras.S. Eligius apud S. Audoënum in ejus Vita lib. 2. cap. 15 :
Nullus Christianus ad fana, vel ad Petras, vel ad fontes, vel ad arbores..... vota reddere præsumat.Concilium Nannetense cap. 20 :
Lapides quoque, quos in ruinosis locis et silvestribus, dæmonum ludificationibus decepti venerantur, ubi et vota vovent et deferunt, funditus effodiantur, etc.Vide Concilium Arelat. II. can. 23. Turon. II. can. 22. Capitula Theodori Cantuar. cap. 107. Capitul. Aquisgran. ann. 789. cap. 63. lib. 1. Capitul. cap. 62. etc.
Si quis mortuum hominem aut in noffo, aut in Petra, quæ vasa ex usu sarcophagi dicuntur, etc.
Quem libellum in diversis membranis, quaternulis, aut Petris conscripsit.Cap. seq. :
Exercitia sua membranis et Petris diversisque foliis, ut dictum est, conscripta.Vocabularium Gherardi de Schueren :
Petra, æ, Eyn stein oft leye.Est autem Teutonibus
leye, tabella scandularis, cui vel stylo, vel creta inscribitur ; nostris,
Ardoise.
petraseu rupe exstructo ; hinc nostris
Non castella Petris, non opida montibus altis Imposita, aut urbes amnibus æquoreis, etc.
pĕtra, ae, f.: roccia, rupe; ● scoglio
pietra, sasso.
petra ae, f
- , πέτρα, a rock, crag, Cu.
-
…posuit. Pompeius interclusus Dyrrachio, ubi propositum tenere non potuit, secundo usus consilio edito loco, qui appellatur Petra aditumque habet navibus mediocrem atque eas a quibusdam protegit ventis, castra communit. eo partem navium longarum convenire ,…
Julius Caesar, Civil War
-
…Pompeius haec providerat et superioribus diebus praedae loco Parthinos habuerat frumentumque omne conquisitum spoliatis effossisque eorum domibus per equites in Petram comportarat. Quibus rebus cognitis Caesar consilium capit ex loci natura. erant enim circum castra Pompei permulti editi atque…
Julius Caesar, Civil War
-
…vere quid paleis ad triticum dicit Dominus numquid non verba mea sunt quasi ignis ait Dominus et quasi malleus conterens petram propterea ecce ego ad prophetas ait Dominus qui furantur verba mea unusquisque a proximo suo ecce ego ad prophetas ait…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…Bactra et Indos fore. Minima esse, quae nunc intuerentur, sed omnia victoria aperiri. Non in praeruptis petris Illyriorum et Thraciae saxis sterilem laborem fore, spolia totius Orientis offerri. gladio futurum opus totam aciem suo pavore…
Curtius Rufus, Quintus, Historiae Alexandri Magni
-
…radicibus petrae crucibus iussit adfigi. Multitudo deditorum incolis novarum urbium cum pecunia capta dono data est, Artabazus in petrae regionisque, quae adpo sita esset ei, tutelam relictus. Alexander maiore fama quam gloria in dicionem redacta petra…
Curtius Rufus, Quintus, Historiae Alexandri Magni
-
…illuc atque inde rursum evaserint, praesertim cum ita sit fabula de Theseo, atque si Hercules eum evellerit e petra et in lucem ad superos eduxerit Item in his versibus errasse Vergilium dicit Eruet ille Argos Agamemnoniasque Mycenas Ipsumque Aeaciden…
Aulus Gellius, Attic Nights
-
…habet, e quibus ad Uulturnum, et ad Eurum spectant. Huius in medio monumentum Domini rotundum petra excisum est, cuius culmen intrinsecus stan s hom o manu contingere potest, ab oriente habens introitu m ,…
The Venerable Bede, Historiam ecclesiasticam gentis Anglorum
-
…per propugnacula muris noverit insertum, seque ac sua moenia vallo praecingat triplici celsa stans eminus arce, fretus amore petrae castis et pervigil armis, non illum regina Tyri, non accola magni Euphratis Parthus rapiet, non decolor Indus…
Prudentius, Hamartigenia
-
…secutus urbem in dicionem redegit. Multa ignobilia oppida deserta a suis venere in regis potestatem. Quorum incolae armati petram Aornum nomine occupaverunt. Hanc ab Hercule frustra obsessam esse terraeque motu coactum absistere fama. vulgaverat. Inopem consilii…
Curtius Rufus, Quintus, Historiae Alexandri Magni
-
…ex fide sed quasi ex operibus offenderunt in lapidem offensionis sicut scriptum est ecce pono in Sion lapidem offensionis et petram scandali et omnis qui credit in eum non confundetur fratres voluntas quidem cordis mei et obsecratio ad Deum fit pro…
Vulgate, Latin Vulgate