pigmentum
pigmentum, a color, paint, pigment
Could not find pigmenta in Logeion dictionaries.
pigmenta Noun: neuter accusative plural, Noun: neuter vocative plural, Noun: neuter nominative plural of pigmentum
pigmentum, i, n. [pingo], a material for coloring, a color, paint, pigment.
- I Lit.
- A For painting, a paint: aspersa temere pigmenta in tabulā, oris lineamenta efficere possunt, Cic. Div. 1, 13, 23: vela in cortinam pigmenti ferventis mersa, Plin. 35, 11, 42, § 150.—Jocosely: quem Apelles Zeuxisque duo pingent pigmentis ulmeis, i.e. beat black and blue, Plaut. Ep. 5, 1, 20 (626). —
- 2 For cosmetics, a paint, pigment: non istanc aetatem oportet pigmentum ullum attingere, Plaut. Most. 1, 3, 106 (262); Plin. 16, 43, 84, § 233: multiplicasti pigmenta tua, Vulg. Isa. 57, 9.—
- B Transf., the juice of plants (post-class.), Firm. Math. 8, 17; v. Cael. Aur. Acut. 2, 9, 46.—
- II Trop., of style, coloring, ornament: meus autem liber totum Isocratis μυροθήκιον atque omnes ejus discipulorum arculas et nonnihil etiam Aristotelia pigmenta consumpsit, Cic. Att. 2, 1, 1: pigmentorum flos et color, id. Brut. 87, 298: sententiae, tam verae, tam sine pigmentis fucoque puerili, id. de Or. 2, 45, 188.
pīgmentum, ī, n. (pingo), das Mittel zum pingere (Anstreichen, Malen, Schminken usw.), I) der Färbestoff, die Farbe, A) eig.: a) zur Malerei, discordes pigmentorum colores, Apul. de mund. 20: pigmentum fervens, Plin. 35, 150: aspersa temere pigmenta in tabula, Cic. de div. 1, 23. – scherzh., alqm pingere pigmentis ulmeis = tüchtig verprügeln, Plaut. Epid. 626 G. – b) als Schminke, Plin. 16, 233. – B) bildl., der in der Rede aufgetragene Schmuck, die Farbe, Schminke, Cic. Brut. 298; de or. 2, 188. Fronto laud. negleg. p. 215, 18 N.: pigmenta Aristotelia, Cic. ad Att. 2, 1, 1. – II) übtr., Balsam, Spezerei, Kräutersaft u. dgl., Ps. Apul. Asclep. 41. Vulg. 4. regg. 4, 20, 13 u.a. Plin. Val. 2, 31. Cael. Aur. de morb. acut. 2, 9, 46. Firm. math. 3, 14, 6 u. 8, 17: odora pigmenta, Wohlgerüche, Macr. sat. 1. praef. §. 8.
resina, i. ~um boni odoris aptumque medicinae, fluens de arbore ut balsama
“quales res adduces nobis? ” ‥ “varias vestes et ~a [AS: ], vinum, et oleum”wyrtgemange
aganita, i. ~a Egypciaca
†amemum [l. amomum ], i. ~a
[panes qui ] omnium ~orum genera precedebant odore
balsama, pigmentum, cum nardo cassia, mirra / cum gutta sedes hic statuere suas
sapientia Dei ‥ eum in spiritualem cellam consecravit, quam ‥ ~orum suorum bonorum videlicet morum jocunda suavitate ditavit
scripturarum verba sacrarum ‥. hec est ‥ divinorum ~orum apotheca delectabilis
thyriazin, i. ~um quod de vipera fit
pestem ‥ sollicita medicorum manus ~orum compositione nequiverat [sc. pellere ]
cum reprobatis ~orum fomentis medendi salutem desperaret
solent ‥ medici ex multorum speciebus ~orum in salutem poscentis quoddam medicamenti componere genus
nihil electuaria, nihil ~a proficiebant, nihil unguenta contulerunt
episcopus oppressus est infirmitate valida, vix ‥ medicorum ~is relevari potuit
medicum et medicamina, electuaria atque ~a et cetera que juxta morbum apta didicerit
ejus languori mederi curabimus fortioribus tunc ~is
singulis vasis, vini, medonis ‥ ~i ‥ crus humanum vel caput ‥ imposuit
nectar sive pingmentum [gl.: ]piment
vinum hic videas et siceram, ~um et claretum, mustum et medonem ‥ et omne quod inebriare potest
contra instans festum Natalis Domini pimentum fieri faciat
de pingmento faciendo. ‥ ad ~um, claretum et gariofilatum ‥ faciendum
pyment , nectar, ~um
[non patieris ] eos qui per incantationes malas laedere possunt et occidere per diversa ~a
ex indigestione rectificetur cum ‥ cibis digestibilibus, bono vino, salsis, ~is
fiat bonum mellicratum ex melle et vino et speciebus, et erit ~um
complebatur in fideli ~orum spiritualium pincerna quod ait Scriptura
videas quomodo pro ~o [ME: ] melliflui amoris reddiderunt ei acetum amare invidiepiment
pigmentum, (16) ī, n. et ordint -ta, ōrum, n. pl. (pingo), ¶ 1 couleur pour peindre : Cic. Div. 1, 23 || [fig.] pingere aliquem pigmentis ulmeis Pl. Epid. 626, enluminer (meurtrir) le corps de qqn à coups de bâton ¶ 2 fard : Pl. Most. 263 ; Plin. 16, 233 ¶ 3 drogues, suc des plantes : Firm. Math. 8, 17 ¶ 4 [fig.] couleurs [du style], ornements, fleurs : Cic. Att. 2, 1, 1 ; Br. 298 || fard, clinquant, faux brillant : Cic. de Or. 2, 188.
- 1. verf, kleur; ➤ scherts.: alqm pingere -is ulmeis (Plaut.) iem. bont en blauw slaan;
- 2. (pre- en postklass.) make-up; ➤ non istanc aetatem oportet ~ ullum attingere (Plaut.);
- 3. (metaf.) verfraaiing, versiering van taal; ➤ sententiae, tam verae, tam sine pigmentis.
Pigmentum, pigment, confection souef, odorant, fait de vin et de miel, et autres espices.Alibi :
Nectar, dulcis liquor, vel vinum pigmentatum. Vinum Cypricum, pigmentatum et clarificatum,apud Lambertum Ardensem pag. 119.
Mellita ac pigmentata potio, apud Petrum Damian. lib. 1. Epist. 11 :
Mulsum melle simul et diversis Pigmentorum generibus paratum,eidem lib. 6. Epist. 32.
Bacchus pigmentatus, pro vino pigmentato,
Statutum est ut ab omni mellis et specierum cum vino confectione, quod vulgari nomine Pigmentum vocatur, Cœna Domini tantum excepta, qua die mel absque speciebus vino mistum antiquitas permisit, omnes Cluniacensis Ordinis Fratres abstineant.Udalricus lib. 1. Consuet. Cluniac. cap. 52 :
Et pigmentum, ad cujus tamen propinationem scilla non sonatur.Lib. 2. cap. 4 :
Potio pigmentata. Lib. 3. cap. 21 :
Quotiens Pigmentum datur, ipse modiolis infundit.Occurrit apud eumdem locis aliis, ex quibus colligitur, statis diebus pigmentatam potionem Monachis datam : quod improbat S. Bernardus lib. de Vita et Moribus Religiosor. cap. 8 :
Quale est autem illud, quod nonnulla Monasteria, ex more observare dicuntur, in magnis videlicet festis vina delibuta melle, Pigmentorum respersa pulveribus, in Conventu bibere ?Charta Caroli C. apud Joan. a Bosco et Joan.
le Lievrein Vienna :
Illud etiam donativum censale, aliud in speciebus vel in Pigmentis Græcorum, præter justitiam, quam nostræ cameræ reservavimus.Vide Fragmentum Historicum de Concilio Aquisgranensi, Rembertum in Vita S. Anscharii num. 59. Joan. Diacon. in Vita S. Gregorii Mag. lib. 2. cap. 26. Testamentum Suggerii Abbat. etc.
Pigmentum. Laudat Salmasius ad Vopiscum pag. 404. Excerpta Apicii a Vinidario hoc titulo :
Brevis Pimentorum, quæ in domo esse debent.Tabularium Prioratus de Domina in Delphinatu ch. 215 :
Et in festivitate O. SS. unum receptum in refectorio de pane et vino, et Pimento, et piscibus, et fabis, etc.
Item si dominus episcopus.... celebraverit missam in abbatia B. Mariæ, abbatissa debet eidem domino unum pavonem et unam tinetam pimenti : cucufæ et corrigiæ defferentium dictum pavonem et Pimentum, debent remanere cambellariis domini episcopi.
Pimentusurparunt nostri. Le Roman
d'AuberiMS. :
MS. :Qui porteront le vin et le Piment.
MS. :Vins vermaus, et blans, et herbez, Et de Pieumens y ot assez.
Chron. MS. BertrandiEt plein bocel de vin o de Pimant.
du Guesclin:
Alibi :Tant luy ont presenté de vin et de Piment, Qu'il fut tout enyvrez, car li vin le sourprent.
Rursum :Ne ne beuray de vin, ne de Piment jolis.
Et quant raffrechi fut l'Abbé à son talent, Et il ot bû un cop de ce riche Piment.
Et si furent bien abeuvrez De Pymant qui n'est pas peuvrez.
de Vigmorein Agro Hereford. in Anglia :
Il dona adonks al Evesk une juste d'argent pleine de Piement, laquelle il reçut pur grant doun.
Pigmentum, apud Ebrardum Betuniensem contra Valdenses cap. 20.
, apud eumdem Aponium lib. 3.Pigmentaria ars
Denique ex ipsis compunctivis rebus, ex sacra Scriptura sumptis, per omnes psalmos propriam aptavit oratiunculam, quod ipse Pigmenta vocitare solebat : ut ei psalmi hac de causa dulcescerent. In quibus videlicet Pigmentis, non compositionem verborum curabat, sed compunctionem cordis tantum quærebat : in quibus Pigmentis aliquando Dei laudat omnipotentiam, et judicium ; aliquando semetipsum vituperat, aliquando Sanctos, qui Deo obediunt, beatificat ; aliquando miseros et peccatores luget.Eadem ratione
divini Pigmentum verbioccurrit in Vita S. Gerardi sæc. 5. Bened. pag. 273. ubi addit anonymus Scriptor :
Noverit utique sermonem divinum aptissime appellari Pigmentum, qui quo magis ruminando teritur ore sermocinantium, eo magis reddit saporis odorisve oblectamentum.
pigmentumhic distingui videtur. Charta ann. 984. apud Baluz. Histor. Tutel. col. 380 :
Has res superius nominatas dedit Ecclesiæ B. Martini et monachis ibidem Deo famulantibus Johannes abbas, hac quidem conditione ut unoquoque anno in festivitate B. Geraldi tres libras piperis aut Pigmenti Tutelenses fratres Aureliacensibus persolverent.Vide Pignoletum et Piper.
Johannes, prior de Malliaco, decanatus de Yssiaco, Parisiensis diecesis, recognovit quod ipse suspensionis sententiam incurrerat, de mandato officialis Parisiensis, pro eo quod, ex parte ipsius officialis monitus per decanum de Yssiaco, ut quadrigatam(Cartul. N. D. Par. III, 285, ann. 1261.)Pigmenti , in vigilia Assumptionis beate Virginis nuper preterite, ad ecclesiam Parisiensem adduci faceret, prout consuevit fieri a prioribus decanatus de Yssiaco, non adduxit.
pīgmentum ī, n
- pingo, a color, paint, pigment: aspersa temere pigmenta in tabulā.—Fig., of style, coloring, ornament: pigmentorum flos et color: sententiae sine pigmentis.