Logeion | prae

prae : (prep. w. abl.), before; prae sē portāre, to carry, 11.544; prae sē iactāre, to pretend, 9.134. (rel. to prō)

prae, adv., and prep. with abl. [for prai, kindred with Sanscr. prefix pra-, before; Gr. πρό, πρίν, πρόσω; cf.: pro, prior, porro, primus].

Adv., before, in front.
- A Lit. (ante-class.): abi prae, Sosia, Jam ego sequar, go before, go in advance, Plaut. Am. 1, 3, 45 (543): i prae, sequar, Ter. And. 171; id. Eun. 908: i tu prae, virgo; non queo, quod pone me est, servare, Plaut. Curc. 4, 2, 1 (487): age, age nunc tu, i prae, id. Pers. 4, 4, 56 (614).—
- B Trop., as a particle of comparison, with ut, quam, or quod (also written in one word, praeut and praequam; cf. Wagner ad Plaut. Aul. 503), in comparison with, compared with (ante- and post-class. and colloq.): parum etiam, praeut futurum est praedicas, Plaut. Am. 1, 1, 218 (370); id. Bacch. 4, 9, 5 (929): immo noster nunc quidem est de verbis, prae ut dudum fuit, id. Men. 5, 5, 33 (931); 2, 3, 25 (375): nihil hercle quidem hoc, Prae ut alia dicam, id. Mil. 1, 1, 20 (20); id. Merc. 2, 4, 2 (470): ludum dices fuisse, praeut hujus rabies quae dabit, Ter. Eun. 300: satin' parva res est voluptatum in vitā atque in aetate agundā, praequam quod molestum'st? in comparison with the trouble, Plaut. Am. 2, 2, 2 (634): nihil hoc est, triginta minae, prae quam alios dapsilis sumptus facit, id. Most. 4, 2, 62 (946) Lorenz ad loc.: jam minoris omnia facio prae quam quibus modis Me ludificatus est, id. ib. 5, 2, 25 (1146): sed hoc etiam pulcrum'st praequam sumptus ubi petunt, id. Aul. 3, 5, 33 (507); id. Merc. prol. 23: quae etsi longioribus verbis comprehensa est praequam illud Graecum, etc., Gell. 16, 1, 3: immo res omnis relictas habeo prae quod tu velis, Plaut. Stich. 2, 2, 38 (362).—
II Prep. with abl. (with acc.: prae cornua, prae litteras, Petr. 39, 12; 46, 1), before, in front of, in advance of.
- A Lit.: cavendum erit, ut (villa) a tergo potius quam prae se flumen habeat, before it, Col. 1, 5, 4: limina alia prae aliis erant, Ap. Mund. p. 69, 22.—Esp. freq.: prae se ferre, agere, mittere, to bear, carry, drive, or send before one's self: ille qui stillantem prae se pugionem tulit, Cic. Phil. 2, 12, 30: argenti prae se in aerarium tulit quattuordecim milia pondo, Liv. 28, 38, 5: prae se ferens Darium puerum, Suet. Calig. 19: prae se armentum agens, Liv. 1, 7, 4: singulos prae se inermes mittere, Sall. J. 94, 2: prae manu, and, less freq., prae manibus, at hand, on hand (ante- and postclass.): patri reddidi omne aurum, quod fuit prae manu, Plaut. Bacch. 4, 3, 9 (620); Ter. Ad. 980: cum prae manu debitor (pecuniam) non haberet, Dig. 13, 7, 27: si Caesaris liber prae manibus est, promi jubeas, Gell. 19, 8, 6: aes si forte prae manu non fuerit, Ap. Met. 6, 18, 20.—
- B Trop.
- - 1 In gen.: prae se ferre, less freq., prae se gerere, declarare, etc., prop. to carry before one's self. as if to show it; hence, to show, exhibit, manifest, reveal, make known, betray, discover, indicate (freq. and class.), Cic. Agr. 2, 2, 4: fortasse ceteri tectiores: ego semper me didicisse, prae me tuli, id. Or. 42, 146: nec vero cum venit, prae se fert, aut qui sit aut unde veniat, id. Rep. 2, 3, 6: scelus et facinus prae se ferens et confitens, id. Mil. 16, 43: ceteris prae se fert et ostentat, id. Att. 2, 23, 3: beata vita glorianda et praedicanda et prae se ferenda est: nihil est enim aliud quod praedicandum et prae se ferendum sit, id. Tusc. 5, 17, 50: conjecturam prae se gerere. id. Inv. 2, 9, 30: animum altum et erectum prae se gerebat, Auct. B. Afr. 10: prae se declarant gaudia vultu, Cat. 64, 34: prae se maximam speciem ostentare, Ap. Flor. p. 342, 10.—
  - 2 In partic., in comparisons, in comparison with, compared with (mostly in comparisons which imply a contrast of kind; while praeter refers to a contrast of degree only: dives prae ceteris, in contrast with the others, who are poor: dives praeter ceteros, richer than the other rich ones; cf. Krebs, Antibarb. p. 894).
  - - - α With positive adj. (class.; v. infra): omnia prae meo commodo, Ter. Ad. 262: omnium unguentum odor prae tuo nautea est, Plaut. Curc. 1, 2, 5 (100); id. Men. 1, 2, 67 (162): Gallis prae magnitudine corporum suorum brevitas nostra contemptui est, Caes. B. G. 2, 30: prae divitiis, Liv. 3, 26: videbant omnes prae illo parvi futuros, Nep. Eum. 10, 4; Cic. Agr. 2, 35, 96: veros illos Atticos prae se paene agrestes putat, id. Brut. 83, 286: ab isto prae lucro praedāque nec vectigalium nec posteritatis habitam esse rationem, id. Verr. 2, 3, 55, § 128: non tu quidem vacuus molestiis, sed prae nobis beatus, id. Fam. 4, 4, 2; Hor. Ep. 1, 11, 4: (stultitia) prae ceteris parit immensas cupiditates, Auct. Her. 2, 22, 34.—
      - β So with comp. for quam (ante- and post-class.): atque me minoris facio prae illo, Plaut. Ep. 3, 4, 85 (521): id prae illo, quod honestum nobis est, fit plenius, Gell. 1, 3, 25; Front. Ep. ad M. Caes. 1, 2; Hier. in Psa. 44, 3; Aug. c. Acad. 1, 22.—
  - 3 In giving the cause, which, as it were, goes before, for, because of, by reason of, on account of (class. only of a hinderance; with an express or implied negation; or with vix, v. Zumpt, § 310): Ulixi cor frixit prae pavore, Liv. Andron. ap. Serv. Verg. A. 1, 92: prae laetitiā lacrumae praesiliunt mihi, Plaut. Stich. 3, 2, 13 (466): prae lassitudine opus est ut lavem, id. Truc. 2, 3, 7 (328); Ter. Heaut. 123: prae gaudio ubi sim nescio, id. ib. 308: vivere non quit Prae macie, Lucr. 4, 1167: nec loqui prae maerore potuit, Cic. Planc. 41, 99: quorum ille nomen prae metu ferre non poterat, id. Phil. 13, 9, 20: solem prae jaculorum multitudine non videbitis, id. Tusc. 1, 42, 101: prae irā, Liv. 31, 24 fin.: vix sibimet ipsi prae nec opinato gaudio credentes, id. 39, 49.—In composition, prae usually denotes,
  - - a Before: praedico, praebibo, praecaveo, etc.; so too, praeceps, headforemost, headlong.—In time: praecanus, gray before one's time.—
    - b Enhancing the main idea, qs. in advance of others: praealtus, extremely high: praeclarus, very celebrated; praevalidus, very strong, etc.

prae, Adv. u. Praep. (altindisch purá̄, vor, vormals, griech. παραί, bei, verwandt mit per, pro, por, griech. παρά, περί, πρό), I) Adv., voran, voraus, i prae, abi prae, Plaut. u. Ter. – bildl., in den Verbndgg.: prae quam, prae ut od. praequam, praeut, im Vergleiche mit dem, daß usw., gegen das wie (od. daß), nihil hoc est praequam alios sumptus facit, Plaut.: ludum iocumque dicet illum alterum praeut huius rabies quae dabit, gegen das, wie der erst rasen wird, im Vergleich mit der Raserei dieses Menschen, Ter. – II) Praep. m. Abl. (solözist. mit Acc., wie Petron. 39, 12; 46, 1), A) eig. u. bildl. = vor, vorher, prae se mittere, Sall.: prae se agere armentum, vor sich hertreiben, Liv., captivos, Curt.: pugionem prae se tulit, vor sich gehalten, Cic.: dona ferunt prae se, Catull.: villa a tergo potius quam prae se flumen habeat, Colum. – bildl., in den Verbndgg. prae se ferre, vor sich her-, zur Schau tragen, offen an den Tag legen, scelus, vocem, Cic.: so auch prae se gerere, Cornif. rhet. u. Cic. – prae manu, vor der Hand, bei der Hand, zur Hand, aurum, quod fuit prae manu, Plaut.: si prae manu dederis, Ter.: si liber prae manibus est, Gell. – B) übtr.: 1) bei Gegenüberstellungen, Vergleichungen zur Angabe dessen, was dem anderen in irgend etwas zuvorgekommen ist, dasselbe also hinter sich zurückläßt = vor, gegen, im Vergleiche mit, prae nobis beatus, Cic.: Saguntini fide atque aerumnis incluti prae mortalibus, Sall. fr.: omnes prae illo parvos futuros, Nep.: Atticos prae se agrestes putat, Cic. – zur Bezeichnung des Vorzugs, omnia sibi postputavit esse prae meo commodo, Ter.: prae omnibus unus, vor allen, mehr als alle, Verg. – 2) zur Angabe des hindernden Grundes in negativen Sätzen = vor, wegen, reliqua prae lacrimis scribere non possum, Cic.: nec loqui prae maerore potuit, Cic.: so auch prae metu, Cic.: prae gaudio, Ter.: prae ira, Liv.

prae [CL] 1 (adv.) in front, ahead. ait “i pre; sequar� Gir. GE II 27 p. 303. 2 exceedingly. prae, valde GlC P 605; prae me tulit, valde me laudavit Ib. P 799. 3 (prep w. abl.) in front of, before (also fig.): a (spatial); b (in temporal sense). a pessimam mihi scientiam certus prae oculis habeo Bede HE V 13 p. 311; hominem incusans quod hostem pre oculis positum non prodidisset W. Malm. GR II 131; agnorum fuga pre lupis vel leporum a canibus Map NC II 17 f. 29v; 12‥ habens Deum pre oculis Feod. Durh. 129n; c1317 vestris pre pedibus prevoluti ‥ exoramus ut ‥ FormOx 18; monstruosam quodam modo effigiem preseferens [sic] Mir. Hen. VI III 117; a1566 respondens suas questiones pre foribus Schole Theologice fixas publicabit StatOx 383. b statim ‥ pre foribus ait ‥ Gir. Invect. I 2. 4 (prae manu or prae manibus, also as single word) before the hands, at hand or in front. b (in commercial contexts) in advance, as downpayment, before conclusion of a transaction; c (understood as sb.). forte psalterium pre manibus habens W. Malm. GR II 211; literas istas pre manibus et oculis in secreto tanquam speculum habeatis, in quo mores et modos ac gestus vestros inspicere possitis Gir. SD 150; nec sibi pre manibus quis properavit opem Gower VC I 1244; num dat pre manibus sceleris veniam michi Christus? Ib. III 227; si tamen assessa sint pre manibus tua dona Ib. VI 425. b a1198 pro decem marcis quas michi dedit premanibus Cart. Beauchamp 12 p. 6; a1205 dederunt mihi ‥ burgenses quandam [summam] pecunie in Gersoun premanibus Rec. Leic. I 5; 1236 mittimus ad te ‥ servientes nostros ponendos in castro nostro de Bamburg’ qui etiam pacati sunt premanibus de xl diebus Cl 313; a1350 quod domum ad firmam decem annorum oporteat dimittere, denarios pre manibus accipiendo StatOx 80; 1447 solvit ‥ eandem summam pre manibus MunAcOx 565; summam quadraginta librarum in partem solucionis nauli pro viagio ‥ premanibus eciam ante inceptum viagium ‥ solvisse SelPlAdm II 93. c pro septem solidis in premanibus pagatis Cart. Glam. I 146. 5 before (w. ref. to merit or regard, also w. gen.). solum prae omnibus tribunicae potestatis personis Aldh. VirgP 48; fulgor ‥ sapientiae prae multis in te fulget lectoribus Ep. Aldh. 6; 957 (14c) meae amantissimae necnon prae omnium anelantium generis humani dilectissimae Hunan CS 995; a958 (12c) viris ecclesiasticis prae caeteris operam impendere curabo CS 936; 1214 restat a finibus nostris et nostrorum preceteris extirpanda Pat 124a.. 6 (in comparisons) more than or in preference to. b (w. compar.) than. prae [gl.: ante] ceteris creaturis nectareum conficiat edulium Aldh. VirgP 6; illum pre ceteris sibi prefici concrepant Eadmer V. Osw. 21; eolicis ‥ flatibus ‥ pre aliis terris hec exuberat Gir. TH I 6; quandam pre ceteris cum quodam Alexandro similiter novitio contraxeram societatis familiaritatem P. Cornw. Rev. I 205; color viridis pre [ME: fro] ceteris coloribus AncrR 48 (v. fovere 2a). b diem ‥ majore prae ceteris festivitate memorabilem (Ceolfrith) Bede HE V 21 p. 338; unde iis qui ‥ illum in hac vita pre ceteris sincerius diligunt, placuit ‥ me ad hoc commovere Eadmer V. Osw. prol.; illum ‥ quem pre ceteris arctius diligebat Ib. 8; lapides ‥ pre alia gente promptius ‥ ad manum habent Gir. TH III 10. 7 on account of, because of, through. non solum ‥ prae tantis malorum criminibus, quae geritis in futuro, sed etiam pro his, qui vestro cotidie exemplo pereunt, poenali poena plectemini Gildas EB 96; civitas ‥ nomine Bizantium, cujus muri jam prae vetustate consumpti sunt Aldh. VirgP 25; adeo ut ‥ prae nimietate doloris jam moritura videretur Bede HE V 3 p. 285; mystica verba pii pre sensu discit acuto Æthelwulf Abb. 106; acceptam sacerdotalis laudem officii pri manu episcopi Byrht. V. Ecgwini 354; prae paupertate non possunt DB I 158rb; erumpentibus lacrymis pre jubilo cordis qua voce exprimat quod pre se intus habet invenire minime valet Eadmer V. Osw. 5; ut pre admiratione suis ostenderent, quibus cibariis alienigene vescerentur Gir. TH III 26; 1225 ipsa pre timore fugit in ecclesiam SelPlCrown 119; s1239 rex pre gaudio saltitavit M. Par. Maj. III 531; s1185 (1187) unde papa rumorem audiente, pre dolore obiit Eul. Hist. I 275; arbor ‥ que diu crevit et tandem pre senio deficit ‥ Holcot Wisd. 168; vix in suo cursu domos aut arbores, quas pre montibus attingere poterat, aliquas reliquit integras J. Reading 178v; non erit tam ingratus ‥ quin mihi boni faciat quid pre tanto nuncio Liv. Op. 145.

præ, (9)

I adv., ¶ 1 en avant, devant : i præ, abi præ, va devant, va-tʼen devant : Pl. Amph. 539 ; Ps. 242 ; Curc. 486 ; Ter. Andr. 171 ; Eun. 499 ; 908 ; Ad. 167 ¶ 2 [en compos.] præ quam ou præquam, præ ut ou præut, en comparaison de ce qui, de ce que, eu égard à : Pl. Amph. 628 ; 370 ; Merc. 462 ; Ter. Eun. 301.

II prép., abl., ¶ 1 devant, en avant : præ se agere Liv. 1, 7, 4, pousser devant soi ; præ se pugionem ferre Cic. Phil. 2, 30, brandir un poignard || [fig.] præ se ferre, montrer ostensiblement, étaler, produire au grand jour : Cic. Mil. 43 ; Or. 146, etc.; præ se gerere Cic. Inv. 2, 30 ; præ se declarare Catul. 64, 34, même sens ¶ 2 au regard de, en comparaison de : tu præ nobis beatus es Cic. Fam. 4, 4, 2, toi, tu es heureux au regard de moi ; eos præ se pæne agrestes putat Cic. Br. 286, il les considère presque comme des rustres au regard de lui-même || præ ceteris Her. 2, 34, plus que le reste ¶ 3 en raison de [dans les phrases négatives ou de sens négatif] : nec loqui præ mærore potuit Cic. Planc. 99, il ne put parler à cause de sa douleur, la douleur lʼempêcha de parler, cf. Cic. Tusc. 1, 101 ; Mil. 105 ; Att. 11, 7, 6.

prae I. adv.

1. (kom.) vooraan, vooruit; ➤ prae ire; i prae, sequar;
2. prae quam of praequam en prae ut of praeut in vergelijking met de manier waarop; II. prep. m. abl.
1. (v. plaats) voor, voor . . . uit, in de volg. verbindingen: prae se agere voor zich uitdrijven [armentum]; prae se mittere; prae se ferre en gerere voor zich uitdragen [dona]; metaf. ten toon spreiden, aan de dag leggen, stellig beweren [facinus; animum erectum]; prae se iactare opscheppen; prae manu ter hand, bij de hand; ➤ pecuniam prae manu non habere;
2. (a) in vergelijking met, vergeleken bij; ➤ Romam prae Capua contemnit; prae omnibus unus meer dan alle anderen; (b) (causaal, klass. alleen v. verhinderende oorzaak in neg. zinnen) wegens, van, door; ➤ reliqua prae lacrimis scribere non possum (Cic.); prae maerore loqui non potuit (Cic.); prae ira; prae laetitia; III. prae- prefix
1. voor, aan de voorkant [praeacutus, praeferratus, praeficio, praeligo, praesum];
2. vooruit-, voorwaarts- [praefero, praegredior, praemitto];
3. voorbij- [praefluo];
4. voortijdig, tevoren [praematurus];
5. (in een climax) zeer, boven anderen [praealtus, praedives, praeclare].

prae . praep. abl.
先。面前。因。除。比。— sua Capua 比其加蒲亞府甚。— oculis 在眼前。— manibus 在手中。— manu 預先。— multitudine 因殊多。I — , sequar 汝前走吾卽随。Armentum — se agere 趕畜牲。Speciem boni viri — se ferre 顯爲善人。Res omnes relictas habeo, — quod tu velis 除汝所愛之事吾皆不顧。

Suggest a Translation
See an image

prae . comp.
甚。

Suggest a Translation
See an image

, Propter. Epist. obscurorum virorum pag. 17 : Ego bene habui ita malos inimicos sicut vos estis, et tamen mansi Præ eis. Galli dicimus, auprés d'eux.

, Invite, Gall. Malgré soi. Lit. remiss. ann. 1379. in Reg. 116. Chartoph. reg. ch. 48 : Dictus reus certam pecuniæ summam Præ et contra voluntatem eorum, vi et metu minarum, receperat.

prae (1) adv.

PRO-, before, in front: i prae, sequor, go on before, T.

prae (2) praep.with abl.

1 prae, before, in front of, in advance of: si huic aliquid paulum prae manu Dederis, at hand, i. e. ready money, T.: singulos prae se inermos mittere, S.: stillantem prae se pugionem tulit: prae se armentum agens, L.—Fig., in the phrase, prae se ferre, to make a display of, show, display, manifest, parade, exhibit, profess: ego semper me didicisse prae me tuli: scelus et facinus prae se ferens: beata vita glorianda et prae se ferenda est.—In comparison with, compared with, in view of: omnia prae meo commodo, T.: omnia prae divitiis spernunt, L.: veros illos Atticos prae se paene agrestes putat: Cunctane prae Campo sordeat?H.—Of a hinderance, for, through, because of, by reason of, on account of: animus incertus prae aegritudine, irresolute for sorrow, T.: prae gaudio ubi sim nescio, T.: neque prae lacrimis iam loqui possum: nec iuris quicquam prae impotenti irā est servatum, L.

prae

Saved

Recent