primipilaris
primipilaris, a centurion of the first maniple of the triarii
prīmĭpīlāris or prīmōpīlāris, e, adj. [primipilus].
- 1 Of or belonging to the first maniple of the triarii, primipilar (post-Aug.): honor primipilaris, Fragm. Jur. Rom. Vat. 278 Huschke.—
- 2 (Vid. II. 2. infra.) Of or belonging to a commissary (post-Aug.): species, Cod. Just. 12, 58, 8.—
- II Subst.: prīmĭpīlāris, is, m. (sc. centurio), the captain or centurion of this company (post-Aug.): cessit primipilari, Sen. Const. 18, 4; Tac. H. 2, 22; 4, 15: testamenta primipilarium, Suet. Calig. 38; Inscr. Orell. 517; 748; 3568; Fragm. Jur. Rom. Vat. 141; 143 Huschke.—
- B Transf.
- 1 One who has been primipilaris, an ex-primipilar, Quint. 6, 3, 92.—
- 2 (Post-Aug.) A commissary, Dig. 32, 1, 38, § 4; 50, 5, 18, § 24; Cod. Th. 8, 4, 6. —
- 3 In eccl. Lat., a bishop: conclamatissimus primipilaris, Sid. Ep. 6, 1.
prīmipīlāris, e (primipilus), zum ersten Manipel der Triarier gehörig, I) subst., prīmipīlāris, is, m., A) ein gewesener Primipilus, Sen. de const. sap. 18, 4. Tac. ann. 2, 11; hist. 2, 22 u. 4, 15. Suet. Cal. 35, 2 u. 38, 2. Spart. Pesc. Nig. 2, 4 u. 4, 6. Corp. inscr. Lat. 3, 30 u.a. – pr. senex, ein alter gewesener Pr., Quint. 6, 3, 92. – B) übtr.: 1) (in der Heerverfassung der Kaiserzeit) der Proviantmeister, Scaevol. dig. 32, 1, 38. § 4. Arcad. Charis, dig. 50, 5, 18. § 24. Frgm. iur. Rom. Vatic. § 143 u.a. Cod. Theod. 8, 4, 6. – 2) der Bischof, Sidon. epist. 6, 1, 3. – II) adi., prīmipīlāris, e, zum Proviantmeister (s. vorh. no. I, B, 1) gehörig, des Proviantmeisters, honos, Frgm. iur. Rom. Vatic. § 278: species, Cod. Iust. 12, 58, 8.
ad illius ~is impetum et altum clamorem Franci animos resumpserunt
hic primipilus ‥ qui primum pilum fert ante regem, qui etiam ~is dicitur
primipilus vel ~is [v. l. ~ius ], qui primum pilum gestat in bello
Henricus de Estsexia, qui inter primates regni vir magni nominis habebatur ‥ domini regis ~ius(
ut consanguineus tuus tanquam ~ius ecclesie vexillum fidei ferat ante reges et principes terre
ferunt ‥ nonnulli aquilam vexillo ~ii [v. l. primipularii ] Jovis insedisse
sicut ecclesia Cantuariensis fuerat quandoque ~ia fidei in regno et est metropolis provincie
hec est autem prima questio, que quasi subsequentium ~ia et magistra procedit in campus
credo hanc exstitisse ~iam, et magistram omnium penitentium in negotio celestis gratie acquirende
incontinentia; hec inter omnes pestes vitiorum ~ia est que fortius nos impugnat
cupiditas ‥ illa magistra nocendi, ~ia iniquitatis et auriga malitie
prīmĭpīlāris, (12) is, m. (primipilus), ¶ 1 centurion primipile : Sen. Const. 18, 4 ; Tac. H. 2, 22 ; Suet. Cal. 35 ¶ 2 celui qui a été primipile : Quint. 6, 3, 92 || commissaire des vivres sous lʼempire : Dig. 32, 1, 38, 4 ¶ 3 évêque [chef spirituel] : Sid. Ep. 6, 1.
prīmipīlāris is, m
- primipilus, a centurion of the first maniple of the triarii, Ta.