promus
promus, a cellarer, steward, butler
prōmus, a, um, adj. [promo].
- In economic lang., of or belonging to giving out, distributing. cella, a store-room, larder, Tert. Res. Carn. 27.—
- 2 Subst.: prō-mum, i, a store-room, Tert. ad Uxor. 2, 4 fin.—Much more freq.,
- II Subst.: prōmus, i, m., a giver out, distributor of provisions (opp. condus, the keeper of them); and hence, in gen., a cellarer, steward, butler, Plaut. Poen. 3, 4, 6 (716); id. Ps. 2, 2, 14 (607): foris est promus, Hor. S. 2, 2, 16; Varr. R. R. 1, 16, 5; Col. 12, 3, 9; Aus. Ep. 22, 20.—
- B Transf.: librorum, he who gives out books from a library, a librarian, Ap. Apol. p. 308, 17: ego meo sum promus pectori, I keep the key of my own breast, i. e. I guard my heart against evil, Plaut. Trin. 1, 2, 44 (82).
prōmus, a, um (promo), zum Herausgeben gehörig, als t. t. der Landwirtsch.: I) adi.: cella, Vorratskammer, Tert. de res. carn. 27. – II) subst.: A) prōmus, ī, m., der Ausgeber, insbes. der Sklave, der die Aufsicht über die cella penaria (die Speise- u. Vorratskammer) u. über die cella vinaria (den Weinkeller) hatte, täglich das Nötige herausgab (promebat) und das Übriggebliebene wieder in Verwahrung nahm (condebat), der Schaffner, Oberküchenmeister, Küchen- u. Kellermeister, Plaut. Poen. 716. Varro r. r. 1, 16, 5. Colum. 12, 3, 9. Cic. Oecon. fr. 10 (bei Colum 12, 3, 4). Hor. sat. 2, 2, 16: condus promus sum, procurator peni, Hausverwalter, Küchenvogt bin ich, Plaut. Pseud. 608: promus quam condus magis, Auson. epist. 22, 20. – übtr., promus librorum, Ausgeber, Apul. apol. 53: ne admittam culpam, ego meo sum promus pectori, bin ich meines Herzens Bewahrer (Hüter), Plaut. trin. 81. – B) prōma, ae, f., die Vorratskammer, Tert. adv. Marc. 2, 10. – C) prōmum, ī, n., die Vorratskammer, Tert. ad uxor. 2, 4 extr.
de ministris domus: ‥ hic ~us,despenser
~us, dispensator,botelare
stipendia ‥ superioris ~i sive pincerne dicti collegii per annum xx s.
ingressusque domum, cellas, conclavia, promum / circuit
promptuarium, cellarium, penus, ~us
ave, cujus ventris promus / et matricis sacre domus / Deo gaudent hospite
prōmus, (16) ī, m. (promo), chef dʼoffice, maître dʼhôtel, cellérier, sommelier : Pl. Pœn. 716 ; Hor. S. 2, 2, 16 || [fig.] bibliothécaire : Apul. Apol. 53 || prōmum, ī, n. , office, garde-manger : Tert. Ux. 2, 4, fin. || prōmus, a, um : proma cella Tert. Res. 27, office.
- 1. keukenmeester; ➤ foris est ~;
- 2. (Plaut.) (metaf.) hoeder, bewaker; ➤ ego meo sum ~ pectori ik ben de hoeder van mijn hart.
promumspectans. Vide in hac voce. Tertull. de Resurrect. carn. cap. 27 :
Populus meus, introite in cellas Promas quantulum, donec ira mea prætereat ; sepulchra erunt cellæ Promæ, in quibus paulisper requiescere habebunt..... Aut cur cellarum Promarum potius vocabulo usus est, et non alicujus loci receptorii ; nisi quia in cellis Promis caro salita et usui reposita servatur.
prōmus ī, m
- pro+EM-, a cellarer, steward, butler: foris est promus, H.
PROMUS
PROMUS[CELLA]
Promus
A steward or butler (Plaut. Pseud. ii. 2, 14).