proportionalis

prōportĭōnālis, e, adj. [proportio],

• of or belonging to proportion, proportional (post-class.): termini, Front. Colon. p. 111.
• —Hence, prōportĭōnālĭter, adv., proportionally, Cassiod. Geom. 6.

prōportiōnālis, e (proportio), zur Proportion gehörig, verhältnismäßig, ratio, Augustin. de civ. dei 9, 13, 2: quorum compositio quod efficit, proportionale est, Boëth. inst. arithm. 2, 40. p. 137, 16 Fr. – pr. termini, die Schiedssteine der Privatgrenzen, Gromat. vet. 211, 18 u. 213, 11. Vgl. Rudorff 2, 274 f.

proportionalis [LL] 1 that is in (due) proportion, proportional, proportionate, w. regard to number, size, or amount; b (arith. & geom.). medio ‥ in amplitudinem pectori ~em versus ilia descendente Gir. EH II 11 p. 327; s1249 quidam homuncio, non autem nanus, quia membra habens sibi ~ia M. Par. Min. III 60.  b latera ‥ angulos equales duorum triangulorum respicientia ~ia Adel. Elem. VI 8; numeri ~es sunt quorum quod ex multiplicationibus secundi in primo fuerit sicut quod ex multiplicationibus quarti in tertio Ib. VII def.18; quanto plus et plus recedit angulus contingentie ab oculo ‥ tanto magis minoratur angulus linearum concurrentium in oculo, ut ipse recessus sit ~is diminutioni ipsius anguli J. Blund An. 103; discrete autem unum corpus excedit reliquum per partes indivisibiles, que non sunt partes numerales vel ~es geometrice suo toti Wycl. Chr. & Antichr. 660; numeri ~es sunt quattuor: primus in secundo, tanquam tercius in quarto aut in primo, tercius tanquam in secundo, quartus ut duo, quattuor, sex, duodecim Odington 48. 2 (transf., w. regard to degree or scope). ille fumus habens in se ~em naturam aeris et aque est proprium objectum odoris J. Blund An. 194; magnetes lapides arcus in volsura circumquaque habebantur et hinc et inde in assumptione ~i trahebatur et sic in mensura equiperata constabat Greg. Mir. Rom. 9; si ‥ ignorant quam ~e quam connexum ‥ quam reciprocum sit inter fideles et dominos fidei vinculum Gir. Symb. I 7 p. 219; omnes gestus et exultaciones ‥ ut fiant ~es sermoni ‥ Bacon Tert. 308; videtur quod fantasma non est ~e intellectui nisi aliquid imprimat non tanquam aliquid medium set ut objectum et proportionatum intellectui Quaest. Ox. 339; c1363 cum impossibile sit aliquid esse presens sine presencia ~i et tam omne quod non potest esse, sit presens (Kyn.) Ziz. 90. 3 (log.) analogous. causa materialis est causa ex qua est suum causatum. et hec est duplex, sc. ~is et propria. ~is, ut genus est causa materialis cujuscunque sui per se inferioris Wycl. Log. II 92.

prōportĭōnālis, e, proportionné, proportionnel : Boet. Arithm. 2, 40.