puteus
puteus, a well
- a well: puteum fodere, Plaut. Most. 2, 1, 32 (379): ex puteis jugibus aquam calidam trahi, Cic. N. D. 2, 9, 25; id. Div. 1, 50, 112: virgines se in puteos abjecisse, id. Prov. Cons. 3, 6; Plin. 9, 25, 41, § 80; 37, 9, 43, § 127; Plin. Ep. 2, 17, 25; 5, 6, 25: putei perennes, Hor. Ep. 1, 15, 15: puteum vitare patentem, id. ib. 2, 2, 135 et saep. —Of a cistern, Auct. B. Alex. 5 fin.—Prov.: in puteum conicere, to throw away, Petr. 42.—
- II Transf., a pit, Verg. G. 2, 231; for storing grain in, Varr. R. R. 1, 57, 2; in mines, a pit, shaft, Plin. 33, 4, 21, § 68; 33, 6, 31, § 95; an air-shaft, air-hole, Vitr. 8, 6; a dungeon for slaves, Plaut. Aul. 2, 5, 21 (347); 2, 7, 3 (365); Col. 1, 6.
numquid profundus ~ei [gl.: ~eus est locus defossus ] latex aut gelidi cisternae limpha ‥ parvi pendenda putantur ‥?
ad illum concavum ~eum [AS: ] adjacentemþylle
pro cordis et cablis ad ~eum
tanquam ad fontem vivum, ~eum inexhaustum et indeficientem
quare aque ~eorum in hiemali tempore sunt calidiores quam in estate
in j buketto empto ad ~eum iij d.
nota quando coronator invenit aliquem submersum in alico ~eo, precipere debet borghaldrium et totum borghum quod ipsi opturent ~eum
in hac ‥ situla positus homo, sensim rotantibus illis hauritorium, descendere cepit in ~eum
non jam similes aquis illis de ~eo Jacob
de Willelmo le Skinnere quia projecit cadavera murilegulorum in ~eo Lothmere ita quod aer corrumpitur, ij s.
juxta quendam communem ~eum vocatum Tonewalle
dat Georgio Skeles ‥ pro ij diebus et dimidia circa facturam ~ei S. Cuthberti, xv d.
quo de principio pagina sacra venit: / fons aliis, aliis stagnum puteusve profundus
verba illa ex ~eo alto apostolici pectoris manancia
cum sit fraudis laqueus / viciorum puteus, / sordium lacuna
debet Christianus extrahere preciosam animam de ~eo peccatorum
illos duos ~eos sive illa duo stagna ‥ in quibus aque pluviales descendunt et receptantur, xx perticatas in longitudine
Editha Rogers de Wyke demens et insanis submersa fuit in parvo ~eo impleto cum aqua pluviali
prostratis arboribus, lignisque consertis silvas undique condensans, ~eis altis, foveisque profundis campos exasperans ‥ naturalem difficultatem industria plurimum et arte munivit
idem Adam et socii sui implebunt ~eos propriis suis sumtibus et reparabunt(
hic ~eus, A.pytt
quelibet tercia mensura proveniens de ~eo minere ferri
quodam puteo vocato(colpyte
in sinctacione unius ~ei apud Heworth, cumpiks, bukets , et cordis factis pro eodem, vj li. vj s. vj d. ob. in sinctacione alterius ~ei ibidem de profunditate vjfathom et quart., pro quolibetfathom vj s. et plus in toto vj d., xxxviij s.
pro candelis pro ~eo Roberto Dawson j Maii iv d.
pro factur[a ] uniusle horse pompe pro extraccione aque de ~eis de Ray’ton
omnes illas mineras sive ~eos carbonum nostrorum communiter vocat’cole puttes etwater pittes
~eos ‥ et mineras pro stanno inveniendo
in uno ~eo petre empto apud Overton’ ad opus domini xiiij s. in dicto ~eo fodiendo xxiiij s. vj d. et ij busellos frumenti. in uno ~eo petre fodiendo apud Bernake ad opus domini iiij s. ij d.
pro xxiiij plaustratis lapidis vocatifreston de eisdem emptis apud ~eum de Dundreyshull
cum putheis salis et fornacibus plumbis
in j ~eo, liiij salinas, et ij hocci redd’ vj s. et viij d. in alio ~eo Helperic xvij salinae, in iij ~eo Midelwic. xij salinae
unum Wich in quo erat ~eus ad sal faciendum
rex insuper ~eos fecerat salinarum de Witz obturari et everti
duo ~ei aquae salse pro ebullicione salis(
expensa forinseca ‥ in stipendio j hominis ardentis j ~eum calcis, xix s.(
pro combustione unius ~ei calcis
quidam vincti, qui in eodem carcere tenebantur ‥ nitebantur exire, sed comprehensi pro majori parte sunt occisi; frater vero Thomas detrusus in profundiori ~eo miserabiliter obiit
postea contingit quod priorissa ejusdem manerii strangulata fuit de cato suo in lecto suo noctu et postea tractata ad ~eum quod vocatur Nunnepet
de vj s. viij d. receptis pro putuo ejusdem Ricardi sepeliti in ecclesia habendo
de vj s. viij d. receptis pro j putuo infra ecclesiam vendito Johanni Durstone
licebit ‥ custodi ‥ in ‥ gardino ‥ plantare arbores et herbas, cloacam illic situare ac ibidem ad ejus mundacionem ~eum fodere
Willelmus sedebat in quodam ~eo arene dormiendo subtus quandam concavam ripam ~ei predicti
~eus arenosus
[montem ] terribilem ‥ eructuantem de ~eo flammam erumpere videbat
~eus ille flammivomus ac putidus ‥ ipsum est os gehennae
tamquam de ventoso ~eo tetram caliginem exhalatis ut contra divinum et humanum testimonium
notus ibi sic ordo perit; perit ordo, sed horror / sulphuris in puteo, flammaque seva furit
erat ‥ juxta murum ~eus, gehennalis introitus
hii sunt testes de terra quam Robertus ‥ dedit ‥ Deo et Sancto Paulo, ‥ Algarus ~ei, Odo Parmentarius ‥
de j d. de Ricardo ~eo pro una acra excolenda
faciatis ‥ coram nobis venire ‥ Petrum de Lise, Petrum de ~eo, et Gailardum de Karingnan
W. de B. concessit ‥ Johanni de ~eo totum jus suum
- 1. (water)put, bron [perennis bron]; ➤ -um fodere;
- 2. (Verg.) kuil; ➤ -um demittere graven;
- 3. (Plaut.) onderaardse gevangenis, kerker.
Ex Codice Middoth Thalmudi Babylonici cap. 5. sect. 3. observare est, in Templo Hierosolymitano puteum extitisse, qui aquas toti atrio suppeditabat. Theophanes puteos,Cujus ad accubitat Puteus vestigia, cujus Qui potahit aquas, extemplo febre laborans Auxilio sancti fidens capiet medicinam.
Boires-Dieuappellarentur, quæ aliquando non sanandis modo ægrotantibus, sed et rei occultæ patefactioni adhibebantur, ut de puteo, qui in capella S. Leocadiæ erat, legitur in Mirac. MSS. B. M. V. lib. 1 :
Icele iaue que je disoie, Li Boires-Dieu ert apelés, Nus pechiés n'iert lors tant celés, Puis que forfais hom le heust, Que maintenant n'apareust Uns tex signes en son viaire, Que cascuns savoit son affaire.
Vide Podium 3.Sublimem in Puteo videbis urbem.
- 1 PV-, a well: ex puteis iugibus aquam trahi: se in puteos abiecisse: putei perennes, H.—A pit: In solido puteum demitti, V.
-
…indicium et ad insignem memoriam turpitudinis et paene ad iustum odium imperi nostri, quod constat nobilissimas virgines se in puteos abiecisse et morte voluntaria necessariam turpitudinem depulisse ; nec haec idcirco omitto quod non gravissima sint, sed quia nunc…
Cicero, de Provinciis Consularibus
-
…. nam et lapidum conflictu atque tritu elici ignem videmus et recenti fossione terram fumare calentem, atque etiam ex puteis iugibus aquam calidam trahi, et id maxime fieri temporibus hibernis, quod magna vis terrae cavernis contineatur caloris eaque…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…quidem, ille Pythagorae magister, potius divinus habebitur quam physicus, quod, cum vidisset haustam aquam de iugi puteo, terrae motus dixit instare. Nec vero umquam animus hominis naturaliter divinat, nisi cum ita solutus est et…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…in terram demissis praesepserat terramque adgesserat, ut aquam continerent. ita illi necessario loca sequi demissa ac palustria et puteos fodere cogebantur atque hunc laborem ad cotidiana opera addebant ; qui tamen fontes a quibusdam praesidiis aberant longius et celeriter…
Julius Caesar, Civil War
-
…et colore An hoc eiusdem modi est, quale Pherecydeum illud quod est a te dictum qui cum aquam ex puteo vidisset haustam, terrae motum dixit futurum. parum, credo, impudenter, quod, cum factus est motus…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…quod acciderat vocavit Calumniam foderunt et alium et pro illo quoque rixati sunt appellavitque eum Inimicitias profectus inde fodit alium puteum pro quo non contenderunt itaque vocavit nomen illius Latitudo dicens nunc dilatavit nos Dominus et fecit crescere super terram ascendit…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…puteus super quo locutus est Dominus ad Mosen congrega populum et dabo ei aquam tunc cecinit Israhel carmen istud ascendat puteus concinebant puteus quem foderunt principes et paraverunt duces multitudinis in datore legis et in baculis suis de solitudine Matthana de…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…quo locutus est Dominus ad Mosen congrega populum et dabo ei aquam tunc cecinit Israhel carmen istud ascendat puteus concinebant puteus quem foderunt principes et paraverunt duces multitudinis in datore legis et in baculis suis de solitudine Matthana de Matthana Nahalihel…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…molles, sordidae. bocchus auctor est et in hispania repertas et quo in loco crystallum dixit ad libramentum aquae puteis defossis erui, chrysolithon xii pondo a se visam. fiunt et leucochrysi interveniente candida vena. sunt et in…
Pliny the Elder, Natural History
-
…mihi quoniam ego fodi puteum istum idcirco vocatus est locus ille Bersabee quia ibi uterque iuraverunt et inierunt foedus pro puteo Iuramenti surrexit autem Abimelech et Fichol princeps militiae eius reversique sunt in terram Palestinorum Abraham vero plantavit nemus in Bersabee…
Vulgate, Latin Vulgate
(φρέαρ). (1) A well dug in the ground and supplied from its own spring.
(2) The fountain in a Roman house. (See domus.)
(3) A pit for storing grain (Varro, R. R. i. 57).