quadrans
quadrans, a fourth part, quarter
quā̆drans, antis (gen. plur. quadrantūm, Front. Aquaed. 24), m. [quattuor].
- I A fourth part, a fourth, a quarter: operae, Col. 2, 4, 8: diei noctisque, Plin. 18, 25, 57, § 207. —
- II In partic.
- A A fourth part, a fourth of a whole: creditoribus quadrantem solvi, Vell. 2, 23, 2: heres ex quadrante, of the fourth part of the inheritance, Suet. Caes. 83; cf. Plin. Ep. 5, 7, 1; Dig. 44, 4, 17, § 2; Ulp. Frag. 24, 32.—
- B The fourth part of an as (as a coin), three unciae: nota in triente et quadrante rates (fuit). Quadrans antea teruncius vocatus a tribus unciis, Plin. 33, 3, 13, § 45: quadrans mihi nullus est in arcā, not a farthing, not a copper, Mart. 2, 44, 9; Liv. 3, 18, 11; Juv. 1, 121.—As the customary price of a bath (cf. quadrantarius): dum tu quadrante lavatum Rex ibis, Hor. S. 1, 3, 137; cf. Sen. Ep. 86, 8; Juv. 6, 446.—As the smallest coin, a mite, farthing, Hor. S. 2, 3, 93; Juv. 7, 8; Vulg. Matt. 5, 26; id. Marc. 12, 42.—
- C Of the rate of interest, four for a hundred: usurae quadrantes, four per cent., Dig. 33, 1, 21.—
- D As a measure of land, a quarter of an acre (jugerum), Col. 5, 1, 10. —
- E As a weight, a quarter of a pound, Mart. 11, 105, 1.—With pondo: amomi pondo quadrans, Col. 12, 20, 5; Cato R. R. 84, 1: quadrans pondo bacarum, Plin. 23, 8, 80, § 156. —
- F As a measure for liquids, the fourth part of a sextarius, three cyathi: ita ut earum calices quadrantes octoginta capere possint, Varr. R. R. 3, 14, 4: quadrantem duplicare, Mart. 9, 94, 2: vini, Cels. 3, 15.—
- G As a measure of length, a quarter of a foot: pedes duodecim et quadrantem, Gell. 3, 10, 11; 9, 4, 10; cf. Cato R. R. 18, 2; 18, 6.—A quarter-digit, Front. Aquaed. 25.—
- H As a measure of time, a fourth of a day, six hours, Sol. 1, 39; 1, 41 sq.
~antem solent appellare quartam partem cujuslibet rei
~ans duo minuta habet
~ans, quarta pars nummi
neque ~antem minutam foras resolvat
ecce bonus quadrans: eme panes, pocula, pisces
allegoricus sensus de vidua et ejus ~ante, i. e. duobus minutis
in ij sextariis vini †preter [(MS ] precomputatum iij s. iiij d. †quartans [omits MS: q ]m
mutacio monete et prohibicio ~antis trianguli anno Domini 1279
mutata est moneta in melius sc. ut tam oboli quam ~antes sint rotundi
J. de B. captus pro quandrant’ falsis
remanent lxxviij li. et ~anta [sic ] pro anima
centum triginta et septem libre octo solidi quatuor denarii et unus ~ans de superplusagio compati sui
de quolibet pisce vocatoporpeys venali, unum ~antem
totumque quod erit mei juris usque ad ultimum ~antem exigam
usque ad novissimum ~antem quicquid possederant ab eis exigere
presto sum usque ad ultimum ~antem reddere rationem
certe requiret Dominus usque ad novissimum ~antem
usque ~antem novissimum extenuebat
in evangelio quarta pars totius mundani corporis, i. e. terra, mistice ~antis nomine censetur; cum mittendo in poenam peccatori dicitur ‘non exies inde donec reddas novissimum quadrantem’, i. e. donec luas terrena peccata
in placito detencionis unius ~antis auri quem ei liberavit ad permutandum
item j ~ans aureus
tamen apotecarii ponunt denarium pro ϶i, sed ϶i non ponderat denarium, sed iij ~antes cum tercia parte unius ~antis
inventum est quod xxx s. inde numero excedunt dictum standardum in pondere per ~antem ponder’ et sic est debiti ponderis
dragma que constat siliquis x et viij, et scripulus qui est siliquis vj et obolus qui est ex tribus, ~antem efficiunt, continentem in se siliquas xxvij. duo ~antes staterem faciunt. duo stateres unciam reddunt
uncia est xij pars libre, que constat ex duabus stateris, tribus duellis, quattuor ~antibus ‥ . ~ans constat ex duobus minutis et est quarta pars uncie
~ans sive quadras: iij unciae
as ‥ sive libra ‥ dividitur etiam in iiij, quarum partes singule ~ans dicitur, tres continens uncias
totum hoc manerio habet j leugam in longo, in lato dim. leugam et iij ~antes
Willelmus Dealbator tenet ~antem terre. reddit xij denarios
Johannes Scriptor tenet ~antem. reddit per annum xlj d.
medietatem unius ~antis terre mee Cornubiensis, alias vocatia fyrthyng lond’
si [aliquod temporis spatium ] in quattuor [partiri vis ], quarta pars ~antis nomen, residuae tres dodrantis accipiunt
solares supputantur anni cccclxxv, id est juxta lunarem Ebreorum calculationem ccccxc adjectis ~antibus et embolismorum incrementis
diem qui ex ~antibus conficitur mense Februario ‥ intercalari ‥ jusserunt
sex horis, id est ~ante totius diei
quarta pars diei ‥ i. e. horae sex, ~ans consuete vocatur
sunt ter centenae decies et denique senae / quinque superpositis necnon quadrante jugato
annus solaris ‥ trecentis sexaginta quinque diebus et ~ante conficitur. ‥ si cui libet scire quid sit ~ans, agnoscat ‥ quod est quarta pars diei
medicina bis in quoque ~ante anni disputationem habebit
continebit autem ~ans iste quartam partem circuli divisam in 90 gradus
vestimentum sacerdotale ex serico cum dalmaticis intext’ ~antibus
cappa j cum casulis et dalmaticis de serico albo intexta floribus non disparibus ~antibus
arcam ligneam ~antis in morem, ubi nunc hujusmodi asservantur vestes, fabricari fecit
astrolabium integrum, ~ans justum et spera lignea
sumpto enim astrolabio [ed. 1545, gl.: vel ~ante ] ‥ per utrumque mediclinii foramen polo perspecto notetur graduum ‥ multitudo
si ‥ quis per foramina ~antis vel astrolabii ‥ perspexerit stellam nauticam
videat ‥ altitudinem poli per ambo foramina ‥ que sunt in ~ante vel in astrolabio et inveniet Parisius altitudinem poli xlviij graduum
fratrum ‥ nomina ‥ fuerunt ‥ Bursius, Adelwordus ~ans
quădrāns, (12) antis (gén. pl. antum ), m. (quadro), ¶ 1 la quatrième partie, le quart : diei noctisque Plin. 18, 207, le quart de la journée et de la nuit ; heres ex quadrante Suet. Cæs. 83, héritier pour un quart de la succession ¶ 2 [pièce de monnaie] quart dʼas = trois unciæ : Plin. 33, 45 ; quadrante lavari Hor. S. 1, 3, 137, prendre un bain pour un quart dʼas, cf. Sen. Ep. 86, 8 ; Juv. 6, 446 ¶ 3 [comme mesure], a) quart dʼarpent : Col. Rust. 5, 1, 10 ; b) quart de livre : Mart. 11, 105, 1 ; Col. Rust. 12, 20, 5 ; c) quart du sextarius, trois cyathes : Varro R. 3, 14, 4 ; Mart. 9, 94, 2 ; d) quart dʼun pied : Gell. 3, 10, 11 ; 9, 4, 10.
- 1. (postklass.) kwart; ➤ heres ex quadrante erfgenaam voor een kwart;
- 2. (als munt) kwart as (de normale prijs voor een bezoek aan een publiek bad); alg. penning, cent;
- 3. (postklass.) (als maateenheid) o.a.: (a) (v. gewicht) kwart pond; (b) (v. inhoud) kwart v.e. sextarius; (c) (v. oppervlak) bv.: kwart v.e. iugerum.
quadrans , tis. m.
四分一。一銅錢。三兩。— jugeri 畝四分一。— vini 三杯酒。— operae 工餞四分一。— pedis 尺四分一。
Suggest a Translation
See an image
四分一。一銅錢。三兩。— jugeri 畝四分一。— vini 三杯酒。— operae 工餞四分一。— pedis 尺四分一。
Suggest a Translation
See an image
Quia denarius findi in duas partes pro obolis, et in quatuor partes pro Quadrantibus consuevit : ordinatum fuit ad tollendam occasionem defalcationis monetæ, quod rotundi essent denarii, oboli et Quadrantes.Adde Walsinghamum ann. 1280. Knyghtonem pag. 2678. Iter Camerarii Scotiæ cap. 9. § 2. 3. etc. Vide Scaligerum et alios de re nummaria Scriptores.
Quart d'écu. Vide Moneta argentea, sub Henrico III. Franc. Rege.
Quadra panis. Chronicon Cosmæ Pragensis lib. 2 :
Post Matutinas 40. panis Quadrantes et totidem allecia dividit in pauperes.
Pater meus bone memorie Rex Ludovicus.... in loco qui dicitur Murallia posuit hospiles.... assignato eis quod de unoquoque Quadrante unum modium vini et sex denarios annuatim persolverent.D.
Brusseltom. 1. de Feudorum usu legit
Cadranspag. 182.
allodioseu possessione, vel quarta pars integræ possessionis.
Dedit unum Quadrantem allodii sui cum servo et ancilla, in Historia Mediani Monasterii pag. 257.
Liceat de qualibet fera bestia, quando capitur ad fudam, Quadrantem sive unum carterium.
Tristan, vers. 2802. et 3308.
quadrāns antis, m
- quattuor, a fourth part, quarter; esp., the fourth part of an as, quarter as, three unciae: in consulis domum quadrantes iactasse, L.: quadrante lavatum ire (the usual price of a bath), H.—The smallest coin, a farthing, doit, mite: minus locuples uno quadrante, H.: nullus, Iu.
QUADRANS
QUADRANS[As, Vol. 1. p. 202; PONDERA]
Quadrans
(=teruncius). A Roman copper coin, a quarter of an as = 3 unciae. (See as; numismatics; uncia.) The quadrans was the usual price paid for a bath. It was equivalent to about a quarter of a cent. The quadrans bore three balls to indicate the number of unciae, accompanied by an open hand, a dolphin, a strigil, a star, a head of Hercules or of Ceres, or a ship. The Greek term is τετρᾶς.