reformatio

rĕformātio, ōnis, f. [reformo], a transformation (very rare).

• I Lit., of a metamorphosis into an ass, Ap. Met. 3, 24, 15; cf. id. ib. 11, 13, 20. —
• II Trop. and pregn., a reformation: morum, Sen. Ep. 58, 26.

refōrmātio, ōnis, f. (reformo), I) die Umgestaltung, eig., in einen Esel, Apul. met. 3, 24 u. 11, 13. Epit. nov. 60. § 204. – bildl., die Verbesserung, morum, Sen. ep. 58, 26. – II) die Neugestaltung, Erneuerung, Augustin. serm. 125, 4. – III) die Zurückgabe, das Wiederzustellen, spät. ICt.

reformatio [CL] 1 (act of) changing or altering (for the better), amendment, reform; b (w. obj. gen.). ‘sed timorem Dei’, nec hoc tantum sed etiam ‘desiderium’ ~onis Lanfr. Comment. Paul. 240 (II Cor. vii 11); c1223 visitationis officium exercentes ‥, predicationi, exhortationi, correctioni, et ~oni insistentes Ch. Sal. 160; 1238 abbatias ‥ [visitare], corrigentes et reformantes que correctionis et ~onis officio viderint indigere (Stat. Benedict.) M. Par. Maj. III 509; doctor Johannes de Capistrano fecit multas predicaciones et ~ones in regno inclito Hungarie de episcoporum moribus malis Gascoigne Loci 9.  b ut ‥ circa omnium ecclesiarum informationem ac ~onem assidue vigiletis P. Blois Ep. 168. 464B; s1213 legatus in Angliam venit ‥ diligentem tractatum habens cum conventu [Westmonasterii] de ~one spiritualium et temporalium M. Par. Maj. II 544 (= Flor. Hist. II 146); 1239 pro negotio Terre Sancte et ~one imperii, solempnem curiam duximus indicendam (Lit. Imp.) Ib. III 564; 1444 pro expensis suis ‥ versus dominum Cant’ pro ~one collegii Cant. Coll. Ox. II 164; s1274 ibi ‥ erant ‥ Tartarum et Grecorum ambassiatores, pro ~one certorum fidei articulorum Plusc. VII 29; 1549 morum in ecclesia Scoticana ~o Conc. Scot. II 82. 2 (act of) restoring (to previous form or condition), restoration (w. obj. gen.); b (w. pacis or sim.). s321 ad dampnationem istius [sc. Arrii] et integre fidei ~onem ‥ concilium ‥ congregatur confirmationem Flor. Hist. I 180 (= M. Par. Maj. I 159); a monachis qui sibi ‥ remedium sanitatis mentisque ~onem dulciter repromittunt Croyl. Cont. B 538.  b ad beneficia impendenda veloces, et in caritatis ~one et conservatione seduli J. Ford Serm. 16. 5; 1218 ex quo reddiderimus ipsi Lodovico debitam ei pecuniam pro ~one pacis inter nos et ipsum facte Pat 159; ut inter ‥ comites Tolose et Leycestrie desideranda pacis ~o proveniat Ad. Marsh Ep. 216 p. 381; 1306 ad honorem Dei pacisque ~onem ‥ omnem remittimus rancorem et malam voluntatem (Swansea) BBC 40; cum formari deberet aliqua pax ‥ ducebatur agnus et occidebatur et ‥ sanguis ejus effundebatur in pacis ~onem G. Roman. 334; s1298 omnia que pacis ~onem tangerent Wals. HA I 73. 3 (act of) restoring (to the possession of, w. dat.), giving back. c1228 de ~one capelle eis facta ab isto episcopo Feod. Durh. 265 (v. reformare 4); sufficit ei pro commodo proprie seysine ~o Bracton f. 366b. 4 (act of) reconciling, settling or resolving (dispute or difference), correcting or making amends for (transgression, error, or misdeed), reconciliation, restitution; b (w. obj. gen.); c (w. ref. to hindering criminal activity, or ? f. l. 1401 ad ‥ attemptata quecumque ‥ contra formam et effectum treugarum predictarum, per quoscumque partis adverse, reformari petendum et optinendum, consimilemque ~onem pro parte nostra faciendum et ordinandum Foed. VIII 204; a1406 fiat per locum tenentem aut ministros suos ‥ partibus conquerentibus debita et justa ~o (Stat. Rob. III) RegiamM III f. 64v; s1377 fiunt ‥ predaciones, depopulaciones ‥ excedentes qualemcumque ~onem sive respectuacionem Bower XIV 37 (cf. Plusc. X 2: fiunt depredaciones, depopulaciones ‥ sic quod ex utraque parte ‥ sine ~one ‥ patriam vastabant).  b s1238 vocatus legatus ad ~onem illius deformationis, ‥ priorem Cantuarensem deposuit M. Par. Maj. III 492; 1318 circa premissorum gravaminum correctionem ac ~onem debitam et festinam Mon. Hib. & Scot. 201b; 1404 quousque civibus ‥ dampna passis dampnorum suorum fiet refusio et ~o Lit. Cant. III 82; 1434 quod ipse supervideat ‥ quod celebraciones ‥ debite ‥ fiant ‥ et de defectubus informet ‥ decanum ‥ pro ~one eorundem Reg. Cant. II 594; 1443 ista sunt magna ‥ mala Oxonie ‥ pro quorum ~one maxime instaret qui sciret et qui posset MunAcOx 536; 1444 in ~one et satisfaccione mesprisionum et extorcionum (Test.) Paston Let. 12 p. 24.  c area illa ubi Wathlinge et Ikelinge conveniunt per Henricum regem Anglie senem primitus sartabatur, ad famosissimi latronis Dun nomine et sociorum suorum ~onem [or ? l. refrenationem] (Lib. Pri. Dunstable cap. 23) DuC VI 72 (cf. MonA VI 239a: ad hujusmodi malitiam refrenandam).

rĕfōrmātĭō, (16) ōnis, f. (reformo), ¶ 1 métamorphose : Apul. M. 3, 24 ¶ 2 [fig.] réforme [des mœurs] : Sen. Ep. 58, 26.