renuntiare

renuntiare [CL] 1 to report back with regard to (facts or information), to report, announce (w. dir. obj. or acc. & inf.); b (w. indir. qu.); c (absol.). alius dominum secuturus hoc ipsum domi ~iare cupit Bede Luke 460B; spectemus quid revertentes ~ient nobis Alcuin Dogm. 272A; ~iavere lacrymanti relatu tantum sibi infortunium in praedictis montibus contigisse B. V. Dunst. 26; 1229 quatenus ‥ aliquem de vestris ad nos transmittatis, per quem statum et velle vestrum nobis significetis, et nos per eundem esse nostrum et voluntatem vobis ~iabimus Foed. I 308.  b quae Johannes ‥ sit passus ‥ ei discipuli ~iant Bede Luke 448C; Caium cursim precedere imperat et cujus esset illud oppidum ~iare festinet Arthur & Gorlagon 2.  c vix sanctus vir verba compleverat et ~iaturus miles pedem domo extulerat ‥ Abbo Edm. 10. 2 to respond to a query. b (transf.) to indicate to an enquirer. percunctanti diem ‥. ‘die sexto idus Decembris’, ~avit W. Malm. Mir. Mariae 159; cui vice mea ~ia quod si in bono proposito ‥ perseveraverit, salvus erit P. Cornw. Rev. I 205 p. 199.  b transmisi ad eum indiculum qui ‥ si de illa infirmitate resipiscere possem, me velle implere quae promiseram ~iaret Asser Alf. 79; cum video aliquando per medium vitrum aliquid, fallit me visus, quia aliquando ~iat mihi corpus quod video ultra vitrum, ejusdem esse coloris cuius est et vitrum Anselm (Ver. 6) I 183; imperceptibile quidem, quia post consecracionem sensus ut prius ~iant quod est panis Wycl. Euch. 329. 3 to give up or surrender (thing, w. dat.) to renounce; b (w. acc.). c (leg. right, privilege, claim, or proceeding, w. dat.); d (w. acc.). e to resign (position, office, or status, w. dat.), give up, renounce. f (absol.) to make resignation, (in quot. of king) to abdicate; g (w. ref. to renouncing the world, w. dat.). ~iare omnibus quae possidemus Bede Luke 518C.  b 1412 eodem die quo bedelli baculos suos in manus cancellarii ‥ ~iant StatOx 217.  c c1185 Rogerus de V. in presentia mea ~iavit calumpnie et juri quod dicebat se habere in predicta ecclesia Regesta Scot. 249; cum ‥ liberum sit cuilibet juri suo ~iare Gir. TH III 9; si ‥ altera pars allegationibus ~iaverit, altera nolente hoc facere ‥ Ric. Angl. Summa 22 p. 29; 1273 ~iamus in premissis omnibus juris auxilio canonici et civilis, privilegio clericatus et fori Rec. Leic. I 59; 1345 partes ‥ omnibus litibus ‥ pendentibus ‥ ~abunt MunAcOx 151; posset alter vel uterque ~iando juri suo finem inponere presenti scismati N. Fakenham Concl. 121.  d 1325 quod ‥ major ‥ appellacionem ‥ absolute ~iaret, absolucionemque ‥ peteret MunAcOx 115.  e nec tamen Wigornensi sedi ~iare permissus est W. Malm. GP III 115; nam nec ille Wigornensi presulatui ~iare ‥ volebat Id. Wulfst. I 10; s1272 ~iavit prioratui Norwycensi B. Cotton HA 149; s1327 requirerent ‥ quod ~iaret dignitati regie et corone Ad. Mur. Chr. 51; pro nullo crimine potest episcopus ~iare episcopatui sine licencia pape Ockham Dial. 580; 1399 rex ‥ promisit ‥ se velle cedere et ~iare corone Anglie et Francie et sue regie magestati RParl III 416 b.  f s1399 rex ‥ ~iare promisit. ‥ postea ‥ missi sunt ad eum episcopi, comites, barones, notarii, et milites, ut quererent ab eo si ~iare vellet ut promiserat Eul. Hist. Cont. 382.  g si quis ~iaverit seculo, postea reversus in secularem habitum Theod. Pen. I 8. 12; qui mundo ad integrum ~iant Bede Luke 450B; fuerit ‥ huic saeculo ~iatum Ib. 510A (v. 5 infra); [ascenderunt de] fonte ‥ baptismatis ‥ nudati ~iando [v. l. ~iantes] saeculo Alcuin Exeg. 651B; rerum ‥ omnium fragilitate perspecta ~iare mundo admonuit Id. Dub. 1122A; multi quidem salubriter ~iantes seculo V. Edm. Rich P 1791A. 4 to give up, abandon, discontinue (activity, practice, habit, or thought, w. dat.). b (in gl., p. ppl. as sb. m.) apostate. nisi per confessionem ~iemus actibus malis Bede Apoc. 150C (= Alcuin Exeg. 1131A); haec est sola ‥ requies ‥ concupiscentiis ~iare saecularibus Id. Hom. II 17. 196D; spiritum quem insufflavit in faciem eorum, ut a luto exsurgerent et luteis operibus ~iarent Alcuin Exeg. 851C; c1168 ~iavit ‥ rex ‥ quibusdam consuetudinibus pessimis quas tamen ante consueverat vendicare J. Sal. Ep. 242 (237 p. 448); tamen indecenti amori ~ies R. Niger Chr. II 160; 1218 intelligentes ‥ canonici quod non rite processum fuit ‥ ~iaverunt electioni tali Pat 183; s1202 ~iavit [abbas] usui mitre, tunice, dalmatice, et sandaliorum Chr. Evesham 116 (ed. OMT p. 212).  b hic apostata, -te, i. ~atus vel perversus Osb. Glouc. Deriv. 32. 5 to disclaim or disown obedience or allegiance to (w. dat.), renounce (in quot., devil or pagan idol). in baptismo ~iantes non solum Satanae, ‥ sed et omnibus pompis ejus atque operibus hujus saeculi Bede Ezra 829A; immolastis victimas sed immundas quia non ~iastis idolis Ib. 840A; cum secundum ejus praecepta vivitur posteaquam fuerit diabolo et huic saeculo ~iatum Id. Luke 510A; diabolus ‥ cui quando ex fide ~iant ‥ Alcuin Exeg. 915C; deinde exorcista ‥ interrogat si diabolo ~ant Hon. GA 659D.