sagimen

sagimen [cf. CL sagina, -men], fat, grease, lard (as food or in preparation of food); b (as item in monastic or sim. diet); c (dist. acc. sort or source); d (dist. acc. use, usu. in med. context); e (in fig. context). cremium dicitur illud unde ~en eliquatur, postquam in tantum crematur quod sine omni humore efficitur (Ps.-Bede Psalm.) PL XCIII 993A; c1128 concedo ‥ medietatem coriorum et seporum et segaminis omnium bestiarum que occidentur ad festivitates tenendas Reg. Dunferm. 1 (cf. ib. 2: c1150 sagiminis); abundant olive, cujus fructu ditati ad diversos esus condiendos non indigent ~ine Ord. Vit. VIII 26 p. 439; s1003 ira Daci exarserunt digna, sicut ignis quem ~ine [v. l. sanguine] velit aliquis extinguere H. Hunt. HA VI 2; 1219 debet facere ferculum quoddam quod vocatur del girunt et si apponatur ~en tunc vocatur malpigernoun Fees 274 (cf. MGL II 472: sagmen); 1229 instrumentum in quo oblate coquende sunt cera tantum lineatur, non oleo vel alio ~ine [v. l. corr. from ~ino; Conc. I 623a: sagimento] Conc. Syn. 170; sumen, et arvina, sagimen [gl.: ~en est pinguedo que expellitur ex carne in frixorio per ignem], pinguedo, sagina, / abdomen, vel adapes Garl. Syn. 1587D; 1265 secchimen ix d. Manners 35; 13‥ de uno doleo segiminis, j d. EEC 183; 1531 empcio olei ‥ . empcio sigiminis ‥ . empcio butiri ‥ Househ. Bk. Durh. 32; 1532 empcio olei ‥ . empcio †sigigminis [sic] ‥ . empcio butiri ‥ Ib. 110.  b nec ‥ umquam nisi duo fercula apponuntur, ~en et carnes numquam nisi infirmis W. Malm. GR IV 336; numquam ‥ unctioribus cibis corpus curaverit, sed semper ~ini [v. l. ~ine], semper carnibus ‥ valefecerit Id. Wulfst. III 2; diversa ciborum ‥ fercula, ~en etiam et cetera omnia que puritati regule adversabantur Steph. Hard. Exord. 1507B; excepto vino, carne et ~ine sumat quicquit velit Bart. Exon. Pen. 135; in adventu ‥ Domini quoties fratres non comedunt ~en Cust. Abingd. 308; vice ~inis varia condimenta pigmentis et caris confecta rebus parabuntur Ad. Eyns. Hug. V 16 p. 196.  c c1150 medietatem coriorum et seporum et ~inis ovium Reg. Dunferm. 1 p. 4; 1159 dimidium ~en craspesiorum qui in Forth applicuerint (Cart. Malc. IV) Kelso I v; c1162 dimidium tocius ~inis mei de crespais qui capiuntur inter Forth et Tai ad luminaria coram altaribus prenominate ecclesie Regesta Scot. I 214 (cf. ib. II 30 p. 141: c1166 dimidietatem tocius ~inis mei omnium cetuum); ad ~en, ducentos porcos et porcos qui in curia pascuntur Lib. Eli. II 136 (= MonA I 478) ; c1193 assugiam centum porcorum meliorum habebit de celario ad ~en (Reg. Burton) MonA III 43a; 1250 pro ‥ xv galonibus de albo ~ine porcino Cl 385; xxxj s. vj d. de xvij galon’ ~inis allec’ venditis Ac. Beaulieu 209; 1290 pro albo sagmine Doc. W. Abb. Westm. 170; 1409 unum [barell] albi ~inis, xxxvj s. Ac. Durh. 608.  d addere poteris ~en contra acumen Gilb. II f. 80. 2; 1334 in ferura equorum hostill’ cum gummis et ~ine emptis pro eisdem Ac. Durh. 116; 1392 pro ferrura una cum sagmine ‥ pro ij curribus Ac. H. Derby 193; 1417 pro albo ~ine pro campanis Ac. Durh. 406.  e quatenus hec carnis mortificatio ‥ hec ciborum asperitas ‥ hec ‥ omnium membrorum interioris et exterioris hominis quasi acceptissimum holocaustum ~ine ‥ lacrymarum ac devotissimorum affectuum suavitate pinguescat, ut ‥ suave redoleat Ailr. Spec. Car. II 20. 569D.