satiare

1 satiare v. saisire

2 satiare [CL] 1 to satisfy the hunger of thirst of (someone, usu. w. abl. or de & abl. of food or drink); b (w. ref. to Exod. xvi); c (w. ref. to Matth. xiv 17–21); d (fig. or w. ref. to spiritual nourishment). e (p. ppl. as adj.) full, stuffed. divino cibo ~iatus et suffultus V. Cuthb. I 6; si tuus esuriens inimicus adesse videtur / aut sitiens, satiare cibo hunc potuque memento Wulf. Swith. II 1002; gloriatus est pro tam salubri vomitu se aliquando posse ~iari de potu W. Malm. GR IV 181; sunt sex opera misericordie. primum est ~iare sive esurientes pascere aut cibare famelicos Edmund Spec. Relig. 71; victualibus multis repertis se laute ~iavit Illust. Scot. 3.  b Deus, qui in deserti regione multitudinem populi tua virtute ~iasti Rit. Durh. 18.  c Christus ‥ / panibus et quinis satiavit milia quinque Alcuin Carm. 105. 4. 5; ~iat Christus hominum quinque milia de quinque panibus ‥ et duobus piscibus Ad. Dore Pictor 158; de v panibus et ij piscibus ~iavit multa milia hominum Vers. Cant. 15; juxta civitatem Tyberiadis est mons ubi Dominus ~iavit [ME: fedde] quinque milia hominum Itin. Mand. 64.  d an ne ipsa quidem virulenta scelerum ac si pocula pectus tuum ~iare quiverunt? Gildas EB 30; quid te tam violenti peccatorum gurgites, quos ut vinum optimum sorbes ‥ non ~iant Ib. 31; adjuva ut pane caritatis ~ietur esuriens anima mea Anselm (Or. 13) III 53; cujus amoris affectu se pascere desiderat, sed ~iare se de te non potest famelica anima mea Ib. (Ib. 19) III 74; divitias hujus saeculi concupiscunt quae nullatenus possunt ~iare mentem sed quanto plus abundant, tanto magis animam esurientem faciunt Ib. (Ep. 418) V 363; nos Sancti Spiritus gratia largius consolatur, quia eos et suavitatis interne dulcedine ~iat et secretorum celestium contemplatione sublimat G. Stanford Cant. 217n. 77.  e saturatus, ~iatus, repletus, refertus Osb. Glouc. Deriv. 559. 2 (phil.) to saturate, exhaust (a capacity). [visus] quasi nondum plenus adhuc alium valet assumere colorem inquantum ejus capacitas priori colore non est ~iata Anselm (Ver. 6) I 184; quecumque forma ~iat capacitatem materie Duns Ord. II 2; capacitas fruentis est finita ‥ ergo illa capacitas potest ~iari aliquo finito Ib.; quando capacitas alicujus potencie ~iatur, illa potencia non potest aliquid ultra appetere Ockham Sent. I 431. 3 to satisfy (person, mind, or sense), to content. b to satisfy, gratify (desire or passion). c to appease (anger) by offering satisfaction. Matildis ‥ regina ‥ ejus ‥ salubri colloquio infatigabiliter ~iari cupiebat V. Gund. 37; pluribus se annis nunc litteris nunc seculi lucris mentes exercuisse, nec ~iasse magis ad distortum quam ad rectum intentas W. Malm. GR III 237.  b oppidani ‥ multa ‥ cede ‥ gaudium suum ~iarunt W. Malm. GR II 127; dum non possent ~iare pecuniarum libidinem Ib. IV 353; multo imbrium diluvio desiderantium aviditatem plusquam ~iasse Id. GP I 2; avariciam tuam summam ~iare non intendimus Itin. Mand. 12.  c ut civium sanguine iram ~iaret inexorabilem Gir. EH I 7. 4 (p. ppl. as sb., if not sb. of fourth decl.) the object of or that which causes satisfaction or satiation. saciare est aliud [? l. aliquid] saciabile secundum proporcionem recipere suum ~iatum Wycl. Quaest. Log. 252.