About

Menu

scaccarium

scaccarium [scacca+-arium] 1 chess-board (also transf. & fig.); b (as sign of inn, in quot. w. ref. to Chequers Inn at Canterbury); c (of checkered pattern on cloth). d (ludus ~ii) game of chess. e (ad ~ium ludere) to play chess. f square on a chess-board. stipadium, scacarium in quo luditur, eo quod hominibus ludum spectantibus stipetur Osb. Glouc. Deriv. 565; 11‥ hic scacarius, escheker WW Sup. 66; in ~io lusili Dial. Scac. I 1A; mundus iste totus quoddam schacharium est ‥ familia hujus schakarii sunt homines hujus mundi J. Waleys Schak. 463; 1329 per serjanciam ‥ ad narrandum famuliam ~ii domini regis IPM 16/1 (v. familia 7); 1371 tabernas, ~ium, neque lupanaria ex consuetudine non frequentabit Mem. York 54; schacarium habet lxiv puncta per viij divisa G. Roman. 549.  b 1471 pro quadam potacione et quodam jantaculo ‥ in hospicio ~ii Ac. Chamb. Cant. 142b.  c 1388 [alba] ad modum scakarii cum rosis, lunis crucilectis ‥ intertextis (Invent. Westm.) Arch. LII 245.  d 1301 ludus ~iorum Reg. Cant. 860; cum adolescens ‥ cum quodam milite in camera testudinata ludo ~ii occuparetur Rish. 76.  e cujus fratrem prius occiderit in curia regis Francie, ipsis existentibus pueris ad ~ium ludentibus Eul. Hist. I 387; 1371 capit sompnum per diem et vigilat per noctem ad tabernam ludendo ad ~ium, scilicet ad penyprik' Proc. J. P. 208; c1350 causa recreacionis ‥ ad scacarrium vel merellos vel tabulas ludant MonExon 271b; ad talos neque ad ~ium non luderet unde idem magister suus damnum incurreret Entries 133va.  f sunt lodisingi quasi ~ia angulatim versa Bad. Aur. 135; hoc ~ium, the poynt of the chekyre WW. 2 (transf.) counting board, table for accounts. erat Johannes ‥ cum thesaurariis et ceteris fiscalis pecunie et publici aeris receptoribus Londonie, ad quadrangulam tabulam que dicitur calculis bicoloribus, vulgo ~ium W. Fitzst. Thom. 39; 1168 pro j ~io ad audiendos comp' vicecomitis vij s. precepto baronum Pipe 188; ~ium tabula quadrangula est que longitudinis quasi x pedum, latitudinis v, ad modum mense circumsedentibus apposita undique habet limbum ‥ ne quid appositum excidat. superponitur ‥ ~io ‥ pannus ‥ niger virgis distinctus ‥ . in spatiis ‥ calculi fiunt juxta ordines suos Dial. Scac. I 1A; scias ad quatuor ~ii latera quatuor poni sedilia vel scanna. ad capud ‥ ~ii, hoc est unde latitudo discernitur ‥ locus est illius principalis ‥ . in leva ejus primo loco residet cancellarius ratione officii sui Ib. I 5A; 1240 quoddam eciam ~ium fieri facias in eadem aula quod contineat hunc versum ‘qui non dat quod amat non accipit ille quod optat’ Liberate 15 m. 23; 1320 unum ~ium magnum continens xiij pedes in longitudine et in latitudine xij pedes bene bordatum de xviij bordis de fur' cum iiij listis de quercu, cum iij magnis gistis de quercu dictum ~ium supportantibus KR Ac 49/8; 1362 in panno pro skaccario, et skaccario, xiij s. x d. ExchScot 118. 3 fiscal department of the English crown, incl. treasury and court of accounts, Exchequer (at Westminster); b (dist. as ‘upper’ or ‘lower’ (known also as ‘of receipt’)); c (explained as corruption of statarium). 1120 rex ‥ baronibus ~ii salutem (v. 2 baro 6a); licet ‥ tabula talis scaccarium dicatur, transumitur ‥ hoc nomen ut ipsa quoque curia, que consedente scaccario est, ~ium dicatur Dial. Scac. I 1A; 1185 computantur [firme] ad scheccarium domino regi RDomin 22; 1208 ad scakarium nostrum Cl 110a; ad scaracarium faciatis deferri Cl 112a; a1216 reddentes ‥ nobis ‥ ad scaccarum nostrum ‥ xx libras, ad duos terminos anni sc. ad festum S. Michaelis ‥ et ad Pascha Reg. Malm. I 339; 1270 verum valorem tenementorum ‥ reddant ad scheccarium nostrum Leg. Ant. Lond. 236; 1305 habeat uterque camerarius unam clavem et unum rotulum ‥ sicut fit in ~io domini regis in Anglia apud Westmonasterium EHR XVIII 513; 1313 inrotuletur [sc. guerentatum] in nostra cancellaria ‥ et in nostro skaquerio Tract. Ed. II 18; ~ium a tabula ad quam assidebant nomen traxit ‥. judices sunt dominus thesaurarius Angliae, cancellarius ~ii, capitalis baro, barones alii tres Camd. Br. 142.  b est enim inferius ~ium quod et ‘recepta’ dicitur, ubi pecunia recepta numeratur et scriptis et taleis committitur, ut de eisdem postmodum in superiori [sc. scaccario] compotus fiat ‥ Dial. Scac. I 2; clericus thesaurarii qui infra est v denarios habet in die. scriptor ejusdem thesaurarii in superiori ~io similiter v. hostiarius majoris ~ii v Ib. I 3G; 1234 mittimus ad vos dilectum clericum nostrum Johannem Maunsel ad residendum loco nostro ad ~ium nostrum de recepta Cl 467; 1235 Willelmus Mauduit presentavit ‥ Radulfum de Tothall', militem suum, loco suo ad officium camerarie ad ~ium recepte KR Mem 14 m. 3d.; 1265 officium penderie ~ii nostri de recepta Cl 174; in altera ~ii parte que recepta dicitur, hi sunt officiarii: camerarii duo, vicethesaurarius, clericus talliarum, numeratores quatuor etc. Camd. Br. 142.  c locum ‥ quod corrupta voce scacarium dicitur, statarium appellavit, quod esset stabilis ‥ quando nihil aeque regnum stabilit quam ipsa regina pecunia P. Verg. IX 154; in Westmonasterium, ubi loci incenso statario (vulgus ‥ schacarium vocat) pleno antiquarum tabularum quibus monimenta regni continebantur Ib. XX 403. 4 as the designation of analogous courts: a (Eng.); b (Sc.); c (Ir.); d (Cont.). e (~um Aaron, Judaeorum, or Judaismi) a department and court with oversight of the Jewish community in England. a 1175 ad ~ium apud Oxinf' (v. scamnum 1b); a1183 pro uno disco pleno fabis reddendo annuatim pro omni servicio ‥ ad ~ium meum apud Bristoll' Eng. Feudalism 266; c1235 J. comes Cestrie dedit capelle de H. ‥ decem solidos argenti de scacario Cestrie per manum camerarii castri Cart. Chester 521 p. 299; pro his ‥ redditibus reddet eleemosynarius annuatim ad ~ium domini regis in Oxonia iiij d. Chr. Abingd. II 332; ~ium ‥ construxit [episcopus] ‥ in quo curia cancellarie, ~ie, receptoris, computatorisque tenetur Hist. Durh. 7.  b 1296 subscripta sunt petenda a domino rege ut mittantur ad ~ium apud Berewyk' in Scocia Cl 113 m. 1d. sched..  c 1200 centum sol. annuos percipiendos de ~io nostro in Hibernia RChart 61b; 1203 reddendo nobis ‥ ad ~ium nostrum Dublin' Ib. 107b; 1213 mittimus ad vos ‥ quendam clericum nostrum Anglicum ‥ ad curam capiendum per consilium vestrum de ~io nostro Hybernie Cl 132b; 1306 per districciones ~iorum domini regis Dublinie et domini comitis Kilkennie RB Ormond 111.  d c1175 fuit concordatum ‥ duellum coram me ‥ apud Cadomum in eskecario [v. l. eschekario] meo Act. Hen. II II 73; ab ipsa ‥ regni constitutione per regem Willelmum facta cepisse dicitur, sumpta tamen ipsius ratione a ~io transmarino Dial. Scac. I 4A; 1198 W. M. reddit compotum de xv li. de remanenti debitorum suorum que debuit ad ~ium Normannie Pipe 130; 1416 clericum scaquerio castri Burdegale KR Ac 186/1/55.  e 1191 Joseph et Rogero clericis regis de ~io Aaron ij marcas Pipe 135; 1209 in cariagio rotulorum et scaccarii baronum et ~ii et rotulorum Judeorum a Lond' usque ad Northant' c et j s. Ib. 27; 1230 Lund.' A. de B., R. de N., monetarii, fecerunt sacramentum ad ~ium Judeorum coram W. thesaurario LTR Mem 11 m. 6d.; 1242 per talliam allocatam ad ~ium Judeorum Pipe 53; 1255 districtionem ‥ per summonicionem ~ii Judaismi Cl 102; 1268 partes omnium ‥ debitorum ‥ sunt inrotulate in rotulis de ~io Judaismi SelPlJews 44. 5 fiscal department of the Scottish crown, Exchequer. 1341 super quo ordinatum est in schacario, quod ulterius non levet, quousque discussiatur ExchScot 469; 1370 in nostro ~io compotum et raciocinium annis singulis reddere teneantur RMS Scot I 340; 1375 de quibus solvendis camerario ‥ custumarii de Edynburgh sunt, super ~ium, et eciam per suas literas, obligati ExchScot 503; 1386 plegius ‥ de xx marcis solvendis camerario ‥ causa considerata super scakkarium Ib. 135. 6 (w. ref. to place or building). 1155 in reparatione domorum de ~io lxvj s. et viij d. Pipe 4; habet ‥ rex curiam suam et justiciarios suos in ~io apud Westmonasterium residentes, cujus loci capitalis est thesaurarius Fleta 81; 1302 in stipendiis j coopertoris ‥ super alas novi operis et super ~ium Fabr. Exon. 19; hic ~ium coram portis castri Dunelmensis quadratum cum omnibus edificiis ‥ construxit Hist. Durh. 7. 7 meeting or session of the court of the Exchequer (usu. at Easter and Michaelmas). sunt et hiis liberationes constitute dum ~ium est: hoc est a die quo convocantur usque ad diem qua generalis est secessio Dial. Scac. I 3F; soluto ~io illius diei Ib. I 5G; audivi ‥ quod bis in anno ~ium convocetur, hoc est in termino Pasche et in termino Sancti Michaelis Ib. II 1D; 1224 reddet ‥ de ~io ad ~ium v m., ita quod x m. reddat per annum donec totum debitum sit solutum LTR Mem 7 m. 1A; 1272 unam medietatem ad ~ium nostrum Pasche et aliam medietatem ad ~ium nostrum Michaelis Cl 458; 1362 in expensis auditorum compotorum per tempus skaccarii, xxiiij li. ExchScot 118; 1420 in ~io convocato ‥ in vigilia Concepcionis Beate Marie coram ‥ priore et aliis senioribus ecclesie Let. Ch. Ch. xliii. 8 (eccl., mon., man.) accounts office. de episcopis qui longe propensius fiscalibus quam episcopalibus, ~io potius quam sanctuario dati Gir. GE II 27; c1190 habuit [abbas] ‥ quasi tholoneum, scackarium consuetudinale G. S. Alb. I 216; 1277 ad ~ium nostrum [sc. monasterii] Reg. Malm. II 228; 1281 celerario alter ‥ adjungatur qui subcelerarius appelletur qui presit ~io in recipienda abbatie ‥ pecunia universa Peckham Ep. 213 p. 262; 1335 compotus fratris J. ‥ receptoris ~ii prioratus Wyntonie Comp. Swith. 224; 1410 [crofta] liberata super ~ium Crawley 296; in ~io sacristae ecclesiae Cath. Dunelm. Sanct. Durh. 10. 9 (passing into surname). 1198 Andreas de ~io Pipe 20; 1230 Henricus de ~io [Pipe (Chanc.): Schakario] Ib. 164; 1257 per Johannem de ~io Cart. Osney II 400; 1260 per Rogerum de ~io Cl 55.

Saved

Recent