scripulum
scripulum, the smallest measure of weight, a scruple, one twenty-fourth of an uncia
scrīpŭlum (scriplum, scriptŭ-lum, scriptlum), i, n., corrupt collat. form of scrupulus, which became the prevailing one in the sense of
- a scruple, a small weight; v. scrupulus, I. B.
scrīpulum (scrūpulum), ī, n. (Nbf. v. scrupulus, scripulus), das Skrupel od. der kleinste Teil eines Gewichtes od. Maßes, I) eig.: a) eines Pfundes = der 24. Teil einer uncia od. = der 288. Teil eines as (= 1,137 Gramm), argenti scripulum, Cic.: auri scripulum, Vitr.: scrupula quinque, Ov. – b) eines Jucherts (iugeri) = 88,8 ! Fuß, Varro r. r. 1, 10, 2. Colum. 5, 1, 9. – c) der 24. Teil einer Stunde, Corp. inscr. Lat. 11, 1513. M. Aurel. in Fronto epist. ad Caes. 2, 6 (9). p. 31, 14 N. – II) übtr., der kleinste Teil jedes Maßes, wie das Skrupel eines Grades in der Astronomie, die Minute, Plin. 2, 48. – ➳ Synkop. scrīplum, ī, n., Auct. de pond. 8. – Nbff. scrīptulum, Metrol. scriptt. Lat. p. 64, 27 u. 65, 3 Hultsch. Charis. 105, 5 (aber Varro bei Charis 105, 7 scripulis). – scrīptulus, ī, m., Metrol. scriptt. Lat. p. 128, 8 Hultsch.
scrīpŭlum (16) (scrūp-), ī, n. (cf. scrupulus ), ¶ 1 scrupule : a) 24e partie de lʼonce, 288e partie de lʼas : Cic. Att. 4, 16, 13 ; Vitr. Arch. 7, 8 ; Col. Rust. 12, 28, 1 ; b) 288e partie du jugerum : Varro R. 1, 10, 2 ; Col. Rust. 5, 1, 8 ; c) la 24e partie dʼune heure : M. Aur. d. Fronto Ep. ad M. Cæs. 2, 9 ¶ 2 [fig.] faible poids, petite quantité, petite fraction : Plin. 2, 48.
➳ se rencontrent scriplum, scriptulum n. et scriptulus, m.
- 1. als gewicht = 1/24 uncia = 1,137 g;
- 2. (pre- en postklass.) als oppervlaktemaat = 8,75 m²;
- 3. (Cic.) greintje, klein beetje.
Ex tot auri ponderibus, quæ infinita congesserant sæcula, ne unum quidem habuit Scripulum.Fannius de Ponder. v. 21 :
Vide alia notione in Scrupulus 3.... Drachmæ scripulum si adjacero, fiet Sextula quæ fertur ; nam sex bis uncia constat, Sextula quum dupla est, veteres dixere duellam, Uncia fit drachmis his quatuor, unde putandum, Grammata dicta, quod hæc viginti et quatuor in se Uncia habet.
scrīpulum (scrūp-) ī, n
- collat. form of scrupulus, the smallest measure of weight, a scruple, one twenty-fourth of an uncia: argenti scripulum: Quinque marathri scrupula, O.