semel

semel, once, a single time

hoc semel ille iterumque neglexit
time and again he disregarded this

sĕmĕl, adv. num. [root sam-, one; Sanscr. sa-, sam-, with, together; Gr. ἅμα, ἅπαξ; cf.: sem-per, sim-ilis, sim-plex, sin-gulus, etc.].

Lit., once, a single time: ter sub armis malim vitam cernere, Quam semel modo parere, Enn. ap. Varr. L. L. 6, § 81 Müll.; and ap. Non. 261, 9 (Trag. v. 298 Vahl.); so, potin' ut semel modo huc respicias? Plaut. Ps. 1, 3, 30 (259): satis sum semel deceptus, id. Capt. 3, 5, 99 (757): semel fugiendi si data est occasio, Satis est, id. ib. 1, 2, 8 (117); so, semel si, id. As. 1, 3, 66 (218) (but cf.: si semel, infra, II. B. 2 fin.): qui vel semel ita est usus oculis, ut vera cerneret, is, etc., Cic. Div. 2, 52, 107: ut attendant, semel bisne signum canat in castris, Liv. 27, 47, 3: semel in mense sulcos sarrito, Cato R. R. 43, 2: semel die, Cels. 1, 3 fin.: in diebus, Col. 12, 30, 1: semel anno, Plin. 12, 14, 32, § 58: in anno, id. 4, 12, 26, § 89: quem (Crassum) semel ait in vitā risisse Lucilius, Cic. Fin. 5, 30, 92; so, semel in vitā, Plin. 7, 13, 11, § 58: semel adhuc, id. 2, 25, 22, § 90: semel umquam, id. 2, 35, 35, § 100 et saep.: M. Valerius Corvinus sellā curuli semel ac vicies sedit, id. 7, 48, 49, § 157; for which also: vicies et semel, id. 2, 108, 102, § 243: sol omni terrarum ambitu non semel major, not greater by once, i. e. not as large again, not twice as large, Sen. Q. N. 6, 16: haud semel sed centies, Plaut. Poen. 1, 2, 148 (357); cf. id. As. 2, 4, 15 (421): non semel, sed bis, Cic. Verr. 2, 3, 77, § 179; Val. Max. 1, 8, 4: non semel, sed saepe, Cic. Att. 1, 19, 7; id. Tusc. 5, 19, 56: non semel sed saepius, id. Phil. 2, 21, 52; id. N. D. 1, 40, 113; Nep. Epam. 7, 2; Lact. 3, 17, 12; Aug. Ep. 43, 15; 102, 7: non plus quam semel eloqui, Cic. Off. 3, 15, 61; Vell. 2, 40, 4; also without quam: plus semel, more than once, Varr. ap. Plin. 14, 14, 17, § 96: Janum Quirinum semel atque iterum clausum, once and again, i. e. twice, Suet. Aug. 22 (for which: Janus bis clausus, Liv. 1, 19; Flor. 4, 12, 64; cf. also Plut. Num. 20); Suet. Aug. 27; but also in a more gen. sense: pecuniam semel atque iterum dare coacti sunt, time and again, i. e. repeatedly, Cic. Font. 12, 26 (8, 16): hoc semel ille iterumque neglexit, id. Div. 1, 25, 54; cf.: cum his Aeduos semel atque iterum armis contendisse, Caes. B.G. 1, 31; Liv. 27, 16 fin.; so too Suet. Claud. 46; for which: semel iterumque, Petr. 34, 9; 115, 12: Piso saepe dicebat, minus saepe Pomponius, raro Carbo, semel aut iterum Philippus, only once or twice, Cic. Brut. 90, 308; Sen. Contr. 1, 7, 12: semel et saepius, Cic. Phil. 14, 8, 22; Varr. L. L. 10, § 33 Müll.; cf.: an quod semel jus est, idem et saepius? Quint. 7, 8, 3.—Late Lat.: semel et bis, repeatedly, Vulg. Phil. 4, 16; Greg. M. Ep. 5, 18 fin.—
II Transf.
- A Pregn., like the Gr. ἅπαξ, of that which occurs no more than once, but once, but a single time, once for all: cum facile orari, Caesar, tum semel exorari soles, Cic. Deiot. 3, 9: quibus semel ignotum a te esse oportet, id. ib. 14, 39: hostis est datus, cum quo dimicantes aut vitam semel aut ignominiam finirent, Liv. 25, 6: totas semel absorbere placentas, to swallow entire cakes at once, Hor. S. 2, 8, 24: procubuit moriens et humum semel ore momordit, once for all, Verg. A. 11, 418; cf.: nulla reparabilis arte Laesa pudicitia est; deperit illa semel, Ov. H. 5, 104: semel aeternā nocte premenda fui, id. ib. 10, 112: nobis vero homicidio semel interdicto, once for all, Tert. Apol. 9: sic et semel Christus oblatus est, Vulg. Heb. 9, 28; id. 1 Pet. 3, 18: quoniam se semel a caeli contemplatione averterunt, Lact. 6, 1, 7; hence in Florus: semel in perpetuum, Flor. 2, 12, 2: semel et in perpetuum, id. 3, 6, 7.—Of speech, at once, once for all, in a word, briefly: cum postulasset, ut sibi fundus, cujus emptor erat, semel indicaretur, Cic. Off. 3, 15, 62 (for which, just before: non plus quam semel): interim, quod pluribus collegit adversarius, satis est semel proponere, Quint. 5, 13, 14; cf.: ut semel, plura complectar, id. 11, 1, 66; 1, 2, 24; 2, 15, 34: ut semel dicam, id. 10, 1, 17: ut, quod sentio, semel finiam, id. 5, 13, 3; cf.: quisquam denique, ut semel finiam, in lite cantat? id. 11, 3, 59; so (after denique) id. 10, 3, 22.—
- B In a succession = primum, primo, the first time, first: demonstravimus, L. Vibullium Rufum bis in potestatem pervenisse Caesaris, semel ad Corfinium, iterum in Hispaniā, Caes. B. C. 3, 10; so after bis, with iterum, Liv. 1, 19, 3; Suet. Caes. 36; id. Aug. 25; id. Tib. 6 Oud.; 72; id. Claud. 6; after ter, with iterum and tertio, Liv. 23, 9, 11.—Without iterum, etc.: cum ad idem, unde semel profecta sunt, cuncta astra redierint, Cic. Rep. 6, 22, 24; cf.: uti exorta est semel, Plaut. Am. 1, 1, 118 (270).—
- - 2 In gen., like primum, to denote the simple antecedence of an occurrence; hence, most freq. with the particles ut, ubi, quando, cum, si, etc., once, ever, at some time, at any time: quod semel dixi, haud mutabo, what I have once said, Plaut. Bacch. 5, 2, 85 (1204): quod Complacitum est semel, id. Am. prol. 106: satis sum semel deceptus, id. Capt. 3, 5, 99 (757): verebamini, ne non id facerem quod recepissem semel? Ter. Phorm. 902: nec accidere, ut quisquam te timere incipiat eorum, qui semel a te sint liberati timore, Cic. Deiot. 14, 39: in id, quod semel invasit, incumbit, Quint. 2, 12, 2: retrahi nequitum, quoquo progressa est semel, Plaut. Fragm. ap. Fest. s. v. nequitum, p. 162 Müll.—So too in the comically formed proper name: Quodsemelarripides, Plaut. Pers. 4, 6, 23 (705).—With particles; with ut: in hasce aedes pedem Nemo intro tetulit, semel ut emigravimus, Plaut. Most. 2, 2, 40 (470): ut occepi semel, id. Am. 3, 1, 13 (873): ut semel eloquentia evecta est, Cic. Brut. 13, 51: ut semel gloriam consecutus sum, id. Att. 1, 19, 6; Caes. B. G. 1, 31: denique ut semel finiam, Quint. 9, 4, 138.—With ubi: ubi erit accubitum semel, Plaut. Bacch. 4, 4, 105 (744): ubi animus semel cupiditate se devinxit malā, Ter. Heaut. 208; 392; Liv. 22, 2.—With quandoquidem: perge, quandoquidem occepisti semel, Plaut. Merc. 3, 4, 34 (621).—With quando: quando in apertum semel discrimen evasura esset res, Liv. 10, 14, 8.—With cum: quae proclivius ad perniciem, cum semel coepit, labitur, Cic. Lael. 12, 41.—With quoniam: (Antonius) quoniam semel induxit animum, sibi licere quod vellet, etc., Cic. Att. 14, 13, 6; Ov. H. 12, 11: illam partem, quoniam semel ita vobis placuit, non recusabo quominus perpoliam, Cic. de Or. 2, 28, 121; id. Rosc. Am. 11, 31; id. Phil. 12, 7, 18; Liv. 40, 13, 7.—With si: si semel amoris peculum accepit, Extemplo et ipsus periit et res, Plaut. Truc. 1, 1, 22 (43); so, si semel, id. Mil. 3, 3, 42 (916): si istam semel amiseris libertatem, id. ib. 3, 1, 106 (701) Brix ad loc.; Ov. M. 13, 101: si illum semel prehendero, Plaut. Ep. 3, 1, 6 (325): si semel animum tuom perspexerit, Ter. Heaut. 478: et semel emissum volat inrevocabile verbam, Hor. Ep. 1, 18, 71 (but, semel si, if once, if ever, whenever, as an emphatic numeral, Plaut. As. 1, 3, 66 (218); id. Capt. 1, 2, 8 (117); v. supra, I. init.).—With participles (several times in Liv. and Quint.): ut adversando remorandoque incitato semel militi adderent impetum, Liv. 2, 45, 7; so id. 5, 6, 8; 25, 6, 15; Quint. 4, 2, 115; 7, 10, 9; 10, 7, 24 al.

semel, Adv. numer. (zu indogerm. *sem-, eins, vgl. sem-per, sim-plex), I) einmal, ein einziges Mal, Cic., Nep. u.a.: semel atque iterum, semel iterumque, einmal und noch einmal, zweimal, Cic.: semel atque iterum ac saepius, Cic.: semel... iterum... tertio, Liv.: nec semel, sed iterum ac tertio, Val. Max.: plus quam semel, Cic., od. plus semel, Varro, mehr als einmal: non semel, Cic., od. haud semel, Plaut., nicht (etwa) einmal (sondern öfter). – semel et tricies... mille, einunddreißigmal, Vitr.: semel ac vicies, einundzwanzigmal, Plin. – II) übtr.: A) einmal, das erstemal, erstlich = primum, beim Zählen, m. folg. iterum, deinde, item etc.: semel... iterum, Cic.: semel... deinde, Cic.: semel... item, Suet. – B) das tonlose einmal, a) übh.: quod semel dixi, haud mutabo, Plaut.: ut semel (sobald einmal) e Pyraeo eloquentia evecta est, Cic.: s. ut emigravimus, Plaut.: quandoquidem coepisti s., Plaut.: cum s. coepisti, labitur, Cic.: quoniam semel ita vobis placuit, Cic. – b) einmal (es sei, wann es wolle), quando in apertum s. discrimen evasura esset res, weil doch einmal... kommen würde, Liv.: si s. animum tuum perspexerit, Ter. – c) einmal, bei Dingen, die nicht zu ändern sind (s. Fritzsche Hor. sat. 1, 4, 36), qui s. verecundiae fines transierit, eum bene et naviter oportet esse impudentem, Cic.: in tuendo, quod s. annuisset, tantā erat curā, ut etc., Nep.: ub s. procubuissent, wo sie einmal usw., Liv.: animus ubi semel (wenn einmal) se devinxit cupiditate malā, Ter.: s. quoniam venerat, weil doch einmal usw., Ov.: possessum s. obtinerent imperium, das sie einmal (bereits) besäßen, Liv.: denique ut s. finiam, daß ich doch einmal usw., Quint. – C) prägn., wie ἅπαξ, auf einmal, mit einem Male, ein für allemal, a) übh.: s. exorari soles, Cic.: quibus s. ignotum a te esse oportet, Cic.: s. humum ore momordit, Verg.: vitam s. finirent, Liv.: omnes virtutes s. complectitur, Quint.: s. absorbere placentas, Hor.: verb. semel in perpetuum, semel et in perpetuum, Flor. Vgl. übh. Benecke Cic. Dei. 3, 9. p. 94. Heumann Cic. Dei. 39. Bentley Hor. sat. 2, 8, 24. Haverc. Tert. apol. 9. p. 95. – b) in der Rede, mit einem Male, ein für allemal, mit einem Worte, ut s. dicamus, Plin.: nec hoc s. decretum erat, Quint.: ut fundus s. indicaretur (der Preis gesagt werde), Cic.

semel [CL] 1 a single time, once. b (vel semel) once and no more, just once. c (non semel or plus quam semel) more than once, several times, often; d (non semel sed saepius or sim.). e (semel et iterum, saepe, or sim.) once and again, repeatedly. virile scelus ~el faciens iiij annos peniteat Theod. Pen. I 2. 7; ut semper in XLma non plus quam ~el in die reficeret Bede HE III 27 p. 194; 796 bis docere dixit et ~el baptizare Alcuin Ep. 113; de prima quoque et secunda persona plurali preteriti perfecti et futuri conjunctivi modi, quas si bene memini ~el tantum in metro et hoc in Virgilio legi Abbo QG 15 (33); herba ‥ ~el tantum semen profert Gros. Hexaem. IV 28 (v. herba 1a); pro quadraginta allecibus recentibus quadraginta solidos Londonie ~el solvit Graystanes 18. b si autem vel ~el xi anni amborum simul incipiunt simulque terminantur Bede TR 46; c795 obsecro te ‥ ut ‥ nomen ‥ inter dignissimas Deo oblationes orationum tuarum vel ~el ore proferas Alcuin Ep. 83; si quamlibet parum a vestra bona consuetudine aliquando vel ~el sentitis declinare Anselm (Ep. 230) IV 135; nec exspectantes vel ~el vocari, ultro nobis ipsi honorem sumimus G. Hoyland Serm. 154B. c egressi sunt ergo contra spiritalem Israhel, id est ecclesiam, non ~el immundi spiritus Bede Sam. 633D; non semel externas peregrino tramite terras Alcuin SS Ebor 1453; mandavi vobis caritative plus quam ~el, quatenus ‥ veniretis Anselm (Ep. 455) V 404; filius Rotberti filii Ricardi secundi, quem fratrem fuisse Emmae matris Eduardi non ~el est quod diximus W. Malm. GR II 228; hunc usum in divina etiam pagina non ~el offendes Pull. Sent. 724D. d ipsa declinatione verbi significans non hoc ~el sed saepius esse gestum Bede Gen. 41B; 790 quam compressis labris non solum oculos, aures et os, sed etiam manuum vel pedum singulos digitorum articulos, non ~el, sed multoties oscularer Alcuin Ep. 10; quidam frater non ~el sed saepe me rogavit, ut de Sancta Maria magnam quandam orationem componerem Anselm (Ep. 28) III 136; in nobis ‥ Christus et parturitur, et perficitur, nec ~el sed sepius et iterata credo parturitione G. Hoyland Serm. 57D. e 1075 legatis tamen et litteris ~el et iterum te invitavi ut ad me venires Lanfr. Ep. 41 (33A); ne verbis simplicioris ingenii ~el vel iterum impedirem studium sancte mentis tue Eadmer HN p. 186; precor autem obnixius, ut gratias ei referre ~el et sepe reminiscamini Ib. p. 300; Bernardum episcopum ~el et secundo eum quesisse, et multis reclamantibus non invenisse W. Malm. GR I 25; ave semel, ave rursum, / que per carnem sistis cursum / carnis ad declivia Walt. Wimb. Virgo 51; 1297 causa contencionis faciende cum scapula sua depulsit dictum David ~el et iterum SelCCoron 89. 2 (w. ref. to multiplication) once, one time. hic enim ‘ma’, cum dicitur ‘mater’, longitudine sui circumflexus tantum temporis bis occupat, quantum ‘pa’ ~el, cum acute dicitur ‘pater’ Bede AM 86; 798 nam ~el decem et bis decem et ter decem sexaginta sunt Alcuin Ep. 148; omnis area quadrilatera et rectorum angulorum, ex multiplicatione sui lateris cum unitate ~el, unam obtinet radicem Rob. Angl. (I) Alg. 82; sex enim non est bis tres, sed ~el sex, quia substantia uniuscujusque est ~el Siccav. PN 101. 3 (in an enumeration of occasions, followed by iterum, tertio, etc. or sim.) once, the first time. per xij menses sancta sanctorum ingressus est: ~el in sanguine agni in Pasca, secundo vero in Pentecosten, tertio in Scenophegia Comm. Cant. II 20; motus ‥ in numeris non exprimitur cum dicimus unum, duo, tria, quattuor et cetera, sed cum dicimus ~el, bis, ter, quater Bede Luke 364B; hoc ~el, hoc bis, hoc etiam tertio ceptum et cassatum est Gosc. Edith 290; a1158 ~el et secundo et tertio Ch. Westm. 264; 1222 debent arare bis in qualibet seisione, ~el sine cibo domini, altera vice ad cibum domini si dominus voluerit Dom. S. Paul. 3. 4 once and for all. hoc ergo ~el accepto: quoniam idem Deus est Pater et Filius et Spiritus Sanctus Anselm (Proc. Sp. I) II 182; et ut ~el concludam G. Hoyland Serm. 4. 29A; ut ~el omnino dicatur Balsh. AD 23. 5 (indicating a single occurrence upon which some consequence ensues) at any one time, once, ever. b on one (specified) occasion, at one time, once (upon a time). [columba] ~el de arca [evolitans] Gildas EB 95; os gehennae, in quo quicumque ~el inciderit numquam inde liberabitur in aevum Bede HE V 12 p. 308; c800 ~el hausta dulcedo, semper praesens esse non desinit Alcuin Ep. 260; ~el laxato silentio feminae pronae sunt ad mussitandum frivola W. Malm. GR V 440; c1168 res enim ~el empta commodius adquiritur in foro rerum venalium J. Sal. Ep. 260 (260). b cui ~el post absolutionem factam dixit ‥ W. Malm. GP IV 146; columna ecclesie ‥ ~el quidem, ut supra diximus, mota, sed nunc eo ipso immobilior H. Bos. Thom. III 37; vulpes ~el fuit in gallinario O. Cheriton Fab. 25; ~el dixit angelus cuidam heremite, quia quendam quatriduanum traderet sepulture Id. Par. 26; accidit ~el, quod cum ad venandum perrexisset, casu mercator quidam per eandem viam secutus est G. Roman. 355. 6 at one and the same time, simultaneously, at one go; b (~el atque or et simul). c (in ~el) collectively. omnium hominum sicut et meam confiteor resurrectionem, sed unam et ~el, simul omnes resurgemus Alcuin Dub. 1074C; Normanni superati ~el universi colla subdidere domino suo atque obsides dedere plurimi W. Poit. I 10; ut tota ~el sit in omnibus locis vel temporibus Anselm (Mon. 21) I 36; Deum ~el omnia fecisse asserere conantur Andr. S. Vict. Hept. 27; Sampsonis fortitudo, qui solus sine socio ~el [ME: et one time] mille suos hostes occidit AncrR 158; si unus potest tantum ~el [v. l. simul] portare unum lapidem Ockham Quodl. 204. b c1090 ~el atque simul omnes insidiarum suarum laqueos illi intendere statuit Osb. V. Dunst. 26; sed quidquid est ~el et simul et interminabiliter est Anselm (Mon. 28) I 46; tota hominum massa simul et ~el sorduit, dum Adam in paradiso ‥ unus peccavit Pull. Sent. 760C; a1149 jam nunc equos et arma amittendo totum quod habebat ~el et simul perdidit G. Foliot Ep. 29; nihil potest simul et ~el esse in diversis locis nisi creator Bacon Tert. 151. c facultates cum dispositione pauperibus erogari bonum esse confirmo, sed melius in ~el donari, ut sic possit cum Christo egere Alcuin Dub. 1079B. 7 on this one occasion: a (~el et semper) now and always. b (~el ‥ ~el ‥) now ‥ now ‥, at one time ‥ at another. a 1169 valeat ~el et semper vestra dilectio Becket Ep. 617. b hoc cernens frater tenebris cumulantibus arva / delituit, fugiensque semel non talia putat / esse, semel poterit quanquam jam cernere visus Æthelwulf Abb. 488–9.

…neque enim conferendum esse Gallicum cum Germanorum agro neque hanc consuetudinem victus cum illa comparandam. Ariovistum autem, ut semel Gallorum copias proelio vicerit, quod proelium factum sit ad Magetobrigam, superbe et crudeliter imperare, obsides nobilissimi cuiusque…

Julius Caesar, Gallic War
…, traductos plures ; nunc esse in Gallia ad C et XX milium numerum. Cum his Haeduos eorumque clientes semel atque iterum armis contendisse ; magnam calamitatem pulsos accepisse, omnem nobilitatem, omnem senatum, omnem equitatum amisisse .…

Julius Caesar, Gallic War
…, atque amemus, rumoresque senum severiorum omnes unius aestimemus assis. soles occidere et redire possunt nobis, cum semel occidit brevis lux, nox est perpetua una dormienda. da mi basia mille, deinde centum, dein mille…

Catullus, Carmina
…laetitiae nec sic Aesoniden rapientibus anxia ventis Hypsipyle vacuo constitit in thalamo Hypsipyle nullos post illos sensit amores, ut semel Haemonio tabuit hospitio. Alphesiboea suos ulta est pro coniuge fratres, sanguinis et cari vincula rupit amor. coniugis…

Propertius, Elegies
…una tribus ; illa sit Inachiis et blandior heroinis, illa suis verbis cogat amare Iovem. tu vero quoniam semel es periturus amore, utere non alio limine dignus eras. quae tibi sit felix, quoniam novus incidit error…

Propertius, Elegies
…Tum deus Arcadiae gelidis in montibus inquit inter hamadryadas celeberrima Nonacrinas naias una fuit ; nymphae Syringa vocabant. Non semel et satyros eluserat illa sequentes et quoscumque deos umbrosaque silva feraxque rus habet. Ortygiam studiis ipsaque colebat virginitate deam…

Ovid, Metamorphoses
…, duabus longis, brevi, longa, ut est hoc Amicos tenes, quovis loco aptus est, dum semel ponatur iteratus aut continuatus numerum apertum et nimis insignem facit. his igitur tot commutationibus tamque variis si utemur ,…

M. Tullius Cicero, Orator
…incorruptum audire noluit, tu corrupisti ; ille adiutorem servum contra dominum repudiavit, tu etiam accusatorem adhibuisti. at semel iste est corruptus a vobis. nonne, cum esset perductus et cum tecum fuisset, refugit ad legatos nonne…

Cicero, pro Rege Deiotaro
…sententiis esse pereundum. quod si ita putasset, certe optabilius Miloni fuit dare iugulum P. Clodio, non semel ab illo neque tum primum petitum, quam iugulari a vobis, quia se non iugulandum illi tradidisset. sin…

Cicero, pro Milone
…ceteroqui abstinens sed Iulia lege transitans, semel tamen in diem, non ut alii solebant omnibus vicis praeter eum semel nemo accepit, facit ut mihi excipiendus sit, cum terruncium nego sumptus factum. praeter eum accepit nemo .…

Cicero, Epistulae ad Atticum

Frequency

988th

most frequent word

Most used by

Horace
Propertius
Augustus
Sidonius Apollinaris
Seneca the Elder

Collocations

video 52
iterum 52
multus 52
ne 43
bis 43
unus 43
idem 42
autem 41
enim 41
cum 40

Textbooks

Wheelock 31
OxfordLatin 51

semel

Saved

Recent