sibilus
sibilus, hissing, whistling
sibilus2, a hissing, whistling
sībilus, a, um: (adj.), hissing, 2.211, et al.
sībĭlus, i (collat. form, abl., sibilu, Sisenn. ap. Prisc. p. 715 P.—In plur. in the poets, prob. merely for the sake of the metre: sībĭla, ōrum; cf. 2. sibilus init.; but in Cic. sibili), m. [cf. σιφνός, σιβλός, hollow; Angl. S. and Engl. sipan, sip; O. H. Germ. sip, Germ. Sieb, a sieve; regarded by the ancients as imitation of a natural sound; cf. Quint. 8, 6, 31; Auct. Her. 4, 31, 42], a hissing, a whistling (class.)
- I In gen.
- α Sing., of men: sibilo dare signum, Liv. 25, 8 fin.—Of cattle: (boves) sibilo allectari, Col. 2, 3, 2.—Of things: clamor tonitruum et rudentum sibilus, Poët. ap. Cic. Fam. 8, 2, 1: (arbor) Loquente saepe sibilum edidit coma, Cat. 4, 12: venientis sibilus austri, Verg. E. 5, 82: sibilu significare alicui, Sisenn. ap. Prisc. p. 715 P.—
- β Plur., of wind instruments: calamorum sibila, Lucr. 5, 1382; cf. pastoria, Ov. M. 13, 785; Stat. Th. 6, 338.—Of snakes, etc.: serpens horrenda sibila misit, Ov. M. 3, 38: sibila dant, id. ib. 4, 493: mittere, id. ib. 15, 670; 15, 684: sibila torsit draco, Val. Fl. 7, 726: angues stridula fuderunt vibratis sibila linguis, Luc. 9, 631: sibila effundere, id. 9, 724: vibrare, Sil. 3, 185; Corn. Sev. and Macer ap. Charis. p. 61 P.—Of a flying missile: stridentis sibila teli, Sil. 9, 247; Val. Fl. 6, 201. —
- II In partic., a contemptuous hissing, a hissing at or off (usually in plur.).
- α Sing.: sibilum metuis? Cic. Pis. 27, 65.—
- β Plur.: e scaenā sibilis explodi, Cic. Rosc. Com. 11, 30: aliquem sibilis consectari, id. Att. 2, 18, 1: crebris totius contionis sibilis vexatus, Val. Max. 7, 3, 6 ext.; Cic. Sest. 59, 126; cf.: gladiatorii sibili, id. Fragm. ap. Charis. p. 61 P.: quā dominus, quā advocati sibilis conscissi, id. Att. 2, 19, 3.
sībĭlus, a, um, adj. [1. sibilus],
- hissing, whistling (poet.; occurring, on account of the metre, only in the form sibila; cf. 1. sibilus init.): colla (colubrae), Verg. G. 3, 421; id. A. 5, 277; cf. ora (anguium), id. ib. 2, 211: coma torvae frontis (Panis), Val. Fl. 3, 50.
1. sībilus, a, um, zischend, pfeifend, colla (der Schlange), Verg.: so auch ora, Verg.: coma torvae frontis, des Pan, Val. Flacc.
2. sībilus, ī, m. (Plur. sibili u. bei Dicht. sibila), (gotisch swiglōn, pfeifen, ahd. sweglōn, die Flöte), das Zischen, Säuseln, Sausen, Pfeifen, sibila stridentis teli, Sil.: calamorum, Lucr.: austri, Verg.: aurae tenuis (Nom.), Lact.: rudentum, Pacuv. tr. fr. u. Cael. in Cic. ep.: der Hirtenflöte, Ov.: der Schlange, serpentum sibilus, Prob.: sibila dare, Ov., od. torquere, Val. Flacc.: sibilum edere (v. Lebl.), Cels. – v. leb. Wesen, das Zischen (Pfeifen), sibilo signum dare, Liv.: sibilo allectari (v. Rindern), Colum.: quotiens retentum spiritum remiserunt, sibilos (audio) et acerbissimas respirationes, Sen. – bes. das mißbilligende, verspottende Zischen (Pfeifen), das Auszischen (Auspfeifen), Ggstz. plausus, Sen. ep. 102, 9: sibilum metuis? Cic.: sibili vulgi, Cic.: intactus ab sibilo, Cael. in Cic. ep.: sibilis conscindi, Cic.: sibilis alqm explodere, Cic. (u. so per sibilos explodi, Amm.). – ➳ Archaist. Abl. sibilu, Sisenn. hist. 12. fr. 131 (bei Prisc. 6, 79). – Nbf. sibilum, Gloss. III, 84, 28. – Nbf. sifilum, Prisc. 1, 46; vgl. Löwe Prodr. p. 422.
serpens ~um, bos balatum ‥ stridebant
simonicus anguis ita ‥ caput erexerat ‥ ut totus orbus letali ~o infectus ‥
vel serpentes et dracones visu et ~o horribiles
[serpentes ] neque stridore vel ~o neque morsibus aut veneno
ante peccatum locuti sunt [sc. serpentes ], post ~um eis est impositum
sibula per tenua nuper qui terruit ancer / infantes tantum ‥ / nunc nimis horribili sonitu perterret adultos
multis modis decipio aves: ‥ aliquando glutino, aliquando ~o [AS: ]mid hwistlunge
si ‥ aeris inpulsiva informatione ‥ auditus fit, quomodo si ‥ aerem ‥ qui in ore meo est ‥ intus ducendo ‥ ~um faciam, quomodo ‥ hic ‥ audietur
ori ejus ‥ aures adhibuerunt, sed cum solus esset ~us sine voce, nichil eorum que dicere intendebat potuerunt discernere
A. de B. tenet dimidiam carucatam terre per servicium unius salti et sibil' etc.(
E. de B. tenet x solidatas terre ‥ per servicium saltus, ~e, et bunbi, faciendo servicium suum die Natalis coram rege(
ex longa inedia ‥ debilis ‥ coepit ‥ summis tantum labiis quendam producere sibulum
[canis pastoralis ] ad certam jubentis vocem, aut ex pugno concluso et inflato clariorem ~um, errantes oves ‥ redigit
per ~um aure tenuis blanda et amica exhortatio designatur
spoliatum / flore pratum / dum seviret Aquilo, / ver colorat / et reflorat, / leni favens sibilo
levis nubecula patris tonitruum / in aure sibulum mutat exiguum
inter duas etiam partes cum se precedit, ut ‘Deus summus’, ne nimius ~us sit, prior S sonum perdit
cum ‥ C litteram sequuntur in eadem syllaba E vel I, trifariam solet pronuntiari, et nunc quidem ut fere videatur sonari G, maxime S precedente ut ‘suscipio, coepi, suscepi’, nunc autem cum quodam ~o, ac si S illi hereat, ut ‘civis, coepit, suscepit’
latitudo ‥ earum ~us est, ut PS, TS, CS. profunditas vero B, D, G
repulsa est proinde ad aquilonem, quia in captivitatis opprobrium omniumque gentium ~um ac subsannationem exposita, sub tanta calamitate aurem non aperit
tanta in eis obrepserat vite dissolutio ut vitium evaderet in Dei contemptum ‥ in infamiam cleri, et in totius populi ~um et derisum
dereliquit nos in derisum et in ~um, ut sit populus et sacerdos sine sacris et sacrificiis
ille qui deflendus est amicis omnibus et deridendus inimicis quique in ~um ac stuporem et maledictionem datus est universis
quatenus ‥ erga susurrantium sibulos ‥ ambas clemencia aures obstruere dignemini
inungatur cum oleo amigdalarum, quod valet in ventositate aut ~o auris
jubilum, ~um laudis
auditur in silva propinqua ~us avicule dulcisonus
ut ‥ reduceret fugitivos [monachos ] ‥. manent illi ‥ immobiles, surdi ad incantationem ‥. ambulantes coram facie sua, obturant aures ne exaudiant ~os [] seducentes or ? l. Siculas (sc. sirenas)
in temprura unius corei pro cibul' fabrorum et in factura eorundem viij d.
1 sībĭlus, (14) a, um, sifflant : Virg. G. 3, 421 || pl. n. sībĭla, ōrum, sifflements : Lucr. 5, 1382 ; Ov. M. 3, 38 ; 4, 493 ; 15, 670.
2 sībĭlus, (15) ī, m. , sifflement : Virg. B. 5, 82 ; Liv. 25, 8, 11 || sifflets, huées : sibilum metuere Cic. Pis. 65, craindre les sifflets ; sibilis explodi Cic. Com. 30, être chassé par des sifflets, cf. Cic. Sest. 126 ; Att. 2, 19, 3 || v. pl. n. sibila à sibilus 1.
➳ abl. arch. sibilu Sisenna d. Prisc. Gramm. 6, 79.
- 1. gesis, gefluit, gesuis [austri; calamorum]; ➤ -o signum dare;
- 2. het uitfluiten.
(sībilus) (1) adj.
- SIB-, hissing, whistling.— Only plurn.: colla (colubrae), V.: ora (anguium), V.
sībilus (2) ī, m plur.sībilī, ōrum, m, poet. also sībila, ōrum, n
- SIB-, a hissing, whistling: sibilo dare signum, L.: clamor tonitruum et rudentum sibilus: venientis sibilus austri, V.: serpens horrenda sibila misit, O.: Sibila dant, O.—A contemptuous hissing, hissing at, hissing off: sibilum metuis?: ei sibilum mortem videri necesse est: e scaenā sibilis explodebatur: (eum) equi repentinis sibilis extimescebant.