spina
spina, a thorn
- I Lit.: cum lubrica serpens Exuit in spinis vestem, Lucr. 4, 61; cf. Prop. 4 (5), 5, 1; Verg. E. 5, 39; Col. 3, 11, 5; Plin. 21, 15, 54, § 91 al.: consertum tegumen spinis, Verg. A. 3, 594; cf. Ov. M. 14, 166; id. P. 2, 2, 36; Tac. G. 17. —Of particular kinds of thorny plants or shrubs: solstitialis, Col. 2, 18, 1: alba, whitethorn, hawthorn, id. 7, 7, 2; 7, 9, 6; 3, 11, 5; Plin. 21, 11, 39, § 68; 24, 12, 66, § 108: Aegyptia, the Egyptian blackthorn or sloe, id. 13, 11, 20, § 66; 24, 12, 65, § 107: Arabica, Arabian acacia, id. 24, 12, 65, § 107.—
- B Transf., of things of a like shape.
- 1 A prickle or spine of certain animals (as the hedgehog, sea-urchin, etc.): animantium aliae coriis tectae sunt, aliae villis vestitae, aliae spinis hirsutae, Cic. N. D. 2, 47, 121: hystrices spinā contectae (with aculei), Plin. 8, 35, 53, § 125; 9, 59, 85, § 182: spinā nocuus, Ov. Hal. 130.—
- 2 A fish-bone: humus spinis cooperta piscium, Quint. 8, 3, 66; Ov. M. 8, 244.—
- 3 The backbone, spine: caput spina excipit: ea constat ex vertebris quattuor et viginti, etc., Cels. 8, 1; 8, 9, 2; 8, 14; Plin. 11, 37, 68, § 179; Varr. R. R. 2, 7, 5; Col. 6, 29, 2; Verg. G. 3, 87; Ov. M. 8, 806: dorsi spina, Aug. Civ. Dei, 19, 4, n. 2: spina quae est in dorso, Gell. 3, 10, 7.— Hence, poet., the back, Ov. M. 6, 380; 3, 66; 3, 672.—
- 4 Spina, a low wall dividing the circus lengthwise, around which was the race-course; the barrier, Cassiod. Var. 3, 51; Schol. Juv. 6, 588.—
- 5 A toothpick: argentea, Petr. 32 fin.—
- II Trop., in plur.
- 1 Thorns, i. e. difficulties, subtleties, perplexities in speaking and debating (class.): disserendi spinae, Cic. Fin. 4, 28, 79; cf.: partiendi et definiendi, subtleties, intricacies, id. Tusc. 4, 5, 9; cf.: hominum more non spinas vellentium, ut Stoici, id. Fin. 4, 3, 6.—
- 2 Cares: certemus, spinas animone ego fortius an tu Evellas agro, Hor. Ep. 1, 14, 4.—
- 3 Errors: quid te exemta juvat spinis de pluribus una, Hor. Ep. 2, 2, 212.
acutis ~arum aculeis crudeliter coronaretur
~e latentis sub herbis inculte telluris fixura in pede lesus est
~e corpus pungentes sanguinem extrahunt
rosa que redolet, crescit cum ~a que pungit
nil ‥ voluit nisi solam ~am quae fuerat de corona Jesu Christi
~am de proprio pede abstrahere
formam coronae quam ipse ‥ spineam portavit in capite, ut ~as ac tribulos peccatorum nostrorum portaret, id est exportaret(
peccati ~am
~as et tribulos quos in horto corporis nostri mater Eva plantavit, jejunium ‥ non funditus eradicet
~e ‥ dicuntur divitie pungentes animam
ave ‥ / qui spinam culpe nesciens / spina penali plecteris
confessor gloriosus ‥ in Francorum oculis ~a fuerat lesionis
Conradus ‥ erat Pape quasi ~a in oculo, Neapolim ‥ exterminavit
dumis, spinis
hunc [collem ] spinae spissa cum fronde coronant
loca caricis plena, spina curium [? l. spinarum ],secgihtig velhreodihtig
~a vel sentrix,þyfel
Thorneia vero Anglice que ~arum insula Latine dicitur
~as et tribulos abscidite ‥ in hoc ‥ loco sepulti eritis(
tunc racemos dabit ~a [cf. ]Matth. vii 16
ad spinam pariter veniunt, que tercium a sancto Ædmundo terminat miliarium
confirmavi eis quicquid patris mei fuit ‥ ab ‥ rivulo ‥ usque ad tres ~as sitas in quodam monte petroso
metam ‥ constituit ad ~am pregrandem que ultra Melescroft sita, in via que tendit Eboracum
concedimus ‥ eis Pinchcroft cum duabus acris supra ~am que dicitur ‘Le Coppedethorn’
dedi ‥ totam terram meam ad ~am propinquiorem terre H.
sanctarum scrinia reliquiarum ad terram deposuit et portas basilicarum ~is obturavit
mandatum est custodi foreste de Whychewud’ quod ‥ faciat habere ‥ persone de Hanebergh, keverones de ~a quot necesse fuerit ad quoddam stabulum faciendum regi
in ~is colligendis in parco de Cestreford’ et plantandis circa dictum fossatum
in uno fossato scurando ‥ et cum vivis ~is plantand’ ad longitudinem xxvij perticatarum
in stipend’ ij hominum pro ~is vivis stubband’ et plantand’ ‥ per diem iij d.
apud spissam ~am juxta terram Roberti S., dimidiam acram
super petrosa et in ~is, ut dominus exponit, seminantur hi qui auditi quidem verbi ‥ utilitatem probant ‥ sed ne ad id quod probant perveniant hujus vitae eos vel adversa terrendo vel prospera blandiendo retardant
sed sicut ~a rosam, genuit Godwinus Edivam que ‥ ex ipso habuit materiam carnis sed a Dei spiritu magisterium sanctitatis
nascitur lilium inter ~as et justus inter malos germinat
in Dominice messis cultura nec ~a evellitur nec exstirpatur tribulus nec verbum Domini seminatur
ad Dominici agri ‥ culturam que vepres, ~as, et tribulos haeresium ‥ et schismatum extirpat
ligna quippe setim levis atque imputribilis feruntur esse naturae, non multum a qualitate albae ~ae distantia
que Grece †acharitis [l. acanthus ] dicuntur
alba ~a,heagoðorn
boscum suum ibidem prostraverunt, succiderunt, et asportaverunt ‥ scilicet arabiles, fraxonos, quercus, et albas ~as
in estate ‥ fructus ~e albe post festum S. Michaelis, de quo comedunt porci multum
~a alba, i. rampnus
acantus ~a idem. inde acantus egipciaca, inde acantus [v. l. acantus leuce ] id est ~a alba
~a alba, A.whitthorn
~a nigra,slahðorn
aqua decoctionis corticis ~e nigre
asportantes mortuum boscum sine visu ‥ forestariorum et vocat mortuum boscum ‥ alnum, salicem, et nigram ~am
~e sancte, i. rampni
corticem ~e prunellifere et quercus novelle in ereo vase ‥ coque
semen ~e Egypciace
velut unus de herinaciis ~arum aculeis ‥ obsitus
anima purgata, instar ericii suis armatur ~is
caput infandum funestos liquerat artus / ‥ spinaque cum trunca membrorum parte remansit
~a,bodeg
~a,hrygmergliþ
~a,rigban
os integrum de ~a sancti Ebrulfi habebat quod capellanus de capella Henrici regis Francorum subtraxerat
dorsi ‥ medietas ‥ ~a vocatur, ~e ‥ juncture spondilia nuncupantur
a collo superius per ~am deorsum
habuit 2 plagas ‥ in dorso suo juxta ~am
epar conjungitur ~e dorsi
ab eodem loco per cervicem egreditur nervus usque ad ~am dorsi
baculum ‥ arreptum in dorsum pueri cum gravi impegit assultu, ita ut ~am dorsi infringeret
a cunabulis ‥ lumborum dolore laboraverat ‥ ~a dorsi contracta
serpens ‥ molari lapide ictus in ~am
cornipedis spina vectus per squalida rura
duo frustra de singulis ~is boum et porcorum in ipsa abbacia mactorum
onera equorum ~is, curribus derelictis, propter faciliorem itineris expedicionem, portanda decrevit
sacra ~a,lendenban neoþeweard
ad foramen obicis qui usitato nomine ~a seu pessulum dicitur
~a argentea vel aurea peplo velum configunt
~a est equitum, unde verbum: me pungit spina
- 1. (poët.; postklass.) doorn, meton. doornstruik; ➤ ~ creat rosas;
- 2. stekel, pen;
- 3. (vis)graat [piscium];
- 4. (pre- en postklass.) ruggengraat; (poët.) rug [sacra heiligbeen];
- 5. (Petr.) tandenstoker [argentea];
- 6. (metaf.) (plur.) netelige kwesties [disserendi; partiendi et definiendi ingewikkelde onderverdelingen en definities];
- 7. (poët.) kwellende zorg; ➤ -as animo evellere.
Contigit,..... ut musto vehementer intumescente, magni fervoris vim vas sufferre nequiret, Spinamque tam fortiter rejiceret, ut ejus sonitus in cellula ad aures viri Dei perveniret.Mox :
Arrepta clave festine cellarium intravit, et in introitu Spinam pede invenit.Anonymus de Desolatione Monasterii Morimundensis in agro Mediolanensi :
Quidam ex prædonibus domum, in qua vinum servatur, intrantes, extraxerunt Spinas, sicque indicibili nequitia, vinum, quia portare non poterant, effuderunt.Mox :
Et apprehendens unam de Spinis, quæ jacebat in terra, voluit meatum vini obtrudere, etc.
Omnes vendentes vinum ad minutum non audeant, nec præsumant tenere aliquam Spinam seu canellam, vel brocalium, etc.Pluries ibi. Adde Statuta Astens. Vide Spineta.
Onera equorum Spinis, curribus derelictis, propter faciliorem itineris expeditionem, portanda decrevit.Vide Spinale.
Spina montis, in charta ann. 1141. apud S. Rosa de Viterbo Elucidar. Append. pag. 39.
Puer trimulus pati cœperat Spinas ventosas quæ brachium pedemque sic exederant, ut latus quinque vel sex plagis in directum apertis hiaret, atque assulæ ab ipso osse decederent.
Johannes Cumin Dubliensis Archiepiscopus, malens exulare, quam enormitates illas sibi et ecclesiæ factas diutius sustinere impunitas, excommunicavit prædictos præsumptoresHæc pluribus exponuntur in voce Reliquiæ.et interdicti sententiam dedit in Archiepiscopatum suum, et abiit, præcepitque cruces et imagines cathedralis Ecclesiæ in terram deponi et Spinis circundari ; ut sic malefactores illi terrerentur, et a voluntate sæviendi in bona Ecclesiæ revocarentur.
- SPI-, a thorn: spinae acutae, V.: spinis conserto tegmine nullis, O.—A prickle, spine: animantium aliae spinis hirsutae: spinā nocuus, O.—The backbone, spine: duplex, V.: a spinae crate teneri, O.: Spina viret, the back, O.: spinae curvamen, O.—Fig., plur, thorns, difficulties, subtleties, perplexities: disserendi spinae: partiendi et definiendi, intricacies: spinas animo evellere, cares, H.: Quid te exempta levat spinis de pluribus una, errors, H.
-
…oratio est, qua medeantur animis nec eos turbulentos esse patiantur, Peripatetici autem ad placandos animos multa adferunt, spinas partiendi et definiendi praetermittunt. quaerebam igitur, utrum panderem vela orationis statim an eam ante paululum dialecticorum remis propellerem…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…asperiores, duriores et oratione et moribus. quam illorum tristitiam atque asperitatem fugiens Panaetius nec acerbitatem sententiarum nec disserendi spinas probavit fuitque in altero genere mitior, in altero illustrior semperque habuit in ore Platonem, Aristotelem, Xenocratem ,…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…amicitia, de aetate degenda, de philosophia, de capessenda re publica, de temperantia de fortitudine hominum non spinas vellentium, ut Stoici, nec ossa nudantium, sed eorum, qui grandia ornate vellent, enucleate minora dicere…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…ad eam rem vis ut in suo quaeque genere permaneat. Quarum aliae coriis tectae sunt aliae villis vestitae aliae spinis hirsutae ; pluma alias alias squama videmus obductas, alias esse cornibus armatas, alias habere effugia pinnarum. Pastum…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…uultus flammis stella prementibus. cum nemus flatu Zephyri tepentis uernis inrubuit rosis, spiret insanum nebulosus Auster, iam spinis abeat decus. saepe tranquillo radiat sereno immotis mare fluctibus, saepe feruentes Aquilo procellas uerso concitat aequore. rara…
Boethius, Consolatio Philosophiae
-
…c tis abundantiam facit. poterion aut, ut alii vocant, p h rynion vel neuras large fruticat, spinis retorrida, lanugine spissa, foliis parvis, rotundis, ramulis longis, mollibus, lentis, tenuibus, flore…
Pliny the Elder, Natural History
-
…illuc vepres enim et spinae erunt in universa terra et omnes montes qui in sarculo sarientur non veniet illuc terror spinarum et veprium et erit in pascua bovis et in conculcationem pecoris et dixit Dominus ad me sume tibi librum grandem…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…et unum et uicensimum diem sanescunt maxilla, malae, iugulum, pectus, latum os scapularum, costae, spina, coxarum os, ta li, calx, manus, planta inter uicensimum et tricensimum diem crura, bracchiaque…
Celsus, De Medicina
-
…, ut saepiae atque lolligini. et insectis negatur aeque esse ulla. cartilagin e a aquatilium habent medullam in spina, vituli marini cartilaginem, non ossa. item omnium auriculae ac nares, quae modo eminent, flexili mollitia…
Pliny the Elder, Natural History
-
…rem exinanita prius urina venari ars est, et tum praecipua dos tergori, alias corrupto, fragili, putribus spinis atque deciduis, etiam si vivat subtractus fuga. ob id non nisi in novissima spe maleficio eo perfunditur ,…
Pliny the Elder, Natural History