sponsalis
sponsālis, e, adj. [3. sponsus].
- Of or belonging to betrothal or espousal, spousal, sponsal (class.): quo die sponsum erat, sponsalis, Varr. L. L. 6, § 70 Müll.: tabulae, Hier. Ep. 54, 15: largitas, Cod. Th. 3, 16, 2. —
- II Substt.
- A sponsālĭa, ĭum (gen. sponsaliorum, Sen. Ben. 1, 9, 4; Suet. Aug. 53), n.
- 1 A betrothal, espousal: sponsalia dicta sunt a spondendo. Nam moris fuit veteribus stipulari et spondere sibi uxores futuras, Dig. 23, 1, 2; where v. the whole section: De sponsalibus; and cf. Sulp. ap. Gell. 4, 4, 2: qui (homines missi) Romam venerant factis sponsalibus, Cic. Att. 6, 6, 1; Liv. 38, 57; Ov. H. 19 (20), 29: parare, Juv. 6, 25: decentissimum sponsaliorum genus, Sen. Ben. 1, 9, 4: dies sponsaliorum, Suet. Aug. 53; Plin. 9, 35, 58, § 117. —*
- 2 A betrothal feast: A. d. VIII. Id. Apr. sponsalia Crassipedi praebui, Cic. Q. Fr. 2, 6, 1.—
- 3 A betrothal gift (post-class.), Cod. Just. 5, 3, 3; 5, 71, 8.—*
- B spon-sāle, is, n., a bridal bed, Tert. adv. Val. 31.
spōnsālis, e (sponsus), zum Eheverlöbnis-, zur Verlobung gehörig, Verlobungs- I) adi.: dies, Varro LL.: tabulae, Hieron. – II) subst.: 1) spōnsālis, is, m., das Brautgemach, Tert. adv. Valent. 31. – 2) spōnsālia, ûm od. ōrum, n., a) das Verlöbnis, die Verlobung, sponsalia saepe nubentis, Sen.: cena sponsalium, Plin.: dies sponsaliorum, Suet.: decentissimum sponsaliorum genus est adulterium, Sen.: sponsalia facere (schließen), Cic.: sponsalia rite facere, Liv.: sponsalia facere dictatis verbis, Ov.: surgam ad sponsalia, quod promisi, Sen. – b) der Verlöbnisschmaus, sponsalia Crassipedi praebui, Cic. ad Q. fr. 2, 5, 2 (2, 6, 1). – c) die Verlobungsgeschenke, Cod. Iust. 5, 3, 3 u.a.
spreto ~i peplo blanda procorum lenocinia contempnens
conjugium ‥ semel ‥ tantum contrahitur, sc. in conventione ~i
Cecilia ‥ votum fecit ‥ de viduali continentia observanda, cum ‥ anulo ~i vestem accepit de russeto
mulier Christiana ‥ considera quem potius debeas eligere cui potius adhaerere illi qui te ad tantam honestatem elegit, eligendo vocavit, vocando habitu ~i sibi assignavit
castitas ‥ quae pactis ~ibus sortita matrimonii commercia regni caelestis causa contempsit
~ia,brytofta velbrydgifa
Burthredus illam in conjugem sibi desponsavit. ‥ confessus est se ‥ ad hoc venisse nunc ut absolvat eam a ~iis
ne sine judicio ecclesie maritali privetur contubernio, quod sibi teste ecclesia sub solemni fide ~iorum promisistis
conjugium est animorum quedam spiritualis conjunctio que in ~ibus quidem iniciatur, in carnali vero permixtione perficitur
~ia denunciata fuerunt ad tres vicinas ecclesias per tres dominicas
~ia ‥ que sunt futurarum nuptiarum repromissio, cum verbis contrahantur de futuro(
postea ‥ legitime eam desponsavit et post exponsalia legitime probata genuit Radulfum(
lego ‥ servienti mee iij li. argenti ultra xl s. quos habuit de me in die ~is sui
hoc ~e,a maryage
desponsatur ecclesia Christo ‥ episcopi ~ia preparant
in neutro ~ia, semper pluralia
ceteris in manu canonicorum retentis, scilicet ~iis purificationibus, oblationibus, baptismo, corporibus defunctorum
excepto quod mortuaria et ~ia cum argento cere ‥ ad loci vicarium revertentur
qui ~ia, vigilias et denarium pro quolibet ‥ defuncto, legataque sibi ‥ et viginti marcas perciperet ‥ et retineret
in oblacionibus mortuorum ‥ ~ium ‥ et purificacionum
spōnsālis, e (sponsus), de fiançailles : Varro L. 6, 70 || spōnsālĭa, ĭum, ou ĭōrum ( Sen. Ben. 1, 9, 4 ; Suet. Aug. 53 ), n. , α) fiançailles : Dig. 23, 1, 2 ; Cic. Att. 6, 6, 1 ; Liv. 38, 57 ; Suet. Aug. 53 ; Gell. 4, 4, 2 ; β) fête de fiançailles, repas de noces : Cic. Q. 2, 5, 2 ; γ) cadeaux de noces : Cod. Just. 5, 3, 3, etc.