sponte
sponte, of (one's) free will
you advise me of this thing which I have already done of my own accord
- I Sponte, in good prose always joined with meā, tuā, suā (poet. and in post-Aug. prose; also absol. or with gen.), of free will, of one's own accord, of one's self, freely, willingly, voluntarily, spontaneously (syn. ultro): sponte valet a voluntate, Varr. L. L. 6, § 69 Müll.: si imprudenter aut necessitate aut casu quippiam fecerit, quod non concederetur iis, qui suā sponte et voluntate fecissent, Cic. Part. Or. 37, 131: tuo judicio et tuā sponte facere, id. Fam. 9, 14, 2; cf.: Galliam totam hortatur ad bellum, ipsam suā sponte suoque judicio excitatam, id. Phil. 4, 3, 8: potius consuefacere filium, Suā sponte recte facere quam alieno metu, Ter. Ad. 75: si hic non insanit satis suā sponte, instiga, id. And. 692: ut id suā sponte facerent, quod cogerentur facere legibus, Cic. Rep. 1, 2, 3: meā sponte (opp. invitatu tuo), id. Fam. 7, 5, 2: meā sponte (opp. monente et denuntiante te), id. ib. 4, 3, 1: non solum a me provocatus, sed etiam suā sponte, id. ib. 1, 7, 3: transisse Rhenum sese non suā sponte, sed rogatum et arcessitum a Gallis, Caes. B. G. 1, 44: et suā sponte multi in disciplinam conveniunt et a parentibus propinquisque mittuntur, id. ib. 6, 14: sive ipse sponte suā, sive senatusconsulto accitus, Liv. 10, 25, 12: quaesitum est, praecipitata esset ab eo uxor, an se ipsa suā sponte jecisset, Quint. 7, 2, 24: gaudeo id te mihi suadere, quod ego meā sponte pridie feceram, Cic. Att. 15, 27: sponte ipsam suāpte adductam, Lucil. ap. Varr. L. L. 6, § 69 Müll.: me si fata meis paterentur ducere vitam Auspiciis et sponte meā componere curas, Verg. A. 4, 341: interim sponte nostrā velut donantes, Quint. 3, 6, 8.—Sometimes propriā for suā (late Lat.): sponte se propriā dederunt, Amm.17, 2, 3: Richomeres se sponte obtulit propriā, id. 31, 12, 15.—
- β Absol.: Italiam non sponte sequor, Verg. A. 4, 361: sponte properant, Ov. M. 11, 486: odio tyrannidis exsul Sponte erat, id. ib. 15, 62: sponte en ultroque peremptus, Stat. Th. 10, 809; cf.: multitudo sponte et ultro confluens, Suet. Caes. 16: nec illum sponte exstinctum, Tac. A. 3, 16: sponte judicioque plaudere, Quint. 8, 3, 4: opto ut ea potissimum jubear, quae me deceat vel sponte fecisse, Plin. Ep. 6, 29, 11: equites Romani natalem ejus sponte atque consensu biduo semper celebrarunt, Suet. Aug. 57.—
- γ With gen.: sponte deūm, according to the will of the gods, Luc. 1, 234 Cort.: sponte ducum, id. 1, 99: sponte deorum, id. 5, 136; Val. Fl. 4, 358: naturae, Plin. 7, prooem. 1, § 4; 9, 51, 74, § 160; 11, 49, 110, § 263; 14, 4, 6, § 53; Sil. 14, 153: principis, Tac. A. 2, 59: Caesaris, id. ib. 6, 31: praefecti, id. ib. 4, 7: incolarum, id. ib. 4, 51: litigatoris, id. ib. 13, 42; 7, 51; id. H. 4, 19; Curt. 4, 1, 16.—
- δ Very rarely with a prep.: de tuā sponte, Cotta ap. Charis. p. 195 P.: a sponte, Varr. L. L. 6, § 69 Müll.; cf. § 71 sqq. ib.—
- B Transf., of one's own will or agency (opp. to foreign participation or assistance), by one's self, without the aid of others, alone (rare but class.): nequeo Pedibus meā sponte ambulare, Plaut. Truc. 2, 6, 46 (527): nec suā sponte, sed eorum auxilio, Cic. Fam. 7, 2, 3: cum oppidani autem etiam suā sponte Caesarem recipere conarentur, Caes. B. C. 3, 11 fin.: his cum suā sponte persuadere non possent, legatos ad Dumnorigem mittunt, ut eo deprecatore a Sequanis impetrarent, id. B. G. 1, 9: civitatem ignobilem atque humilem Eburonum suā sponte populo Romano bellum facere ausam, vix erat credendum, id. ib. 5, 28; cf. id. ib. 7, 65: judicium quod Verres suā sponte instituisset, Cic. Verr. 2, 1, 43, § 111: cum illa civitas cum Poenis suo nomine ac suā sponte bellaret, id. ib. 2, 4, 33, § 72: ecquis Volcatio si suā sponte venisset, unam libellam dedisset? id. ib. 2, 2, 10, § 26.—
- 2 Of things concr. and abstr., of itself, spontaneously: is autem ardor non alieno impulsu sed suā sponte movetur, etc., Cic. N. D. 2, 12, 32: ut cum suā sponte nullā adhibitā vi, consumptus ignis exstinguitur, id. Sen. 19, 71: natura videtur Ipsa suā per se sponte omnia dis agere expers, Lucr. 2, 1092: aliae (arbores) nullis hominum cogentibus ipsae Sponte suā veniunt, Verg. G. 2, 11; cf.: stellae sponte suā jussaene vagentur et errent, Hor. Ep. 1, 12, 17: sapientem suā sponte ac per se bonitas et justitia delectat, Cic. Rep. 3, 16, 26: res quae suā sponte scelerata est, id. Verr. 2, 1, 42, § 108; id. Or. 32, 115: justitium in foro suā sponte coeptum prius quam indictum, Liv. 9, 7, 8: clamor suā sponte ortus, id. 9, 41, 17: id suā sponte ap parebat, id. 22, 38, 13: de capite signum in manum sponte suā delapsum, id. 27, 11, 3 ex loco superiore, qui prope suā sponte in hostem inferebat, id. 5, 43, 3: quod terra crearat Sponte suā, Lucr. 5, 938: sponte suā quae fiunt aëre in ipso, id. 4, 738: ut vera et falsa suā sponte, non alienā judicantur, Cic. Leg. 1, 17, 45: te Sponte suā probitas officiumque juvat, Ov. P. 2, 3, 34: sponte deae munus promeritumque patet (i. e. sine indice), id. F. 4, 394.—Very rarely with quādam: litterae syllabaeque ... orationem sponte quādam sequantur, Quint 5, 10, 125. —
- β Absol.: ut numeri sponte fluxisse videantur, Quint. 9, 4, 147.—
- II spontis, only in the phrase suae spontis (esse).
- A To be one's own master, at one's own disposal (very rare and mostly post-Aug.; not in Cic. or Caes.): quod suae spontis statuerant finem, Varr. L. L. 6, § 71 Müll.: sanus homo, qui suae spontis est, nullis obligare se legibus debet, Cels. 1, 1.—
- B In Columella, of things, = suā sponte, of itself, spontaneously: altera (cytisus est) suae spontis, springs up spontaneously, Col. 9, 4, 2: ubi loci natura neque manu illatam neque suae spontis aquam ministrari patitur, id. 11, 3, 10.
humiliter sua ~e pedes discipulorum lavit
suapte, sua ~e
quare sua ~e non deficiet ipsa, quam certum est esse summum bonum, si vero nolens peritura est, non est summe potens nec omnipotens
hanc terram reddidit ~e sua aecclesiae Hardingus
de dono quod Hugoni non roganti sponte sua largitus est
illa promittente sua ~e virginitatem suam Christo observare(
quod ‥ Major judices appellacionis ‥ adiret et coram ipsis appellacionem sua pura ~e simpliciter ‥ renunciaret
at ille / vinciri numquam potuit, nam cuncta resolvi / vincula sponte sua mirando more solebant
quesitum est utrum per se mentis nostre acies an potius alicujus numinis impulsu ad cupiditates ‥ moveatur. et primi ‥ mentes humanas ~e sua moveri dixerunt
quid tibi flammas inferni voluntarie accendis ‥? quid inimicorum vice propriis te confodis ~e ensibus hastis?
~e, voluntate
melius est ‥ cuique ut coactus ad regnum quam ~e ad supplicium perveniat sempiternum
si per liberum arbitrium non peccavit, ex necessitate peccasse videtur. nempe aut ~e aut ex necessitate
donavit ~e sancto Comgallo quod quessivit(
volens et ~e [ME: ] inclinavi me diabolowilles and weldes
si quis ~e mortem sibi infert, non aufert sibi quod numquam erat amissurus
contigit ‥ unam avicularum non ~e sed casu simul hausisse
equum sancti Patricii eventu, non ~e occidit(
bustis ~e patentibus somata jam rediviva propellentibus
ipsa se terra ~e subrigit in fructus
➳ nomin. spons d. Char. 49, 16 ; Aus. Idyll. 12, 11, 11.
- 1. (postklass.) door de wil van [legatorum; principis; deorum];
- 2. meā, tuā, suā, nostrā, vestrā sponte, niet-klass. ook zonder pron. poss.: (a) vrijwillig, uit eigen vrije wil, uit zichzelf; ➤ alqd sua sponte facere; non sponte (sua) onvrijwillig; (b) eigenhandig, alleen, spontaan, zonder hulp van buiten; ➤ nostra sponte cum hostibus bellavimus; ignis sua sponte exstinguitur; (c) op zichzelf, als zodanig; ➤ virtus sua sponte laudabilis est; (d) voor het eerst, zonder precedent; ➤ alqd sua sponte instituere.
- (spons).
-
…transire pateretur. Ariovistus ad postulata Caesaris pauca respondit, de suis virtutibus multa praedicavit transisse Rhenum sese non sua sponte, sed rogatum et arcessitum a Gallis ; non sine magna spe magnisque praemiis domum propinquosque reliquisse ; sedes habere…
Julius Caesar, Gallic War
-
…destiterunt. Relinquebatur una per Sequanos via, qua Sequanis invitis propter angustias ire non poterant. His cum sua sponte persuadere non possent, legatos ad Dumnorigem Haeduum mittunt, ut eo deprecatore a Sequanis impetrarent. Dumnorix gratia et…
Julius Caesar, Gallic War
-
…magna et perniciosa sentina rei publicae. quid est, Catilina num dubitas id me imperante facere quod iam tua sponte faciebas exire ex urbe iubet consul hostem. interrogas me, num in exsilium non iubeo, sed, si…
Cicero, in Catilinam
-
…. Inde genus durum sumus experiensque laborum et documenta damus qua simus origine nati. Cetera diversis tellus animalia formis sponte sua peperit, postquam vetus umor ab igne percaluit solis, caenumque udaeque paludes intumuere aestu, fecundaque semina rerum…
Ovid, Metamorphoses
-
…est medicina figurae nudus Amor formae non amat artificem. aspice quos summittat humus formosa colores, ut veniant hederae sponte sua melius, surgat et in solis formosius arbutus antris, et sciat indocilis currere lympha vias. litora nativis…
Propertius, Elegies
-
…fecundas vertentes vomere glebas terraique solum subigentes cimus ad ortus ; quod si nulla forent, nostro sine quaeque labore sponte sua multo fieri meliora videres. Huc accedit uti quicque in sua corpora rursum dissoluat natura neque ad nihilum interemat…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…sine imagine, tellus induit ignotas hominum conversa figuras. Aurea prima sata est aetas, quae vindice nullo, sponte sua, sine lege fidem rectumque colebat. Poena metusque aberant, nec verba minantia fixo aere legebantur, nec…
Ovid, Metamorphoses
-
…tanto magis ille fatigat os rabidum, fera corda domans, fingitque premendo. Ostia iamque domus patuere ingentia centum sponte sua, vatisque ferunt responsa per auras O tandem magnis pelagi defuncte periclis Sed terrae graviora manent. In regna…
Vergil, Aeneid
-
…; cui duo placet esse motus, unum suum alterum externum, esse autem divinius quod ipsum ex se sua sponte moveatur quam quod pulsu agitetur alieno. hunc autem motum in solis animis esse ponit, ab isque principium motus…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…ex tuis litteris intellexi et iis quas communiter cum aliis scripsisti et iis quas tuo nomine, quod etiam mea sponte videbam, te subita re quasi debilitatum novas rationes tuendi mei quaerere. quod scribis placere ut propius accedam iterque…
Cicero, Epistulae ad Atticum