About
Menu

statuere

statuere [CL] 1 to place (upright), set (up), stand (in particular position or location); b (geom.); c (transf. or fig.). facta ‥ cruce ac fovea praeparata in qua ~i deberet Bede HE III 2 p. 129; terrorem significat in die judicii, qui separabit spiritales a carnalibus, alios ~ens ad dextram, alios ad sinistram Alcuin Exeg. 537A; talis videtur esse infans qualis ille puer fuit quem ~it Dominus in medio discipulorum W. Malm. GR II 111; si andras in primo arcu ~atur ibidem significat tantummodo duo, si in secundo ibidem xx ‥ Thurkill Abac. f. 56; extra tentorium ‥ ad orientem ~itur Moyses in manu tabulas Decalogi ‥ tenens Ad. Scot TT 706A; in hoc ‥ spatio ~itur arca federis Ib. 736D; angelus Domini prophetam Abacuc de Judaea ‥ rapuit, et super lacum leonum ~it Hon. Spec. Eccl. 905D; alie ‥ due [aves] casulam preciosi generis deferebant ‥ casulam ‥ ~erunt circa eum (Endeus 23) VSH II 71; pro numero ymaginum est notandum quod in uno loco possunt congrue ~i tres ymagines Bradw. AM 78.  b supra punctum A angulus alii angulo trianguli DHZ equalis ~atur sitque HAB Adel. Elem. IV 2.  c qui ambitores istos ordinant ‥ Judam quodammodo in Petri cathedra domini traditorem ‥ ~unt Gildas EB 67; c800 tu ‥ considera diligenter locum nominis tui, ubi maneas, ubi ~ta sit dignitas tua Alcuin Ep. 285; fidei conscientia se extendit, que de testimoniis scripturarum astruitur, et earum ratione subnixa, immobiliter ~itur et stabilitur Bald. Cant. Serm. 16. 18. 487B; translationis beati Thome memoriam annue devotionis studio recolentes, ante mentis oculos ~amus S. Langton Serm. 4. 1. 2 (mil.) to station, position (troops). ~itur ad haec in edito arcis acies, segnis ad pugnam, inhabilis ad fugam Gildas EB 19; ~itur ad haec in aedito arcis acies segnis Bede HE I 12; agoniteta noster Christus adhuc parvulus parvulorum turbam in prima acie pugne ~it, juvenis autem factus turbam martyrum in hostium cuneos produxit Hon. Spec. Eccl. 840B; ~eruntque cohortes equitum in multis centenis ad utrumque latus aciei eorum anterioris G. Hen. V 12; cum ‥ armatos ~issent ordinate et pulcre dispositos per turmas suas Wals. HA I 441. 3 to put up, erect, build (structure). b to set up, found, establish (city, institution, or sim.). murum ‥ non tam lapidibus quam cespitibus construentes ‥ ad nihil utilem ~unt Bede HE I 12; 983 si quis vero ‥ retia piscando traxerit vel ~erit CD 640; in terra comitis in novo burgo ~it xiij dom' quae antea non fuerant DB I 280ra.  b thronum iniquissimi imperii apud Treveros ~ens Gildas EB 13; Haroldus ‥ adito rege firmum ducatum Marcherio ~it W. Malm. GR II 200; hic Lefricus ‥ episcopatum et canonicos ~it Id. GP II 94; c1163 de fratribus ‥ domus de Wenloc quemcumque voluero, excepto priore ipso, eligam ad regendam domum quam ~am Reg. Paisley 2; c1300 ad omnes nundinas in regno Anglie ~tas FormMan 5. 4 to cause to stand still, to still. sistit[ur], ~itur GlC S 305; cum ‥ mirabiles essent elationes maris, mirabilior in altis Dominus ~it procellam in auram [cf. Psalm. cvi 29] P. Blois Ep. 48. 141C. 5 to set (up or down), put (as example, hypothesis, basis for discussion, or sim.). unde et illa diversa confusaque degestio regularum illarum cum ~tis causis libri secundi conscripta inventa est apud diversos Theod. Pen. pref. p. 177; 940 si quis autem aliter inexh[a]ustis imbribus bonorum operum religiosorum exempla staduerit impleri CS 761; in hac assercione historica non censeo pro vero omnia ~ere, sed que apud diversos auctores legi vel vidi sine invidia communico Eul. Hist. I 2; s1458 rogamus vos Cyneam, Pirri Epirotarum regis legatum, ~ere vobis in exemplum Reg. Whet. I 322. 6 to establish or ordain (practice, principle, law, or sim.) by authority. b to appoint, fix (time or place for act). c to fix (penalty). 796 locis oportunis statuta solvant telonea (Lit. Imp.) Ep. Alcuin. 100 (= W. Malm. GP I 93); 799 ut ‥ divina gratia vobis concedat libertatem ‥ oppressos defendere, leges ~ere, peregrinos consolari Alcuin Ep. 177; c800 regularem vitam, a sanctis patribus vestris vobis ~tam, anni studio conservare nitemini Ib. 287; ~ta vectigalia rei publice ministris reddiderunt Ord. Vit. X 23 p. 138; c1170 infra metas que ~te sunt inter forestam nostram et burgum Act. Ep. Durham 59; jejunium ‥ quadraginta dierum in honore Spiritus Sancti ~amus (Brendanus 4) VSH II 271; 1239 ne quisquam levet arietes super rotas, vel alios ludos ~at in quibus decertatur pro bravio Conc. Syn. 274; ~tas infringere regulas R. Bury Phil. 19. 236.  b nullus arguere nos poterit, quod non recte Dominicum Paschae diem ‥ in ipsa quam lex statuit tertia primi mensis ebdomada celebremus (Ceolfrith) Bede HE V 21; 796 tempus ~atur lectioni; et oratio suas habeat horas Alcuin Ep. 114; Pyramus veniens ad locum ~tum Natura Deorum 42; ita quod ‥ pueros ‥ cogeret secundum statuta monasteriorum ‥ cubitare simul quasi in dormitorio, non nisi locis ~tis loqui et legere Canon. G. Sempr. f. 39v; 1223 cognovit debitum ‥ post diem ~tum de denariis reddendis BNB III 489.  c antiqui patres xij presbitero et vij diacono penitentiae ~erunt Gildas Pen. 5; hujus criminis pena in jure ~ta est in quadruplum Gir. GE II 32 p. 323; 1559 ad collectionem ‥ poenarum pecuniarumque ~tarum Conc. Scot. II 173. 7 to lay down, decree; b (w. ut); c (w. quod). 705 memor sum quomodo in p[rae]sentis praeteriti anni sinodo ~tum [est] illis n[on] communicandum ‥ Wealdhere Ep. 22; 1224 quicquid a decano et canonicis residentibus super ipso negocio statueretur ‥ firmum esset et stabile Cart. York 38 p. 54.  b ~it ut ‥ festivitas Omnium Sanctorum ‥ annuatim perpetuo ageretur Bede Mart. 1089A; 747 ~imus ut per annos singulos canonum decreta et ecclesiae jura et norma regularis vite in sinodo legantur Bonif. Ep. 78; c1155 ~entes ut cum abbas obierit, ecclesia Scireburnensis infra annum decem marcas argenti canonicorum communioni persolvet Doc. Theob. 246; ~it ut essemus intenti circa lectionem Ailr. Serm. 307A.  c 747 ~imus quod proprium sit metropolitani ‥ subjectorum sibi episcoporum investigare mores Bonif. Ep. 78; ~erunt ministri sui quod redderent xv lib' per annum DB II 287b; 1204 nos ‥ stastuentes et firmiter precipientes quod nec in curia nostra nec in curia alterius in partibus illis decetero teneatur illa consuetudo RChart 122b; 1199 Johannes rex ~it quod nullum tunellum vini Pictavensis vendatur carius quam pro xx s. Feudal Man. 94; ~it ‥ quod ordinacionem ‥ gratam et ratam haberent Dryburgh 26. 8 to appoint (person in spec. capacity). ambos hos qui ad sortem apostolatus ~ti sunt Bede Retract. 998C; 796 a beato Petro ‥ quem Dominus noster Jesus Christus caput electi sibi gregis ~it Alcuin Ep. 114; Analavum, ab Hibernia revocatum, ~ere regem W. Malm. GR II 141; 12‥ ut duo fratres ‥ a conventualibus ~antur, qui sub uno depositorio duarum clavium diversarum omnia deposita conservabunt Const. Fr. Pen. 124; concordatum est ‥ quod ‥ ~antur juratores per communitatem electi Laws Romney Marsh 49. 9 to decide or resolve (to) (w. inf.). non tam fortissimorum militum enuntiare trucis belli pericula mihi ~tum est quam desidiosorum Gildas EB 1; 754 ejus diem natalicii ‥ insinuantes ~imus annua frequentatione sollemniter celebrare (Cuthb. Cantuar.) Ep. Bonif. 111; 838 duas ‥ scripturas ‥ conscribere ~imus CS 421.

Saved

Recent