sublimis
sublimis, uplifted, high, lofty, exalted, elevated
lifted up by the highest wave, I saw Italy off in the distance
a lofty mode of speaking
sublīmis, e: (adj.), raised up, elevated, uplifted, 11.602; aloft; on high, 1.259; through the air, 1.415; on high, 6.720; to heaven, 5.255; of lofty soul, 12.788; (adv.), sublīme, loftily, aloft, on high, 10.664.
sublīmis, e (collat. form sublīmus, a, um: ex sublimo vertice, Cic. poët. Tusc. 2, 7, 19; Enn. ap. Non. 169; Att. and Sall. ib. 489, 8 sq.; Lucr. 1, 340), adj. [etym. dub.; perh. sub-limen, up to the lintel; cf. sublimen] (sublimem est in altitudinem elatum, Fest. p. 306 Müll.), uplifted, high, lofty, exalted, elevated (mostly poet. and in post-Aug. prose; not in Cic. or Caes.; syn.: editus, arduus, celsus, altus).
- I Lit.
- A In gen., high, lofty: hic vertex nobis semper sublimis, Verg. G. 1, 242; cf. Hor. C. 1, 1, 36: montis cacumen, Ov. M. 1, 666: tectum, id. ib. 14, 752: columna, id. ib. 2, 1: atrium, Hor. C. 3, 1, 46: arcus (Iridis), Plin. 2, 59, 60, § 151: portae, Verg. A. 12, 133: nemus, Luc. 3, 86 et saep.: os, directed upwards (opp. to pronus), Ov. M. 1, 85; cf. id. ib. 15, 673; Hor. A. P. 457: flagellum, uplifted, id. C. 3, 26, 11: armenta, Col. 3, 8: currus, Liv. 28, 9.—Comp.: quanto sublimior Atlas Omnibus in Libyā sit montibus, Juv. 11, 24.—Sup.: triumphans in illo sublimissimo curru, Tert. Apol. 33.—
- B Esp., borne aloft, uplifted, elevated, raised: rapite sublimem foras, Plaut. Mil. 5, 1 (1394): sublimem aliquem rapere (arripere, auferre, ferre), id. As. 5, 2, 18 (868); id. Men. 5, 7, 3 (992); 5, 7, 6 (995); 5, 7, 13 (1002); 5, 8, 3 (1052); Ter. And. 861; id. Ad. 316; Verg. A. 5, 255; 11, 722 (in all these passages others read sublimen, q. v.); Ov. M 4, 363 al.: campi armis sublimibus ardent, borne aloft, lofty, Verg. A. 11, 602: sublimes in equis redeunt, id. ib. 7, 285: apparet liquido sublimis in aëre Nisus, id. G. 1, 404; cf.: ipsa (Venus) Paphum sublimis abit, on high through the air, id. A. 1, 415: sublimis abit, Liv. 1, 16; 1, 34: vehitur, Ov. M. 5, 648 al.—
- C On high, lofty, in a high position: tenuem texens sublimis aranea telum, Cat. 68, 49: juvenem sublimem stramine ponunt, Verg. A. 11, 67: sedens solio sublimis avito, Ov. M. 6, 650: Tyrio jaceat sublimis in ostro, id. H. 12, 179.—
- D Subst.: sublīme, is, n., height; sometimes to be rendered the air: piro per lusum in sublime jactato, Suet. Claud. 27; so, in sublime, Auct. B. Afr. 84, 1; Plin. 10, 38, 54, § 112; 31, 6, 31, § 57: per sublime volantes grues, id. 18, 35, 87, § 362: in sublimi posita facies Dianae, id. 36, 5, 4, § 13: ex sublimi devoluti, id. 27, 12, 105, § 129.—Plur.: antiquique memor metuit sublimia casus, Ov. M. 8, 259: per maria ac terras sublimaque caeli, Lucr. 1, 340.—
- II Trop., lofty, exalted, eminent, distinguished.
- A In gen.: antiqui reges ac sublimes viri, Varr. R. R. 2, 4, 9; cf. Luc. 10, 378: mens, Ov. P. 3, 3, 103: pectora, id. F. 1, 301: nomen, id. Tr. 4, 10, 121: sublimis, cupidusque et amata relinquere pernix, aspiring, Hor. A. P. 165; cf.: nil parvum sapias et adhuc sublimia cures, id. Ep. 1, 12, 15.—Comp.: quā claritate nihil in rebus humanis sublimius duco, Plin. 22, 5, 5, § 10; Juv. 8, 232.—Sup.: sancimus supponi duos sublimissimos judices, Cod. Just. 7, 62, 39.—
- B In partic., of language, lofty, elevated, sublime (freq. in Quint.): sublimia carmina, Juv. 7, 28: verbum, Quint. 8, 3, 18: clara et sublimia verba, id. ib.: oratio, id. 8, 3, 74: genus dicendi, id. 11, 1, 3: actio (opp. causae summissae), id. 11, 3, 153: si quis sublimia humilibus misceat, id. 8, 3, 60 et saep.—Transf., of orators, poets, etc.: natura sublimis et acer, Hor. Ep. 2, 1, 165: sublimis et gravis et grandiloquus (Aeschylus), Quint. 10, 1, 66: Trachalus plerumque sublimis, id. 10, 1, 119.—Comp.: sublimior gravitas Sophoclis, Quint. 10, 1, 68: sublimius aliquid, id. 8, 3, 14: jam sublimius illud pro Archiā, Saxa atque solitudines voci respondent, id. 8, 3, 75.—Hence, advv.
- 1 Lit., aloft, loftily, on high.
- α Form sub-līmĭter (rare): stare, upright, Cato R. R. 70, 2; so id. ib. 71: volitare, Col. 8, 11, 1: munitur locus, id. 8, 15, 1.—
- β Form sub-līme (class.): Theodori nihil interest, humine an sublime putescat, Cic. Tusc. 1, 43, 102; cf.: scuta, quae fuerant sublime fixa, sunt humi inventa, id. Div. 2, 31, 67: volare, Lucr. 2, 206; 6, 97: ferri, Cic. Tusc. 1, 17, 40; id. N. D. 2, 39, 101; 2, 56, 141 Orell. N. cr.: elati, Liv. 21, 30: expulsa, Verg. G. 1, 320 et saep.—
- b Comp.: sublimius altum Attollit caput, Ov. Hal. 69.—
- 2 Trop., of speech, in a lofty manner, loftily (very rare): alia sublimius, alia gravius esse dicenda, Quint. 9, 4, 130.
sublīmis, e (sub u. limen), hoch, I) Adi. = hoch, erhaben, emporstehend, sich hebend, emporragend, A) eig.: a) übh.: columna, Ov.: porta, Verg.: cacumen montis, Ov.: armenta, groß, von hoher Statur, Colum.: sublimissimus currus, Tert.: quaedam sublimissimi corporis femina, Mart. Cap. – neutr. subst., sublimius aut deiectius, Tert. adv. Marc. 1, 6 extr. – b) in der Luft befindlich, erhaben, hoch, sublimis abiit, ging gen Himmel, schwang sich in die Höhe, Liv.: ipsa Paphum sublimis abit, Verg.: sublimem alqm rapere, Komik, Verg., Liv. u.a.: alqm sublimem medium (um den Leib) arripere, Ter.: alqm sublimem ferre, einen auf den Achseln forttragen, Plaut. – c) hoch, erhaben = hoch wohnend oder befindlich, aranea, Catull.: sublimes in equis redeunt, Verg.: iret consul sublimis curru multiiugis equis, fahre hoch auf dem Triumphwagen, Liv. – B) übtr., hehr, erhaben, hochstrebend, hochfahrend, a) übh.: mens, Ov.: vir, Varro: sublimia cures, Hor. – b) v. der Rede usw. = erhaben, carmina, Iuven.: oratio, Quint.: cothurnus et sonus Sophoclis sublimior, Quint. – übtr., v. Redner u. Dichter, Hor. u. Quint. – II) Subst., sublīme, is, n., die Höhe, die Luft, se eiaculari in sublime, Plin.: alqm in sublime extollere (v. einem Elefanten), Auct. b. Afr.: iactari in sublime, Suet.: per sublime volantes, Plin. – III) Adv., sublīme, hoch, in der Höhe, in die Höhe, in die Luft (s. Prisc. 17, 11), aër sublime fertur, Cic.: sonus sublime fertur, Cic. (u. so nach den besten Hdschrn. bei Cicero immer sublime [nicht in sublime] ferri, s. Kühner Cic. Tusc. 1, 40): sublime elatus, Liv. u. Verg.: sublime (Ggstz. humi) putescere, Cic. – Kompar. sublimius s. sublīmiter. – ➳ Nbf. sublīmus, a, um, zB. sublima evolat, Acc. tr. 576: ex sublimo vertice, ibid. 563: sublima nebula, Sall. hist. fr. 3, 15, 4: sublimas subiices, Enn. fr. scen. 10: sublima (n. pl.) caeli, Lucr. 1, 340. – Nbf. sublīmen = sublime, als Adv. = in die Höhe, Naev. tr. 32. Plaut. asin. 868 (Fl. sublimem); Men. 992. 995. 1002. 1052 (Brix sublimis u. sublimem). Ter. Andr. 861 u. adelph. 316 Fl. u. Sp. Vgl. Ritschl opusc. 2, 462 (wogegen R. Klotz exc. zu Ter. Andr. 197 ff. die Form sublimen als unlat. verwirft).
sub cono sublimi [gl.: excelsi [sic] ] verticis [sc. arboris ]
cum ‥ globi ignium ‥ alta peterent ‥ fastigia flammarum ‥ nunc ad ~iora proicerentur, nunc ‥ relaberentur in profunda
contra sublimia culmina turris / ‥ visum sustollit in altum
montuosus, altus, editus, ~is, excelsus
sublime crucis radiante metallo / hic posuit tropeum
~es,up ahafene
est ibi vexillum quoniam de rupe vetusto / erectum sublime crucis
astriferum ‥ polum et sublime peragro tribunal
altissimus ‥ Judex e sullimi videns solio
rutilus Titan sullimes Geminos peragrabat
non solum ad transitoriam vitam alendis sed ad ~ia Regis eterni palacia producendis divina clemencia ‥ religiose nutricis custodiam deputavit
vidit ‥ quasi corpus hominis ‥ in ~e ferri ‥. vidit quasi funibus ‥ in superna tolleretur
in ~e,up , i.heah
mentis excessum erigas in sublime / ut ad montanam apicem attingamus
moris est in terra Jerosolymitana, ubi tecta domorum non in ~e eriguntur sed sternuntur in latum
debet satagere, ne velit indignum quemquam plus quam decet erigere ‥. qui stultum contendit in sullimi sustentare, contra Deum presumit litigare
dum ‥ candelam ardentem de sullimi deponi vidisset
de sullimi ruit et ‥ usque in profundum fossati ‥ descendit
jusserat in melius renovari haec omnia praesul, / latior ut fieret cripta et sublimior ista, / supponens tectis firmatos ter quater arcus
sunt ‥ quattuor montanee satis alte, in quarum una sullimiori sc. castellum est quod omni civitati prominet
fulmina, ab alto descendentia domicilio, ad ea que in terris ~ora reperiunt ‥ se frequentius applicant
Joathan ‥ edificavit ~issimam portam domus Domini
est ‥ ~is vel alta dupliciter, sc. sicut dicitur celum altum et sicut dicitur puteus altus, id est profunda et alta
quod appenticia sint ita ~ia quod homines potuerint faciliter sub illis ire et equitare
sublimo [sic ] residens dux prima superbia curru, / multa minans vultu, lumine, voce, manu
erat rex ‥ statura ~is
venit vir vestibus albis, / fulgidus aspectu, statu sublimis honesto
episcopus ‥ Samsonem ‥ †insullimium [l. in sullimiori ] officio dignum esse judicavit
quare statuerunt provide sancti patres, ne in aliis locis quam Deo dicatis ‥ celebraretur officium tam sullime
iste gradus est ~is [ME: ] sed adhuc est sullimior [hech ME: ] ‥ et iste est gradus anachoriteherre
ad facienda ~iora Dei praecepta
tener ‥ infans inter arta conditus presepia ‥ sullimis tamen Deus ‥ novo sidere monstratus est
sociatus sublimibus / angelorum cum milibus regnat(
ad limina ~ium apostolorum Petri et Pauli
respice quomodo in suo ~i [ME: ] angelo vindicavit superbiamheih
Cudberct ‥ cujus ante mortem vita ~is crebris ‥ miraculorum patebat indiciis
praecursor domini magnus baptista Johannes / hanc ornat sanctam meritis sublimibus aulam
sullimes illi secularium potestatum principes
horum sullimior et potentior Rodbertus Wiscardus extitit, qui ‥ principatum Apulie diu tenuit
dejectione sullimium et exaltatione humilium, damnatione reproborum et salvatione justorum ‥ eruditur genus humanum
de sullimi prosapia Gifardorum conjugem habuit
superborum et ~ium colla calcabit
sicut ‥ propter ‥ hominem ‥ Christus paulo minus minoratus est angelis, ita per Christum et in Christo natura humana multo sullimior facta est angelis
anima ‥ recedit a sua sullimi [ME: ] celesti natura et ‥ offendit Creatoremhech
quotquot necessaria fratribus erant construxit, nihil in eis sullime ‥ nihil mirabile fabricans, sed humilibus tantum consentiens sequebatur humilia
nam rigor lentescit ille quem dedit superbia: / sic debet humiliari qui sapit sublimia(
cedit ‥ continentium eminens magnitudo, cedit ‥ conjugatorum ~is [gl.: summus grandis, praestantissimus ] celsitudo
eximius, nobilis, ~is
gavisus sum ‥ dum tuam beatitudinem ‥ audivi ‥ in honoris ecclesiastici ~issima stare stabilitate
litterae ‥ vestrae dignationis ‥ cor meum ‥ ~is humilitatis odore refecerunt
venit ‥ rex sullimi tropheo splendidus
qui sensu et potentia divitiisque sullimior erat, illum ‥ superavit
Rodbertus ‥ successor ejus illo eruditione litterarum sullimior extitit
montium imbres rigant quos viri tam scientia quam vita sullimes verbis pariter et exemplis informant
legit aperte et distincte cum voce ~i
sublīmis, (9) e, ¶ 1 suspendu en lʼair, qui est dans lʼair : sublimem aliquem rapere Virg. En. 5, 255, emporter [un serpent] dans lʼair ; sublimem aliquem rapere, arripere Pl. , Ter. , enlever qqn de terre ; sublimis abiit Liv. 1, 16, 8, il sʼen alla dans les airs || [en parl. de respiration] qui aspire (cherche son souffle) en lʼair [par suite de lʼeffort] : Hor. O. 1, 15, 31 = essoufflement ¶ 2 haut, élevé : columna Ov. M. 2, 1, colonne élevée ; portæ sublimes Virg. En. 12, 133, hautes portes ; Atlas sublimior... omnibus montibus Juv. 11, 24, lʼAtlas plus élevé que toutes les autres montagnes [de Libye] || placé en haut : Virg. En. 11, 67 ; Ov. M. 6, 650 ¶ 3 [fig.] élevé, grand, sublime : sublimes viri Varro R. 2, 4, 9, grands hommes, cf. Hor. P. 165 ; Ov. F. 1, 301, etc.; Juv. 8, 232 ; Plin. 22, 10 || [rhét.] sublime : Quint. 8, 3, 74 ; 11, 1, 3, etc.
- 1. zich hoog in de lucht bevindend, zwevend; ➤ alqm sublimem rapere door de lucht ontvoeren; sublimes in equis redeunt hoog op hun paarden gezeten; Venus Paphum sublimis abit;
- 2. oprijzend, hoog [columnae; cacumen montis; atrium];
- 3. (metaf.) verheven, aanzienlijk [carmen; nomen; verbum; oratio]; naar hogere dingen strevend [mens].
sublimis , e. adj. c. s.
高。高坐。出等者。峻。貴。大胆。大方者。— equus 高大馬。Indu — abiit 自此向天飛。Sublimia pectora 心高。
Suggest a Translation
See an image
高。高坐。出等者。峻。貴。大胆。大方者。— equus 高大馬。Indu — abiit 自此向天飛。Sublimia pectora 心高。
Suggest a Translation
See an image
Sublimes potestatesdicuntur Præfecti Prætorio, in Cod. Theod. tit. 28. lib. 11. de Indulg. debit. leg. 6. Iisdem titulus
Sublimitatistribuitur ibidem leg. 18. de Agent. (6, 27.) Vide Præfat. in Digest.
Habens secum velut auxiliatorem magnum Willelmum Catalaunensem Episcopum, qui Sublimes scholas rexerat.
sublīmis e, adj.with comp.
- 2 LAC-, uplifted, high, lofty, exalted, elevated: vertex, V.: montis cacumen, O.: portae, V.: Os, uplifted(opp. pronus), O.: dum sublimis versūs ructatur, gazing upwards, H.: flagellum, uplifted, H.: currus, L.: quanto sublimior Atlas sit montibus, etc., Iu.— Plurn. as subst: Antiquique memor metuit sublimia casūs, lofty flights, O.—Borne aloft, uplifted, elevated, raised: Syrum Sublimen medium adripere, T.(al. sublimem): campi armis sublimibus ardent, raised high, V.: Sublimesin equis redeunt, V.: (Venus) Paphum sublimis abit, through the sky, V.: sublimis abit, L.—On high, lofty, in a high position: iuvenem sublimem stramine ponunt, V.: Tyrio iaceat sublimis in ostro, O.— Fig., lofty, exalted, eminent, distinguished: Mens, O.: Sublimis, cupidusque et amata relinquere pernix, aspiring, H.: tuis natalibus Inveniet quisquam sublimius?Iu.—Of style, lofty, elevated, sublime: carmina, Iu.; cf. natura, H.
-
…convivia mensae, ingentes animo et dignas Iove concipit iras, conciliumque vocat tenuit mora nulla vocatos. Est via sublimis, caelo manifesta sereno lactea nomen habet, candore notabilis ipso. Hac iter est superis ad magni tecta Tonantis…
Ovid, Metamorphoses
-
…luctus extendit in aevum Talia maerentem stellatus submovet Argus ereptamque patri diversa in pascua natam abstrahit. Ipse procul montis sublime cacumen occupat, unde sedens partes speculatur in omnes. Nec superum rector mala tanta Phoronidos ultra ferre potest natumque…
Ovid, Metamorphoses
-
…Iapeto mixtam pluvialibus undis finxit in effigiem moderantum cuncta deorum. Pronaque cum spectent animalia cetera terram, os homini sublime dedit, caelumque videre iussit et erectos ad sidera tollere vultus. Sic, modo quae fuerat rudis et sine…
Ovid, Metamorphoses
-
…ex duabus naturis conflata videatur. Exin mari finitumus aer die et nocte distinguitur, isque tum fusus et extenuatus sublime fertur, tum autem concretus in nubes cogitur umoremque colligens terram auget imbribus, tum effluens huc et illuc ventos…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…, cum caelum suspexissemus statim nos intellegere esse aliquod numen quo haec regantur. ex hoc illud etiam aspice hoc sublime candens, quem invocant omnes Iovem quasi vero quisquam nostrum istum potius quam Capitolinum Iovem appellet, aut hoc perspicuum…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…optinent, ex quo plurima conspicientes fungantur suo munere ; et aures, cum sonum percipere debeant qui natura in sublime fertur, recte in altis corporum partibus collocatae sunt ; itemque nares et, quod omnis odor ad supera fertur…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…vertices vi suscitat, ruit prolapsa, pelagus respergit reflat ; ita dum interruptum credas nimbum volvier, dum quod sublime ventis expulsum rapi saxum aut procellis, vel globosos turbines existere ictos undis concursantibus nisi quas terrestres pontus strages conciet…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…dilania t fero. Tum ie core opimo fa rta et satiata a dfatim Clango rem fundit va stum et sublime a volans Pinna ta cauda no strum adulat sa nguinem. Cum ve ro adesum infla tu renovatu mst iecur…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…esse animos, cum e corpore excesserint, sive illi sint animales, id est spirabiles, sive ignei, sublime ferri. si vero aut numerus quidam sit animus, quod subtiliter magis quam dilucide dicitur, aut quinta illa…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…dicunt Iove fulgente tonante dicunt enim caelo fulgente et tonante. Euripides autem ut multa praeclare sic hoc breviter vides sublime fusum immoderatum aethera, qui terram tenero circumiectu amplectitur hunc summum habeto divum, hunc perhibeto Iovem. Aer autem…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum