sumptuosus
sumptuosus, very expensive, costing much, dear, sumptuous
sumptŭōsus, a, um, adj. [2. sumptus], very expensive or costly.
- I Of things, that costs much, dear, expensive, sumptuous: ager, Cato R. R. 1, 6: cenae, Cic. Fam. 9, 23 fin.: hostia, Hor. C. 3, 23, 18: bellum, Liv. 45, 3: tutela, Plin. Ep. 2, 17, 4: dignitas, id. ib. 2, 4, 3: substructiones, id. ib.— Comp.: ludi sumptuosiores, Cic. Q. Fr. 3, 8, 6: cicercula, Col. 7, 3, 22.—Sup.: portum operis sumptuosissimi fecit, Suet. Ner. 9 fin.—
- II Of persons, spending much, lavish, wasteful, extravagant, Plaut. Merc. 4, 2, 2 (693): mulier, Ter. Heaut. 227: domus, id. Ad. 760: aliquis, Varr. R. R. 2, 4, 3: homo, Cic. de Or. 2, 31, 135; id. Par. 6, 3, 49; Quint. 5, 10, 48: in libidines, Suet. Caes. 50: non ego sumptuosus sum, sed urbs ipsa magnas impensas exigit, Sen. Ep. 50, 3.—Adv.: sumptŭōsē, expensively, sumptuously: convivia lauta sumptuose facere, Cat. 47, 5; Suet. Claud. 16 fin.—Comp., Varr. R. R. 3, 17, 6: se sumptuosius jactare, Cic. Cat. 2, 9, 20: equos et canes emere sumptuosius, id. ib. 10, 39 (48), 2 (not found); Plin. Ep. 9, 12.
sūmptuōsus, a, um (sumptus), I) mit vielen Kosten, mit großen Kosten hergerichtet od. ausgerichtet, kostspielig, teuer, cena, Cic.: funera magnifica et sumptuosa, Caes.: quod id bellum sumptuosum ac damnosum ipsis Romanis esset, Liv.: ludi sumptuosiores, Cic.: convivia sumptuosiora, Vopisc.: cena sumptuosissima, Sen. rhet.: sumptuosissimi operis, Stat. – II) von vielem Aufwande, viel Aufwand machend, -liebend, verschwenderisch im Aufwand (Ggstz. diligens), amica, Ter.: homo, Cic. u.a.: ni sumptuosus (ein Verschwender) etiam insuper siet, Plaut.: in summa avaritia sumptuosus, Plin. ep.: in victu tam sumptuosus, ut etc., Lact. – Plur. subst., sūmptuōsī, ōrum, m., Verschwender (Ggstz. integri, Unverschuldete, gute Haushalter), Curt. 10, 2 (8), 10.
vexillum ‥ auro et lapidibus arte ~a intextum
non confidas in eis qui solent dare verba, quorum amicitia questuaria est et familiaritas ~a
filium suum ‥ in occidentem ‥ ~a magis quam utili expeditione transmisit
Parisius orta est discordia ~a inter scolares et fratres predicatores
tam laboriosum, ~um, et artificiosum opus infra paucos annos feliciter consummavit
autumnus ‥ tardus et ~us, sole calorem naturalem inferioribus non ministrante, unde segetibus virentibus ‥ autumnus usque ad festum Omnium Sanctorum perduravit
parcite sumptuosos victus et sumere potus
mallem vos habere muscam Virgilii quam has ~as aves, que in lege Domini ab ejus sacrificio prohibentur
domos utiles et ~as ‥ in sanctuario construxi(
comes quinque vulneribus confossus est, non obstante ~issima armatura
dum grato reputaret affectu quam ~am liberalitatem ‥ in Normannia sibi impenderit princeps
mensa cancellarii ~a et sufficiens fuit
matutinas refectiones ‥ non minus ~as quam vespertinas
nemo eo ‥ in dapibus aliis ~ior vel sibi moderatior fuit
quicquid predicabat unus alter depredicabat, ambo facundi, ambo ~i
quis Nerone gulosior aut ~ior?
[tempora ] tam ~a sunt et ambitiosa
sūmptŭōsus, (11) a, um (sumptus), ¶ 1 coûteux, onéreux, somptueux : Cato Agr. 1, 6 ; Cic. Fam. 9, 23 ; ludi sumptuosiores Cic. Q. 3, 8, 6, jeux plus dispendieux ; portus operis sumptuosissimi Suet. Nero 9, port dont la construction est très chère ¶ 2 dépensier, prodigue, fastueux : Cic. de Or. 2, 135 ; Par. 49 ; Sen. Ep. 50, 3.
- 1. kostbaar, duur [funus; cena; bellum];
- 2. spilziek [amica].
Propino, ambro, in Glossis antiquis MSS.
sūmptuōsus adj.with comp.
- 2 sumptus, very expensive, costing much, dear, sumptuous: cenae: hostia, H.: bellum, L.: ludi sumptuosiores. —Of persons, given to expense, lavish, wasteful, extravagant: mulier, T.: homo.—Plurm. as subst, spendthrifts, Cu.