tellus
tellus, the earth, globe
the earth, which is in the middle, is not moved
- I Lit.
- A In gen.: ea, quae est media et nona, tellus, neque movetur et infima, Cic. Rep. 6, 17, 17 (for which: terra in medio mundo sita, id. Tusc. 1, 17, 40; id. N. D. 2, 39, 98 al.; v. terra): animae vis aut extrinsecus aut ipsā tellure coörta, Lucr. 6, 579: telluris operta subire, Verg. A. 6, 140. —
- B In partic., earth, land, ground (cf. solum): quāque fuit tellus, illic et pontus et aër; Sic erat instabilis tellus, innabilis unda, Ov. M. 1, 15; cf.: jamque mare et tellus nullum discrimen habebant; Omnia pontus erant, id. ib. 1, 291: nec ullis Saucia vomeribus per se dabat omnia tellus, id. ib. 1, 102: exercetque frequens tellurem atque imperat arvis, Verg. G. 1, 99: reddit ubi Cererem tellus inarata, Hor. Epod. 16, 43: non presso tellus exsurgit aratro, Tib. 3, 7, 161: sterilis sine arbore tellus, Ov. M. 8, 789: fundit humo facilem victum justissima tellus, Verg. G. 2, 460.—
- C Personified, Tellus, Earth, as a productive, nourishing divinity: unam eandemque terram habere geminam vim, et masculinam, quod semina producat et femininam, quod recipiat atque enutriat. Inde a vi femininā dictam esse Tellurem, a masculinā Tellumonem, Varr. ap. Aug. Civ. Dei, 7, 23 fin.; cf.: primum (invocabo), qui omnes fructus agriculturae caelo et terrā continent, Jovem et Tellurem: itaque quod ii parentes magni dicuntur, Juppiter pater appellatur, Tellus, terra mater, id. R. R. 1, 1, 5; and; si est Ceres a gerendo, terra ipsa dea est: quae enim est alia Tellus? Cic. N. D. 3, 20, 52: Tellurem porco, Silvanum lacte piabant, Hor. Ep. 2, 1, 143: aedis Telluris, Cic. Q. Fr. 3, 1, 4, § 14: in Telluris (sc. aede), id. Att. 16, 14, 1: Tellus mater, Liv. 10, 29.—
- II Transf., a land, country, district, region, territory (poet.; syn.: regio, terra): Tuscula, Tib. 1, 7, 57: tellus barbara Scythiae, id. 3, 4, 91; so, barbara, Ov. M. 7, 53: Delphica, id. ib. 1, 515: Aegyptia, id. ib. 5, 323: Gnosia, Verg. A. 6, 23: nova, Hor. C. 1, 7, 29: Jubae, id. ib. 1, 22, 15: Assaraci, id. Epod. 13, 13 et saep.
draco ‥ pestiferum praevaricationis virus rudibus florulentae ~uris colonis de venenosa fauce letaliter evomuit
erat ~us durissima et saxosa, cui nulla ‥ spes ‥ venae fontanae videretur inesse
~us vel terra,eorðe
quasi culturam ~uris impediens
aquarum inopia ~us arescit
ibi ‥ volebat ~uri recludi
[panes ] non de nostra ~ure orti sed de paradiso voluptatis sunt allati
omnia quae praesens tellus producit alendo
sponte dabat tellus quod quisque rogabat
cum tellus sponte dehiscet / omnia de priscis et surgent corpora tumbis
tremuit tellus magno tremibunda fragore
[aquae ] ferventes in superficiem ~uris emanant
subito ~uris hiatu absortus, vivens et videns intravit infernum
ossa tegat tellus quamvis modo mole sepulcri
carta, dirige gressus / per maria navigans / tellurisque spacium / ad regis palacium(
marinis se tempestatibus dantes existimabant in pelago martyris iram effugere posse, quos ab ejus ira ~us tueri non posset
apprehensa ~ure primus de navi rex egreditur
harenarum cumulis profundo injectis longe itur in salum et novo commento ~us inventa veteres contrahit undas
dum per agrestia rura graderetur, spine latentis sub herbis inculte ~uris fixura in pede lesus est
cum hunc sol intrat, ~us floribus, silvae frondibus vernant
viri qui ~uris operibus inherentes ex ruris familiaritate mentis contrahunt ruditatem
nec minus interea stupuit Memphitica tellus
Cretensis tellus habere / sola nequibit me
ob quod semper amavit me Germanica tellus, / rustica gens hominum Sclaforum et Scythia dura
~ure paterna propelli
Normanni ante legitimum principatus Guillelmi terminum ~urem suam contaminaverunt
fulgens in rota seculi catholica fides Normannica diffundebatur in ~ure
tibi ‥ trado aliquantulum ~uris mei
prima pars predicti ~urii
propter istius ~uris [] lubricam divisionem : ~ure Chr. Abingd. I 239
usquequo promissae telluris regna capessit
Deum siquidem offenderant illius sancte ~uris incole luxuria et rapina et variis sceleribus
non tellure locus mihi, non in parte polorum est
~us nivibus, nebulis coelum horrescit
omnia te expectant, pelagus tellusque polusque
coelum non exaudivit ~urem, nec ~us ea quae seminabantur in ea
- 1. aarde; ➤ pendebat in aëre ~ (Ov.); — personif. Tellūs aardgodin, godin v. zaailand, als prima deorum (Verg.) moeder aarde: aedes Telluris;
- 2. (poët.) aardbodem, grond [dura; ingrata; umida];
- 3. (Hor.) grond(stuk), grondbezit;
- 4. (Ov.) vloer [adoperta marmore];
- 5. (poët.) land(streek), gebied [Aegyptia; barbara; nova; mea mijn vaderland].
- TAL-, the earth, globe: quae est media: telluris operta subire, V.—Earth, land, ground: instabilis, O.: Exercet tellurem, V.: inarata, H.: sterilis sine arbore, O.: iustissima, V.—A land, country, district, region, territory: barbara, O.: Gnosia, V.: Iubae, H.—As a divinity, Earth, Tellus: terra ipsa dea est; quae est enim alia Tellus?: Tellurem porco piabant, H.: aedis Telluris: Tellus mater, L.
-
…, certa suo quia tempore semina rerum cum confluxerunt, patefit quod cumque creatur, dum tempestates adsunt et vivida tellus tuto res teneras effert in luminis oras quod si de nihilo fierent, subito exorerentur incerto spatio atque alienis partibus…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…annos errabant, acti fatis, maria omnia circum. Tantae molis erat Romanam condere gentem Vix e conspectu Siculae telluris in altum vela dabant laeti, et spumas salis aere ruebant, cum Iuno, aeternum servans sub pectore volnus…
Vergil, Aeneid
-
…caelumque videre iussit et erectos ad sidera tollere vultus. Sic, modo quae fuerat rudis et sine imagine, tellus induit ignotas hominum conversa figuras. Aurea prima sata est aetas, quae vindice nullo, sponte sua, sine…
Ovid, Metamorphoses
-
…noscere possis quicque sua de materia grandescere alique. Huc accedit uti sine certis imbribus anni laetificos nequeat fetus submittere tellus nec porro secreta cibo natura animantum propagare genus possit vitamque tueri ; ut potius multis communia corpora rebus multa putes…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…quaedam inperfecta suisque trunca vident numeris ; et eodem in corpore saepe altera pars vivit, rudis est pars altera tellus. Quippe ubi temperiem sumpsere umorque calorque, concipiunt, et ab his oriuntur cuncta duobus ; cumque sit ignis…
Ovid, Metamorphoses
-
…modo, spectabat ad Io ante oculos Io, quamvis aversus, habebat. Luce sinit pasci ; cum sol tellure sub alta est, claudit et indigno circumdat vincula collo. frondibus arboreis et amara pascitur herba, proque toro…
Ovid, Metamorphoses
-
…est femina iactu. Inde genus durum sumus experiensque laborum et documenta damus qua simus origine nati. Cetera diversis tellus animalia formis sponte sua peperit, postquam vetus umor ab igne percaluit solis, caenumque udaeque paludes intumuere aestu ,…
Ovid, Metamorphoses
-
…pendere poenas Cecropidae iussi miserum septena quotannis corpora natorum ; stat ductis sortibus urna. Contra elata mari respondet Gnosia tellus hic crudelis amor tauri, suppostaque furto Pasiphaë, mixtumque genus prolesque biformis Minotaurus inest, Veneris monumenta nefandae ;…
Vergil, Aeneid
-
…ignis aquae pugnax, vapor umidus omnes res creat, et discors concordia fetibus apta est. Ergo ubi diluvio tellus lutulenta recenti solibus aetheriis altoque recanduit aestu, edidit innumeras species, partimque figuras rettulit antiquas, partim nova monstra…
Ovid, Metamorphoses
-
…non hic armenta gregesque horridus observo. Nescis, temeraria, nescis quem fugias, ideoque fugis. Mihi Delphica tellus et Claros et Tenedos Patareaque regia servit, Iuppiter est genitor ; per me quod eritque fuitque estque patet ;…
Ovid, Metamorphoses