Logeion | telum

tela proprie dicuntur ea quae missilia sunt
those (weapons) which may be hurled are properly called "tela"

tēlum, ī, n.: a missile weapon, freq.; a bolt, 1.665; shaft, arrow, 1.191; spear, lance, javelin, 1.99; weapon, 2.447; point, 12.387; blow or caestus, 5.438.

tēlum, i, n. [for texlum; root τεκ-, of τίκτω, to beget; τυκ-, τυχ-, of τυγχάνω, to hit, chance upon; v. texo; cf. τόξον, a bow], a weapon used for fighting at a distance; a missile weapon, missile, as a dart, spear, javelin, etc. (while arma signifies arms for defence or close fight; v. arma; cf.: jaculum, tormentum).

I Lit.: tela proprie dici videntur ea, quae missilia sunt: ex Graeco videlicet translato eorum nomine, quoniam illi τηλόθεν missa dicunt, quae nos eminus; sicut arma ea, quae ab umeris dependentia retinentur manibus, Fest. p. 364 Müll.; cf. id. p. 3; and Serv. Verg. A. 8, 249; 9, 509: telum vulgo quidem id appellatur, quod ab arcu mittitur, sed nunc omne significatur, quod mittitur manu. Itaque sequitur, ut et lapis et lignum et ferrum hoc nomine contineatur, dictum ab eo, quod in longinquum mittitur, Graecā voce figuratum ἀπὸ τοῦ τηλοῦ, Dig. 50, 16, 233: arma rigent, horrescunt tela, Enn. ap. Macr. S. 6, 4 (Trag. v. 177 Vahl.); so, opp. arma, Sall. C. 42, 2; 51, 38; id. J. 43, 3; Ov. M. 9, 201: tela manu jacere, Enn. ap. Macr. S. 6, 3 (Ann. v. 438 Vahl.); cf.: si quis jaciat volatile telum, Lucr. 1, 970: tela depellere...telum jacere, Cic. Quint. 2, 8: conicere, Caes. B. G. 1, 26; 1, 46; 1, 47; 2, 27; Cic. Quint. 16, 52 al.; cf.: nubes levium telorum conjecta obruit aciem Gallorum, Liv. 38, 26, 7; and with this cf.: it toto turbida caelo Tempestas telorum ac ferreus ingruit imber, Verg. A. 12, 284: telum ex loco superiore mittere, Caes. B. G. 3, 4: Romani omni genere missilium telorum ac saxis maxime vulnerabantur, Liv. 44, 35, 21; cf. Sisenn. ap. Non. 449, 3: priusquam ad conjectum teli veniretur, Liv. 2, 31, 6: tela vitare, Caes. B. G. 2, 25: telis repulsi, id. ib. 1, 8; Cic. Rep. 1, 3, 5: non primus Teucer tela Cydonio Direxit arcu, Hor. C. 4, 9, 17: in medios telum torsisti primus Achivos, Verg. A. 5, 497: tela spargere, Luc. 3, 326; Quint. 4, 5, 14: aërias telum contendit in auras, Verg. A. 5, 520: telum volatile sensit, Ov. A. A. 1, 169: volucre, Val. Fl. 2, 524: hic confixum ferrea texit Telorum seges, Verg. A. 3, 46: nubes telorum, Liv. 38, 26, 7: nimbus, Luc. 4, 776. —
- B Transf.
- - 1 In gen., an offensive weapon of any kind, as a sword, dagger, poniard, axe, etc. (class.): Ajax gladio incubuit; Ulixes intervenit ... e corpore cruentum telum educit, Auct. Her. 1, 11, 18: ex quibus (telis) ille maximum sicarum numerum et gladiorum extulit, Cic. Cat. 3, 3, 8: elatam securim in caput dejecit: relictoque in vulnere telo ambo se foras eiciunt, Liv. 1, 40, 7: non tuba terruerit, non strictis agmina telis, Ov. M. 3, 535: tela aliis hastae, aliis secures erant, Curt. 9, 1, 15: clavae tela erant, id. 9, 4, 3: stare in comitio cum telo, Cic. Cat. 1, 6, 15; so esp. freq.: esse cum telo, to be armed, id. Att. 2, 24, 3; id. Vatin. 10, 24; id. Verr. 2, 5, 3, § 7; Sall. C. 27, 2 al.; cf.: esse cum telo hominis occidendi causā (lex) vetat, Cic. Mil. 4, 11: qui caedem telo quocumque commiserint, Quint. 10, 1, 12: ut pereat positum rubigine telum, my sheathed sword, Hor. S. 2, 1, 43 et saep.: pars caret altera telo Frontis, i. e. a horn, Ov. M. 8, 883; so of the caestus, Verg. A. 5, 438; Stat. Th. 6, 772.—
  - 2 Poet., like the Gr. βέλος (v. Lidd. and Scott, sub voce),
  - - a A sunbeam: non radii solis neque lucida tela diei, Lucr. 1, 147; 2, 60; 3, 92; 6, 40.—
    - b Lightning: arbitrium est in sua tela Jovi, Ov. F. 3, 316: excutere irato tela trisulca Jovi, id. Am. 2, 5, 52.—
  - 3 A stitch in the side, Ser. Samm. 22, 402; cf. Isid. Orig. 4, 6.—
  - 4 = membrum virile, Mart. 11, 78, 6; Auct. Priap. 9; Just. 38, 1. —
II Trop., a weapon, shaft, dart (class.), Plaut. Am. 1, 1, 113 (265): usque quāque sapere oportet: id erit telum acerrimum, Poët. ap. Cic. Fam. 7, 16, 1; cf.: nec mediocre telum ad res gerendas existimare oportet benevolen, tiam civium, Cic. Lael. 17, 61: nec gelidis torpet telis perfixa pavoris, Lucr. 3, 305: Veneris telis accipere ictus, id. 4, 1052: necessitas, quae ultimum ac maximum telum est, Liv. 4, 28, 5; 5, 29, 9: quā lege tribunitiis rogationibus telum acerrimum datum est, id. 3, 55, 3: de corpore rei publicae tuorum scelerum tela revellere, Cic. Pis. 11, 25: tela fortunae, id. Fam. 5, 16, 2: lucubrationis telum, Suet. Calig. 53: vis tribunicia, telum a majoribus libertati paratum, Sall. Or. Macri Licinii ad Pleb. 6; Liv. 6, 35, 8: sentire et linguae tela subire tuae, Ov. P. 4, 6, 36.

tēlum, ī, n. (tendo), die Fernwaffe, Wurfwaffe, das Geschoß, der Spieß usw. (Ggstz. arma, s. armano. II), dann übh. jede Angriffswaffe, Schwert, Dolch, Axt usw., I) eig. u. übtr.: 1) eig.: a) übh.: arma atque tela militaria, Sall.: arma, tela, equos parare, Sall.: tela intendere, excipere, Cic. – b) v. Geschosse, nubes telorum, Liv.: missus (das Werfen) telorum, Auct. b. Hisp.: tela mittere, Caes., od. conicere, Cic.: tela in hostem ingerere, Liv.: propiores levioribus eoque magis crebris telis petere, Liv.: tela ab omni parte accĭdebant, Liv.: telum contendit, den Pfeil, Verg.: v. der Schleuder, Liv. 38, 29, 5. – c) v. Schwert, Dolch usw., esse cum telo, Cic.: stare cum telo, Cic.: gladio per pectus transfigit; telo extracto etc., Liv.: corpore telum cruentum educit, Cornif. rhet.: telum, quod latebat, protulit, Nep.: caedem telo committere, Quint.: omnium parricidarum tela commovere, Cic.: aspicis in timida fortia tela manu, die tapfere Waffe (poet. v. einem Schwert) Ov. her. 14, 76. – v. Beile, relicto in vulnere telo, Liv.: v. Cästus, Verg. Aen. 5, 438: v. Horne eines Stieres, Ov. met. 8, 883. – 2) übtr.: a) wie das griech. βέλος, v. Sonnenstrahl, tela diei, Lucr. – v. Blitz, arbitrium est in sua tela Iovi, Ov. – b) das Seitenstechen, Ser. Samm. 402. – c) das männliche Glied, Mart. u.a.: im Doppelsinn bei Iustin. 38, 1, 9. – II) bildl., Waffe, Geschoß, Pfeil, tela fortunae, Cic.: tela scelerum, Cic.: id erit telum acerrimum, Waffe, Schutzmittel, Enn. fr.: u. so quā lege tribuniciis rogationibus telum acerrimum datum est, Liv.: necessitas, quae ultimum ac maximum telum est, Liv.: so auch isto telo tutabimur plebem, Waffe, Schutzmittel, Liv.: non mediocre telum ad res gerendas existimare benevolentiam civium, Cic.: stricturum se lucubrationis suae telum, Suet.

1 telum v. tailum, 1 tela

2 telum [CL] 1 spear (esp. as missile). b projectile weapon (esp. arrow, bolt of crossbow, or sim.). c (unspec.). d (fig. or in fig. context). non cessant uncinata nudorum ~a, quibus miserrimi cives de muris tracti solo allidebantur Gildas EB 19; arduus excusso quorum convitia telo / unus pontifici foedo sic ingerit ore Frith. 789; rumex, genus ~i simile sparto Gallico Osb. Glouc. Deriv. 508; arma sua ad altare ‥ offert ‥ ad hostium pharetram et arcum, ingens ~um et versatilem gladium Deo presentat Ord. Vit. VI 3 p. 8; instabant eis Britones a tergo, cum viris sagittariis et amentatis ~orum missilibus H. Hunt. HA II 10. b in subjectos tela torquentes, lapides rotantes W. Malm. GR III 242; funditores lapidibus, sagitarii jaculis, arcubaliste ~is ‥ exercentes ‥ propugnantes de muro summovere Ib. IV 369; ~um missile aut plumbum balia contortum, eam sullevatam velocitate superare non posset (Brendanus 40) VSH II 284; ~is [ME: scheotung], lanceis et gladiis AncrR 15; porosis mansiunculis per que in canellis suis ‥ ac ~is, balistis et offensivis aliis nos afficere potuerunt G. Hen. V 4; lapides ex canellis et ~a ex balistis et arcubus hostibus emitti possent Ib. 6. c [bestia major elephanto] tantae animositatis erat ut sibi conspectis hominibus non ~a neque ignes nec ulla vitaret pericula Lib. Monstr. II 16; qui pugnae immemores, armis telisque relictis, / tuta fugae petiere loca et sua signa revellunt Alcuin SS Ebor 545; ~orum quisque noverat usum, et qualiter equitem, qualiter peditem, nunc instare, nunc fugere, nunc cesim, nunc punctim ferire oporteat, domi prediscebatur J. Sal. Met. 914C; omnia ~a ferrea sartagine opposita illesus exceperat Oxnead Chr. 102. d cum in universis quae pie agimus a venenatis daemonum ~is, per angelorum praesidia, Domino donante, protegimur Bede Templ. 771D; a753 eo diligentius huic insistamus, quo vehementius nos variis temptationum ~is inpugnari non ignoramus (Lullus) Ep. Bonif. 92; saxea femineis franguntur pectora telis D. Bec. 1980; ad artem nequitie, ad consueta fallacie ~a recurrunt Gir. TH III 20; cur non migro telo tristicie? J. Howd. Ph. 380; renunciaverunt ei ‥ quod eligerent sibi regem qui vellet ‥ obtemperare consiliis dominorum. quo ~o rex repercussus ad Westmonasterium in crastino remigravit V. Ric. II 100; timore ~orum, quorum adversitas eos reptabat per latera et umbracula cassidum G. Hen. V 13. 2 shaft (of weapon or sim.). 1294 hachie ~um de fraxino longitudinis sex pedum CoramR 138 r. 53d. (v. spartha a). 3 (transf., or understood as) tool. committantur ei ~a [AS: tol] ad opus suum et suppellex ad domum suam (Quad.) GAS 447. 4 (in gl.). stych, peyne in the syde, ~um PP.

tēlum, (6) ī, n. , ¶ 1 arme de jet, trait, cf. Fest. 364 ; telum jacere, mittere Cic. Quinct. 8 ; Cæs. G. 3, 4, lancer un trait ; v. adigo ; tela conjicere, jacere, mittere, lancer des traits [voir ces verbes] ; ad conjectum teli venire Liv. 2, 31, 6, venir à portée de trait ; nubes telorum Liv. 38, 26, 6, une nuée de traits ¶ 2 [en gén.] toute arme offensive, arme : telum quod cuique fors offerebat Cic. Verr. 2, 4, 95, lʼarme que le hasard mettait sous la main de chacun ; stare in comitio cum telo Cic. Cat. 1, 15, se tenir armé dans le comitium ; esse cum telo Cic. Mil. 11, avoir une arme, être armé ; securim in caput dejecit ; relictoque in vulnere telo... Liv. 1, 40, 7, il abattit la hache sur sa tête et laissant lʼarme dans la plaie... || [en parl. dʼune épée] : Her. 1, 18 ; [dʼun ceste] Virg. En. 5, 438 ; [dʼune corne] Ov. M. 8, 883 ¶ 3 [fig.] a) rayons du soleil : Lucr. 1, 147, etc.; b) traits, carreaux de la foudre : Ov. F. 3, 316 ; c) point de côté : Samm. 402 ; d) = membrum virile : Mart. 11, 78, 1 ; Just. 38, 1, 9 ¶ 4 arme, moyen pour faire une chose : Cic. Læl. 61 ; Liv. 3, 55, 3 ; 4, 28, 5 ; 5, 29, 9 || trait = coup : tela fortunæ Cic. Fam. 5, 16, 2, les traits, les coups de la fortune.

tēlum, ī n

1. werptuig, projectiel: speer, pijl, katapult e.d., ook drietand v. Neptunus, bliksem v. Jupiter, zonnestraal; ➤ -a mittere, conicere; -a manu iacere; telis repulsi; -orum nubes hagel v. projectielen; -a vitare;
2. alg. (aanvals)wapen: zwaard, bijl, dolk, mes; hoorn v.e. stier; ➤ stare in comitio cum -o; esse cum -o hominis occidendi causā lex vetat (Cic.);
3. (metaf.) wapen, pijl [coniurationis; fortunae]; ➤ -a alcis linguae subire; necessitas, quae ultimum telum est.

telum , i. n.
鎗。飘鎗。箭。刀。短刀。傷。囮。血氣。— torquere vel intendere 使鎗。— vibrare vel fundere vel jactare 舞鎗。摽槍。Tela Jovis 雷。Tela lucida diei 日光。Tela illita dolis 染毒之鎗。

Suggest a Translation
See an image

pro eo omni, quod hominum saluti nocere potest. Capitularia Caroli M. lib. 7. cap. 262. 343. : Hi, qui ædes aliquas villasque expoliaverint, effregerint, expugnaverint, si quidem id turba cum telis coacta fecerint, capite puniantur. Telorum autem appellatione, omnia, ex quibus saluti hominum noceri possit accipiuntur. Vide Legem Bajwar. tit. 3, cap. 8. § 1. Caius in leg. Calvitur, D. de Verbor. signific. (fr. 233. § 2.) : Telum vulgo quidem appellatur, quod ab arcu mittitur ; sed unum omne significatur quod manu mittitur. , Dolor lateris, in Gloss. Saxon. Ælfrici, sticwerc, stic-adl. Papias ex Isidoro lib. 4. Orig. cap. 6. : Telum, lateris dolor, a medicis dictum, quod dolore corpus transverberet veluti gladius. Serenus Sammonicus de Medicina cap. 21 : Est et vis morbi, quod telum commemoratur, Cum subito dolor insanus fuerit incitus ictu. Vide ibi Gabriel. Humelberg. et vocem Ficta. , Gallice Trait d'amitié, vel d'ami, Amice factum, si vera lectio est. Diploma Henrici Ducis Slesiæ ann. 1337. apud Ludewig. tom. 6. Reliq. MSS. pag. 8 : Cum magnificus princeps dominus Joannes Boemiæ Rex ac Lucemburgensis Comes.... civitatem suam Glogoviam..... motus Telo sinceræ amicitiæ pro vitæ nostræ temporibus donaverit, etc. Sed videtur legendum esse zelo sinceræ amicitiæ.

tēlum ī, n

TEC-, a missile weapon, missile, dart, spear, shaft, javelin: arma atque tela, S.: coniectio telorum: si telum manu fugit, magis quam iecit: nubes levium telorum, L.: turbida Tempestas telorum, V.: telum ex loco superiore mittere, Cs.: omni genere missilium telorum volnerari, L.: tela Direxit arcu, H.: In medios telum torsisti Achivos, V.: volatile, O.—An offensive weapon, sword, dagger, poniard, axe: ex quibus (telis) ille maximum sicarum numerum et gladiorum extulit: securim in caput deiecit; relictoque in volnere telo, etc., L.: strictis telis, O.: clavae tela erant, Cu.: cum telo esse, i. e. to be armed: positum rubigine telum, my sheathed sword, H.: Frontis, i. e. a horn, O.: corpore tela exit, i. e. avoids the blows of the caestus, V.: arbitrium est in sua tela Iovi, i. e. the thunderbolts, O.—Fig., a weapon, shaft, dart: nec mediocre telum ad res gerendas existimare benevolentiam civium: necessitas, quae maximum telum est, L.: tela fortunae: linguae tela subire tuae, O.

telum

Saved

Recent