About

Menu

testari

testari [CL], testare [CL as p. ppl. only] 1 to invoke as a witness, call to witness. 800 nec eo pietatis intuitu apices aspexit meos quo me, Christum ~or, illi dirigere scio Alcuin Ep. 200; 1150 ~or ‥ ipsam veritatem que Deus est quod ‥ G. Foliot Ep. 95; c1156 ~or inaccessibilem illam lucem que bonarum occulta mentium penetrat et illustrat, illam quoque communem spem quam sanctorum est amplexa devotio, nos verbis illis nil aliud intellexisse Ib. 128; voluntatis mee, Deum ~or, nunquam fuit ut domino meo filio regis coronam auferrem, vel minuerem potestatem Grim Thom. 77; Deum ~or et innocentiam Christi, patrem meum vixisse innocenter et sancte P. Blois Ep. 49. 146C. 2 to affirm or declare solemnly (esp. before witnesses), testify (to or that); b (before spec. witness). c (impers. pass.) it is attested or sim.. d (w. dat.) to bear witness in support of a person. e to attest to, vouch for, certify (fact). f (p. ppl. as sb. n.) attestation, declaration before witnesses. 956 (13c) ego Oscutel episcopus ~or CS 921; homines de hund' testificantur quod ‥ . ~antur quoque quod Hagelei de isto manerio ablata est (Kent) DB I 2va; redd' lxx lib' ad numer' et c solid' plus si episcopus Walchel' ~atus fuerit (Som) DB I 87ra; homines de hund' eam ~antur ad feudum Willelmi de Waren' (Norf) DB II 166; jam certi eruperant nuncii qui de certitudine ~abantur imminentis periculi Ord. Vit. IX 9 p. 536; hoc idem ~antur in periculo animarum suarum priorissa et magna pars conventus Canon. G. Sempr. f. 148v.  b 802 in conspectu illius ~or qui singulorum corda considerat quod nec me exhortante vel praesciente vel etiam volente factus est Alcuin Ep. 249; quod coram Deo nec ideo fecisse ~or Asser Alf. 81.  c 1201 hoc ~atur per juratores ita esse SelPlCrown 2; 1201 ~atum fuit quod ipse eam ita rapuit Ib. 3; ~atum est quod hoc fuit in guerra et per infortunium PlCrGlouc 5; 1293 hoc idem ~atum est per juratam PQW 588b.  d de hac terra calumpniatur G. de Magna Villa ij hid' xx ac' minus, et hund' ~atur ei (Essex) DB II 50b; Rogerus de Ramis calumpniatur eas, sed nec hund' ei ~atur (Essex) DB II 87b.  e 1199 Henricus non venit vel se essoniavit, et summonicio ~atur CurR I 104; 1460 magistro avarie ~ante receptum ExchScot VII 70.  f ergo nothus donet ~ata, Petrumque coronet W. Peterb. Bell. Hisp. 105. 3 to promise solemnly. ni profusior eis munificentia cumularetur, ~antur se cuncta insulae rupto foedere depopulaturos Gildas EB 23; obsecrans ‥ / quatinus haec nulli cunctae per tempora vitae / dicant; ast miseri testantur dicere numquam Æthelwulf Abb. 485. 4 to make a will (in the presence of witnesses). b (w. in + acc.) to bequeath to. c (p. ppl. as adj., also pr. ppl.) who has made a will, testate. nostra est pecunia, de qua ~atus non est propinquus noster Alcuin Rhet. 11; in primis ‥ debet quilibet qui ~averit dominum suum de meliore re quam habuerit recognoscere Fleta 123; receptum est quandoque quod [uxor] ~ari possit de racionabili parte quam habitura esset si virum supervixisset Ib. 124; de feudalibus ‥ ~ari non potest Upton 48.  b si esset feudum francum, posset ~ari in ecclesiam tanquam inter liberos salva proprietate domini et debitis serviciis Upton 48.  c ad filias ‥ eorum, ‥ Falcidiam tantum ex bonis matris, sive ~ata sive intestata defecerit, volumus pervenire J. Sal. Pol. 628C; 1291 (1331) si dicti burgenses ‥ ~ati vel intestati decesserint (Ch. Haverfordwest) EHR XV 518; 1345 ipsis scriptoribus mortuis, sive ~ato sive ab intestato, habeat archidiaconus antedictus testamentorum eorumdem insumationem et approbationem MunAcOx 150; 1420 episcopi ‥ consueverunt ‥ confirmare testamenta et codicillos decedentium subditorum suorum ~antium Conc. Scot. II 78. 5 (in non-legal context) to attest, declare, bear witness; b (of document or sim.). c (of action, condition, or sim.) to give evidence of (a thing), demonstrate, attest. accipite veracem publicumque adstipulatorem, boni malique vestri retributionem absque ullo adulationis fuco ‥ ~antem Gildas EB 43; me ‥ quendam hominem ‥ utriusque sexus cognovisse ~or Lib. Monstr. I 1; est gens aliqua commixtae naturae in Rubri Maris insula quam linguis omnium nationum loqui posse ~antur Ib. I 40; confitetur Salomon filium Dei cum patre omnia condidisse, quem tu patribus tuis incognitum fuisse superius ~abaris Eccl. & Synag. 72; qui ‥ confitetur et ~atur veritatem Dei Anselm (CurD I 18) II 83; aliis ‥ quod ab illo de hac re reverentia vestra audiet, secure pro veritate ~etur Ib. (Ep. 274) IV 189; rex ‥ episcopum direxit in Jerusalem qui principibus ~aretur quecunque parabantur Ord. Vit. IX 16 p. 615.  b ~ante sacro eloquio, thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis Wulf. Æthelwold 3; c1098 ~ante cyrographo ab eodem Y. et T. abbate conscripto Regesta 68; c1140 sicut carta H. regis hoc idem ~atur Regesta Scot. 22.  c quantae ‥ parsimoniae, cujus continentiae fuerit ipse ‥ ~abatur etiam locus ille Bede HE III 27; corpora deseruit; nitidis comitatus ut ipse / alitibus testatus erat, pia castra beorum / ingreditur felix Æthelwulf Abb. 577; [orbiculus] cum multisque aliis testantibus inclita signa / compedibus, manicis, scabellis, atque bacillis, / coenobio pro teste fuit suspensus in ipso Wulf. Swith. II 296; utinam in legendo epistolam meam sentiant avunculi mei quem affectum in dictando eam ~antur oculi mei Anselm (Ep. 22) III 129; veritas rerum ~atur celesti oraculo Eul. Hist. III 16; 1434 de mandato regis, ~ante privato sigillo super computum ExchScot 591. 6 a (pr. ppl. as adj.) providing clear, authoritative witness. b (p. ppl. as adj.) well attested. a videre hodiernae filiae grandevas matres suae institutionis ~antissimas suae sanctitatis Gosc. Wulfh. prol..  b Odo, ut ~atior ejus esset sanctitatis indoles W. Malm. GP I 14; seu ut miraculum de pusiola ~atius vulgo esset, quam ‥ urbs ignorare nequiret Ib. V 273.

Saved

Recent