thalamus
thalamus, an inner room, chamber, apartment; marriage
marriage contract
- I Lit.
- A In gen.: Pars secreta domus ... Tres habuit thalamos, quorum tu, Pandrose, dextrum, Aglauros laevum, medium possederat Herse, Ov. M. 2, 738: ferreique Eumenidum thalami, Verg. A. 6, 280; cf.: delubra ei gemina, quae vocant thalamos, Plin. 8, 46, 71, § 185; and of bees: ubi jam thalamis se conposuere, Verg. G. 4, 189.—
- B Esp., a sleeping-room, bedchamber (cf.: cubiculum, dormitorium, cubile), Verg. A. 6, 623; Ov. M. 10, 456; id. H. 12, 57 al.; cf. Vitr. 6, 10.—
- II Transf.
- A A marriage - bed, bridal-bed (cf.: lectus, conjugium, conubium), Prop. 2, 15 (3, 7), 14; 3, 7 (4, 6), 49; Petr. 26.—Hence,
- B Transf., marriage, wedlock (very freq. both in sing. and plur.); sing.: thalami expers vitam Degere, Verg. A. 4, 550; cf.: si non pertaesum thalami taedaeque fuisset, id. ib. 4, 18: quantum in conubio natae thalamoque moratur, id. ib. 7, 253; so id. ib. 7, 388; 9, 594; Ov. M. 3, 267; 10, 571; Stat. Th. 5, 463 al. — Plur.: thalamos ne desere pactos, Verg. A. 10, 649; Ov. M. 1, 658; 7, 22; 12, 193; id. Am. 1, 8, 19; id. F. 3, 689; Hor. C. 1, 15, 16; Mart. 10, 63, 7; Sen. Agam. 256; 992; Val. Fl. 1, 226.
adornato solemnissime ~o collocatur [Augustini corpus ]
illi ‥ qui in ~o cum archipresule consederunt ‥ monentes ‥ ut ‥ in ‥ ecclesiam se reciperet
ingressa est in privatum ~um suum et clauserat ostium suum et privatim orabat Patrem suum
ostiarii ‥ tam exteriores quam interiores, juxta preceptum regis, portas omnes et januas ei quam citius aperientes, usque ad edes ulteriores ~osque penitiores, ubi rex erat
vetus infirmaria que nunc est ~us abbatis, et privatum dormitorium
hic ~us, hec camera,cambre
pro panno empto ad scaccarium in ~o baronum
pro portico cum hostio ante et talamo clericorum per loca emendandis
jus ‥ decanorum est ut ‥ cum notario suo comedant ‥ in ~o gildalle
quis est iste janitor nisi sacre scripture doctor qui docet quomodo excludatur hereticus et intromittatur catholicus, quis admittatur ad vestibulum et quis in aulam vel ~um
debet ‥ parare secretum ~um(
invidiam de cordis ~o expellere
cum a dextro cordis ~o sanguis ‥ procedat
altilis in thalamo nutrit natura lapillum
hec durior est, ut resistat ossi, et alia est mollior et suavior propter mollitiem cerebri, cujus substantia est medullaris et unctuosa, in qua phlegma dominatur, et habet tres distinctiones, quae vocantur ~i, et cellule, et partes, et divisiones
puteus ‥ / telluris thalamo frigidiore latens
precepit sorori nocte sequenti ex ~is furtim egredi
vir mollis et ~orum magis quam militie appetitor
de nocte ‥ fregit ostia ~i ‥ et dominum suum interfecit
nuptiales ~orum copulas
benedictio ~i, ‥ benedictio annuli, ‥ benedictio lecti
mittente sponso de ~o suo praesentis prosperitatis levam
copulam conjungere nuptus / ausus eras, maculans thalamis tua membra secundis
~us,brydbur
Johannem ‥ sibi dilectum a ~is nuptiarum revocavit [Dominus ]
Mildretha resplenduit etherea pompa, tanquam de ~o procedens regia domina sponsa
nuptialique more, toto in epulis die, in ~i deliciis nocte consumpta
duxit uxorem nomine Ganhumaram ‥ que in ~o Cadoris ducis educata
hec omnia concessi, ipso mihi donante quendam apreciatum equum in meo talamo Cestrie
edificavit ‥ talamos et solia plurimis locis
de terra in qua talamus suus stat
quidquid generose condicionis ‥ regales ~i nutrierunt
ipsa quoque navis, pro persona regia regalis ~us equoreus ordinata
ecclesiam statuit, thalamum Christoque dicavit
in porticu et ~o basilicae
abbas [sc. Deus ] dedit pusillo gregi suo, scilicet apostolis et cleris, qui sunt ejus ~us specialis
ubi, laudibus excepta angelicis, magni imperatoris ~um aeterna introducatur laetitia
praeparet sibi unusquisque lampades ardentes, ut quacumque hora sponso occurrere jubeatur, cum luce bonorum operum ~um aeterni regis intrare mereatur
ut te in regalem suum thalamum, non terrenum sed caelestem, introducat
ut ‥ vos a filio ejus Domino nostro in celestem talamum recipiamini
beata virgo est civitas Domini, est tronus Domini, ‥ et spiritualiter ~us Domini
Domino nostro ‥ quiescente in ~o uteri virginalis
tu Christi thalamus
~us iste ‥ affectus est et habet tres partes: fundamentum, parietem, tectum
[Dominum Jesum ] requirit in ~o quietis interne
- 1. kamer, vertrek, ihb. slaap-, woonkamer; woning, huis [Eumenidum]; cel in een raat;
- 2. echtelijke slaapkamer, echtelijk bed; meton. huwelijk; ➤ vita expers -i zonder huwelijk.
Actum est Andeg. in Thalamo meo.Posterior :
Actum est Andegavi in Thalamo Episcopi.Alia ann. 1170. in Tabul. companiæ :
Actum in Thalamo Comitis apud Trecas.Occurrit hac notione in Gestis Consul. Andegav. cap. 11. n. 8. 9. et alibi non semel.
Quinquaginta sint Thalami, quos nomine cellas Dicimus, his totidem stent volo rite patres.
Abbas et conventus Compendiensis concesserunt nobis.... super ij. domos Ph. Gubernatoris x. sol. et ij. capones, et super Thalamos Johannis Burgari v. sol. ij. den. minus.Alia S. Ludov. ann. 1269. in Chartul. B. M. de Lilio ch. 19 :
Cum..... abbatissa et conventus monasterii de Lilio...... tenerentur...... nobis reddere singulis annis...... vj. denarios, sitos super duos Thalamos apud Meledunum.Liber nig. 2. S. Vulfr. Abbavil. fol. 45. v° :
Robertus Caudron xviij. sol. de domo in qua manet et de Thalamo juxta.
Ne capellæ et fontes baptismales sericis Thalamis aut auleis aliove profano apparatu ornentur.
Parabitur igitur aula convivii aulæis et pannis sericeis aureisque, pro temporis et loci conditione ; in capite aulæ erit suggestum ad quod triplici gradu ascendetur, longum per latitudinem aulæ, in medio surget quadratus Thalamus palmi altitudine, super quo mensa paratur pontificis.
Rege regali superDiar. Burchardi, éd. Thuasne, II. 130. an. 1494.)Talamo genuflectente, a sinistris regis erit genuflexus.
- , θάλαμος, an inner room, chamber, apartment: Pars secreta domūs . . . Trīs habuit thalamos, O.: Ferrei Eumenidum thalami, i. e. abode, V.: ubi iam thalamis se conposuere, in their cells (of bees), V.—A sleeping-room, bedchamber: natae, V.: thalami limina, O.—A bridal-bed, Pr.—Marriage, wedlock: thalami expers vitam Degere, V.: thalamos ne desere pactos, i. e. your promised bride, V.: quid thalamos alieni concipis orbis?i. e. in a distant land, O.
-
…haec visura, dolebat illa tamen, longae conscia laetitiae nec sic Aesoniden rapientibus anxia ventis Hypsipyle vacuo constitit in thalamo Hypsipyle nullos post illos sensit amores, ut semel Haemonio tabuit hospitio. Alphesiboea suos ulta est pro coniuge fratres…
Propertius, Elegies
-
…, alto tantum suspiria ducis pectore, quodque unum potes, ad mea verba remugis. At tibi ego ignarus thalamos taedasque parabam, spesque fuit generi mihi prima, secunda nepotum. De grege nunc tibi vir, nunc de…
Ovid, Metamorphoses
-
…in rebus egenis quas gentes Italum aut quas non oraveris urbes Causa mali tanti coniunx iterum hospita Teucris externique iterum thalami. Tu ne cede malis, sed contra audentior ito, qua tua te Fortuna sinet. Via prima salutis…
Vergil, Aeneid
-
…Labosque ; tum consanguineus Leti Sopor, et mala mentis Gaudia, mortiferumque adverso in limine Bellum, ferreique Eumenidum thalami, et Discordia demens, vipereum crinem vittis innexa cruentis. In medio ramos annosaque brachia pandit ulmus opaca ,…
Vergil, Aeneid
-
…bibit, dum Cadmus arat, dum victa cadit Sphinx, dum rogat Oedipoden genitor, dum lampade nostra in thalamos Iocasta venit sic urget, et ultro vitantem aspectus etiam pudibundaque longe ora reducentem premit adstridentibus hydris intentatque faces ;…
Statius, P. Papinius, Thebais
-
…velamina divae haud spernenda ferunt, variis ubi plurima floret purpura picta modis mixtoque incenditur auro. ipsa illic magni thalamo desponsa Tonantis, expers conubii et timide positura sororem, lumine demisso pueri Iovis oscula libat simplex et nondum furtis…
Statius, P. Papinius, Thebais
-
…Tyrios hymenaeos inter Dardanias acies fore. sanguine quippe, si renuat, blando nimium facilique marito statura obsequia et thalami flagrantis amores. Sic Latius permixta minis, s ed cassa monebat ductor. nam surdas coniunx obstruxerat aures .…
NA, Silius Italicus, Corpus Poetarum Latinorum. Vol. 3, ed. W. C. Summers, 1905
-
…haud movebit, pace sed ferrum teget. recollige animum, recipe laetitiam, precor. timore pulso redde te thalamis tuis. Pop. Delubra et aras petere constitui sacras, caesis litare victimis numen deum, ut expientur noctis…
Seneca, Octavia
-
…oppressit sopor modo facibus atris armat infirmas manus oculosque et ora fratris infestus petit, modo trepidus idem refugit in thalamos meos persequitur hostis atque inhaerenti mihi violentus ensem per latus nostrum rapit. tunc tremor et ingens excutit somnos pavor…
Seneca, Octavia
-
…vero cecidisset Iuppiter auro. sed dabitur iuveni, cui tu, mea summa potestas, nate. cupis, thalami quamvis iuga ferre secundi saepe neget maerens, ipsam iam cedere sensi inque vicem tepuisse viro. Sic fata levavit…
Statius, P. Papinius, Silvae
(θάλαμος). The Greek term for a commodious room in a house, and especially the nuptial chamber. See domus.