tornare
candelam jussit tornare rotundam / hancque sacerdoti ‥ ferri
candelam ‥ formare novellam
molle lutum figulus ‥ tornat / qui nova vasa creans ea cambit et aptius ornat
[] in eisdem tournand' et faciend', xvij d. 3 ox-hides bought for panels and other requirements of the carts 3 s. For grease 12d.
Henrico le(tournour pro iiijxx trendles ~andis
solus nummus verba tornat, / planat, polit, comit, ornat
[filius ] in tantum ~atus est in torneamento quod mortuus est
custumarii ‥ liberam falcatam in prato ‥ debent ~are et inde fenum levare et mulliones inde facere(
ita quod dictus pons se potest turnare(
de unaquaque domo ‥ cujus gabulum est ~atum adversus viam(
si alio modo fecerint, sit transgressio illa ~ata ad roboriam [ME: ]turnyt to reff
hoc ‥ est ~ari urinam, i. eam obscurari vel obtenebrari sic quod visus non percipiat eam puram, et hoc fit propter coagulationem
cuppa ros' ponatur in vino ~ato et statim redibit ad naturam suam
liberate ‥ Willelmo de S. M. c s. ad ~and[um ] se veniend[o ] in servicium nostrum
forestarii ‥ eos prosecuti fuerunt et ‥ malefactores ‥ turnaverunt in defensum et in forestarios sagittas suas direxerunt
ita ‥ quod ‥ possimus omni tempore ~are super predictam foreram
pro quodam ponte turnante apud turrim Lond' ‥ de novo faciendo(
pro una corda ‥ ad inde trahend' predictum pontem turnantem(
Retornare 1.Edictum Rotharis Regis Longob. tit. 104. § 2. tit. 105. § 20.
Quando eamTit. 25. § 45 :(feram) postposuerit, et se ab ea Tornaverit, etc.
Nam si sequi cœperit, et se de via Tornaverit, etc.id est, se averterit, vel deflexerit.
Detornare, apud Gellium lib. 9. cap. 8. et Ammianum lib. 23. Vetus Charta Hispanica ann. 1063. apud Blancam pag. 635 :
Et statim, quando fuerit Tornatus de cavalgata, et venerit ad Tutela, etc.Id est, cum reversus fuerit, Gallice,
quand il sera retourné.
Faciemus quod illud, quod per dictos auditores eis notificatum fuerit, vobis et singulis vestrum pro prædictis debere restitui et Tornari, i.ad vos reverti, ni fallor. Aliis notionibus occurrit in
Tornaet
Turnus bursæ.
Tornare panem,in Regula Hireevallis, inter Probat. Hist. Lothar. tom. 2. col. 114. et inter Monumenta sacræ antiq. tom. 1. pag. 138.
quæ Confusa dicimus, in Charta Ludovici VII. ann. 1141. pro Bituricensib. apud Thomasserium,
Vinum acetosum vel Tornatum, in alia ann. 1309. tom. 1. Hist. Dalphin. pag. 98. col. 2.
Tornaseu compensatione adæquare, idem quod supra Retornare 6. nostris
Item quod si qui habeant bona immobilia communia et ea dividant, et illa divisio non competat dominis villæ novæ, vel ejus fevalibus, laudimium nullum detur, vel aliud pro laudimio, nisi una pars Tornet alteri pecuniam, quia ex illis Tornis tantum competit dominis, vel curiæ, vel ejus fevalibus laudimium.Charta ann. 1312. in Reg. 48. ch. 162 :
Fut faist cest eschange but à but, sans Tourner maalle ne deniers entre lesdiz religieux et ledit chevalier.Lit. remiss. ann. 1386. in Reg. 129. ch. 170 :
Lequel suppliant eschanga ledit cheval à un autre qui estoit d'un Juif, parmi ce que icellui Juif lui Tourneroit ou devroit Tourner de soultes treze frans d'or.Aliæ ann. 1425. in Reg. 173. ch. 195 :
Iceulx Guiot et Guillaume furent d'accord de changier leurs chapperons l'un à l'autre, parmi ce que ledit Guiot devoit Tourner et Tourna audit Guillaume six blans. Tourner change,Nummum nummulis commutare, in aliis Lit. ann. 1406. ex Reg. 160. ch. 367 :
Laquelle femme pour avoir un pain d'un denier voulsist que l'en lui Tournast change d'un grant blanc.Pro locum mutare, in aliis ann. 1434. ex Reg. 175. ch. 317 :
Touteffois que la lune Tourne ou se mue, etc. Tourner de place,eodem sensu, in Poem. Rob. Diaboli MS. :
Que les premiers Torne de place, Sor un autre Tornoi s'eslaisse.
Tournée, pro vulgari
Echange, Permutatio, in Pacto inter dominam de Bellomanerio et Steph.
du Chasteletann. 1376. in Reg. 116. ch. 72 :
De laquelle rente ledit Estienne deschargea lui et les dittes terres et en laissa en Tournée et assiete à laditte dame les rentes, dont les parties ensuivent, etc.Vide supra Torna 2.
Item si forsan primus emptor vendat alicui dictam rem infra dictum terminum,.... quis de parentela dictam rem venditam Tornare poterit infra annum et mensem.Vide Turnus bursæ in Turnus 1.
Die vij. mensis Sept. 1361. Petrus de Chevreuse, thesaurarius regis,.... fecit juramentum de bene exercendo suum officium, ....... et quod numquam faciet Tornare vel scribere per campsorem thesauri in suis libris receptæ et expensæ aliquas partes in recepta, nisi pecunia sit recepta realiter et de facto.Quæ Gallice fol. 28. r°. sic redduntur :
Item qu'il ne fera aucune recepte ecrire pardevers le changeur du tresor, se l'argent n'est apporté au tresor.Alia notione
Tourner cedulledicitur in re æraria, de mandato scilicet seu scheda solvendæ pecuniæ alteri usui destinatæ, vulgo
Que sur les tresoriers de nos guerres, ne soient par notredit tresor Tournées aucunes cedulles ou descharges ; attendu que le fait d'iceux tresoriers est ordenné pour la guerre, etUndene doit estre converti ailleurs : et peutestre que par tels Tourmens (leg. Tournemens) que le fait de la guerre est souvent demeuré.
Tour d'escript, eodem sensu, in alio Stat. ann. 1407. tom. 9. earumd. Ordinat. pag. 285. art. 15.
Quod non possimus ibi Tornare et eligere officiales, sicut nobis placuerit.
Si quis de Magnatibus regis, vel aliquis miles, vel alia quælibet persona, convictus a domino rege vel vicario suo super restitutione pacis et treugæ et bovatici, pignora ponere noluerit ; si talis persona fuerit, quæ teneat castrum vel castra, vel munitionem aliquam per dominum regem, statim det potestatem inde...... Si vero talis fuerit persona malefactoris, quæ non teneat aliquid pro domino rege, et noluerit pignora Tornare, statim cum exierit de curia regis, teneat se pro suo acunydato.Vide Retornum.