ungo
ungo, to smear, besmear, anoint
- to smear, besmear, anoint with any fat substance, an unguent, oil, etc. (class.; syn.: lino, linio): unguentis, Cic. Verr. 2, 4, 35, § 77: aliquam unguentis, Plaut. Most. 1, 3, 115 (271); id. Truc. 2, 2, 34 (289): unctus est, accubuit, Cic. Att. 13, 52, 1: gloria quem supra vires unguit, Hor. Ep. 1, 18, 22; Aug. ap. Suet. Aug. 76.—Of the anointing of corpses, Enn. ap. Serv. Verg. A. 6, 219 (Ann. v. 156 Vahl.); Ov. P. 1, 9, 47; id. F. 4, 853; id. H. 10, 122; Mart. 3, 12, 4; Hor. S. 2, 1, 7: corpus, Varr. R. R. 1, 2, 26: globos melle, Cato R. R. 79: postes superbos amaracino, Lucr. 4, 1175 et saep.—Of the anointing of a Jewish king: unctus est in regem, Sulp.Sev. Chron. 1, 45, 5: caules oleo, to dress with oil, Hor. S. 2, 3, 125: caules impensius, Pers. 6, 68: pingui oluscula lardo, Hor. S. 2, 6, 64: labitur uncta carina, daubed with pitch, the pitchy keel, Enn. ap. Macr. S. 6, 1, and ap. Isid. Orig. 19, 1 (Ann. v. 379 and 476); imitated by Verg. A. 4, 398; cf.: labitur uncta vadis abies, id. ib. 8, 91: ungere tela manu ferrumque armare, to smear or anoint with poison (ἰοὺς χρίεσθαι), id. ib. 9, 773: arma uncta cruoribus, smeared, stained, Hor. C. 2, 1, 5: tela cruore hostili, Sil. 9, 13: ova ranae sanguine, Hor. Epod. 5, 19: puer unctis Tractavit calicem manibus, i. e. greasy, id. S. 2, 4, 78; so, uncta aqua, id. ib. 2, 2, 68.—
- II Trop., Vulg. Act. 10, 38; id. 2 Cor. 1, 21.
- —Hence, unctus, a, um, P. a.; prop. anointed, oiled: cur quisquam caput unctius referret, Cat. 10, 11: magis diliges ex duobus aeque bonis viris nitidum et unctum quam pulverulentum et horrentem, Sen. Ep. 66, 24: Achivi, Hor. Ep. 2, 1, 33: nudus, unctus, ebrius est contionatus, Cic. Phil. 3, 5, 12.—
- B Transf., rich, luxurious, sumptuous (syn. lautus).
- a Adj.: captus es unctiore cenā, Mart. 5, 44, 7: melius et unctius, Hor. Ep. 1, 15, 44: cenae unctissimae, Sid. Ep. 2, 9: ita palaestritas defendebat, ut ab illis ipse unctior abiret, Cic. Verr. 2, 2, 22, § 54: accedes siccus ad unctum, Hor. Ep. 1, 17, 12: patrimonia, Cat. 29, 23: Corinthus, luxurious, voluptuous, Juv. 8, 113: Tarentus, Sid. Carm. 5, 430: pro isto asso sole, quo tu abusus es in nostro pratulo, a te nitidum solem unctumque repetemus, i. e. sunshine and ointment, Cic. Att. 12, 6, 2: unctior splendidiorque consuetudo loquendi, rich, copious, id. Brut. 20, 78.—
- b Subst.: unctum, i, n.
- 1 A rich banquet, sumptuous feast: unctum qui recte ponere possit, Hor. A. P. 422: cenare sine uncto, Pers. 6, 16.—
- 2 An ointment: haurito plusculo uncto, corporis mei membra perfricui, Ap. Met. 3, 24, 6; Veg. 3, 71, 5.
- to smear, besmear, anoint: unctus est, accubuit: Arsuros artūs, O.: ter uncti Transnanto Tiberim, H.: caules oleo, dress with oil, H.: tela manu, to smear with poison, V.: arma uncta cruoribus, stained, H.: Gloria quem supra virīs et vestit et ungit, i. e. who for display is extravagant in dress, etc., H.
-
…constituunt, decorantque super fulgentibus armis. Pars calidos latices et aëna undantia flammis expediunt, corpusque lavant frigentis et unguunt. Fit gemitus. Tum membra toro defleta reponunt, purpureasque super vestes, velamina nota, coniciunt. Pars…
Vergil, Aeneid
-
…ambulavit in litore. post h. viii in balneum. tum audivit de Mamurra, vultum non mutavit. unctus est, accubuit. ἐμετικὴν agebat. itaque et edit et bibit ἀδεῶς et iucunde, opipare sane et apparate…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…fortasse aliquo negotio. et pro isto asso sole quo tu abusus es in nostro pratulo a te nitidum solem unctumque repetemus. sed ad prima redeo. librum, si me amas, mitte. tuus est enim profecto ,…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…videntur, servi, sed tamen servi, ut atrienses, at qui tractant ista, qui tergent, qui ungunt, qui verrunt, qui spargunt, non honestissimum locum servitutis tenent, sic in civitate, qui se istarum…
M. Tullius Cicero, Paradoxa stoicorum ad M. Brutum
-
…vero M. Antonium consulem post Lupercalia debuistis putare quo enim ille die, populo Romano inspectante, nudus, unctus, ebrius est contionatus et id egit ut conlegae diadema imponeret, eo die se non modo consulatu sed etiam…
Cicero, Philippicae
-
…Epirum quod me non invitas, comitem non molestum, subirascor. sed vale. nam ut tibi ambulandum, ungendum, sic mihi dormiendum. etenim litterae tuae mihi somnum attulerunt Scr. Romae vi aut v Id. Mart…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…quid hoc tota Sicilia est clarius, quam omnis Segestae matronas et virgines convenisse cum Diana exportaretur ex oppido, unxisse unguentis, complesse coronis et floribus, ture, odoribus incensis usque ad agri finis prosecutas esse hanc tu tantam…
Cicero, in Verrem
-
…praeceperat ei Dominus tulit et unctionis oleum quo levit tabernaculum cum omni supellectili sua cumque sanctificans aspersisset altare septem vicibus unxit illud et omnia vasa eius labrumque cum basi sua sanctificavit oleo quod fundens super caput Aaron unxit eum et consecravit…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…hostiae pacificorum quae offertur Domino si pro gratiarum actione fuerit oblatio offerent panes absque fermento conspersos oleo et lagana azyma uncta oleo coctamque similam et collyridas olei admixtione conspersas panes quoque fermentatos cum hostia gratiarum quae immolatur pro pacificis ex quibus…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…temporibus. itaque tum prima aurora folia arborum melle roscida inveniuntur ac, si qui matutino sub diu fuere, unctas liquore vestes capillumque concretum sentiunt, sive ille est caeli sudor sive quaedam siderum saliva sive purgantis s e ae…
Pliny the Elder, Natural History