urgere

urgere, ~uere [CL] 1 to put pressure on, press, push, squeeze. ursus ‥ fortiter ~et quem apprehendit Bad. Aur. 164. 2 to press down, weigh down (also transf. or fig.). tantis ante adventum Domini mundus sceleribus ~ebatur Bede Sam. 554D; naturali pondere ad ima semper ~ente Ailr. Comp. Spec. Car. 56. 570A; jugo Romane servitutis ~emur J. Sal. Pol. 424C. 3 (of pain, distress, or sim.) to bear hard on, be oppressive to. praeter plagas quibus propter testamenta Dei humanum genus ~etur, etiam visus ipse justorum gravat injustos Bede Apoc. 164A; si ‥ fuerit malus, vera ‥ sapientia privatus tantis ~ebitur doloribus ut non solum insipiens, verum omnino fiat et amens Simil. Anselmi 59; ~ebat eum amarior valitudo, penasque delictorum reposcere sperabatur W. Malm. GP I 48 p. 80; ~ebat eos non minus fames quam tempestas Ord. Vit. IV 5 p. 197; 1160 etsi ‥ privatis urgeamur angustiis, procellis tamen publicis magis affligimur J. Sal. Ep. 48 (122); cum dolor adhuc non cessabat ~ere eum ‥ cepit invocare ‥ sanctum Moedhog in auxilium (Maedoc 58) VSH II 162; tantis ~emur incommodis ut nulla nobis ulterius remanserit spes vivendi W. S. Alb. V. Alb. & Amphib. 21. 4 to act forcefully on or against, put military or political pressure on, assail, oppress, (also) to pursue. b to press hard with accusation, argument, or sim.. c (intr., of argument or sim.) to have force, be pressing, compelling, or cogent; d (of need, cause, or sim.). e (pr. ppl. as adj.) pressing, urgent, cogent. Suanus ‥ invasam Angliam rapinis et cedibus ~ebat W. Malm. GR II 179; justum esse ut, sicut Christiani non infestant Persidam, ita Turchi non ~eant Asiam Ib. IV 364; Rodbertus ‥ regios fautores bello ~uere conatus est Ord. Vit. XI 10 p. 202; jam fugitantem instantius urgeamus G. Steph. 105; hoste urgente in portam regredi compulsus est Gir. EH I 21. b Susanna casta femina fidelisque conjux duobus falsis testibus ~ebatur Alcuin Exeg. 859A; querelam detulerit: modeste sane ut nec ab apostolica sede directum accusationibus ~eret nec ‥ innocentiam suam fluctuare permitteret W. Malm. GP I 1 p. 6; popularis insania laudabilem pontificem suspitionibus ~ebat Ib. V 219; vide quomodo pater adolescentis contra amicum excitabat invidiam, conviciis ~ens, terrens minis Ailr. Spir. Amicit. III 93. 693. c ad racionem terciam, que magis ~ere videtur, dicunt quod ‥ Ockham Dial. 458. d 1071 necessitate ~ente expectare non potui quoadusque redirent quos ad vos transmisi priores legati nostri Lanfr. Ep. 2 (2); cibo vacuus ad negotium discessit quod jam tardior hora ~eret causatus W. Malm. GP IV 137; 1423 ne [ministri] victualia ‥ per hec [claustralia] loca differant ‥ nisi cum ~et necessitas (Ordinatio) Amund. I 109. e quicquid temporis subtrahere poterat ~entioribus negotiis J. Sal. Thom. 11; 1185 pregrandis et ~entissima terre necessitas P. Blois Ep. 98. 308A; quia causis quibusdam ~entibus adesse non poteram Gir. TH II 19 p. 104; pro necessitate ~entissima et inevitabili Cust. Cant. 101; s1392 circa ardua et ~encia regni negocia Croyl. Cont. B 488; rex ‥ peregit ~encia solempnia S. Georgii hucusque ‥ dilata G. Hen. V 18; 1566 nisi ex ~entissimis et legittimis causis StatOx 397. 5 to be pressing on, to be or come close (up) to. b (of danger, fate, or sim.) to threaten by proximity. c (absol.) to impend, be imminent. cum jam proxime mortis januas ~eret ‥ exclamavit in cantum: “ecce, video celos apertos” W. Malm. GP II 81. b si mortis periculo ~uetur Bede HE I 27 p. 54. c dux sine sanguine rem peragere volens ‥ ad alia quae magis ~ebant bella conversus est W. Malm. GR III 232; 1168 urgente tempestatis articulo aut nomina supprimenda sunt aut commenticiis utendum J. Sal. Ep. 273 (283); mundi finis ~et Canon. G. Sempr. f. 34v; c1200 si forte, guerra ~ente, oporteat plures servientes apponi Ch. Chester 230. 6 to push, thrust, shove, drive, impel (in spec. direction, to new position, or into new state or form). ubi videt ‥ rex ‥ urgueri se ad exitum V. Ed. Conf. f. 55; eum necessitas ad comitatum ~ebat W. Malm. GP IV 140; abbas ‥ constitutus, monachos ad votum inducere, famam in bonum ~ere Ib. V 200; horum abbatum gratiam ‥ alumnus eorum Beda in splendidiorem excellentiam ~et Id. GR I 54; nec est qui concives possit ~ere ad furorem nisi eos aliquatenus ipsa delectet insania J. Sal. Pol. 811A; o mater gratia, quam evidenti ‥ argumento te in his filiolis tuis ad omnem conscientiam commendas, quos ante omne meritum ~es ad regnum J. Ford Serm. 3. 2; s1152 jam ad novum hanc ecclesiam statum ~ebat necessitas rerum, quem totiens creditur immutasse quotiens, descendente suo pontifice, in alterius regimen visa est successisse G. Cold. Durh. 2 p. 4; s1346 nec ad continuacionem laborum hujusmodi, attenta debilitate nostri corporis ~entis in senium, sufficimus (Lit. Regis) Avesb. f. 132. 7 to press or urge on (to action); b (to characteristic or unspec. action, esp. to movement). ~uente [gl.: compellente] nefandi grassatoris imperio easdem sanctae ecclesiae sequipedas in latebras lautumiae diri tortores detrudunt Aldh. VirgP 50; c800 ~uet ‥ me paternitatis affectus fari quod pennigero rumore narrante didici Alcuin Ep. 294; Wigornensi civitati episcopum ~eretur consecrare W. Malm. GP IV 139; s1191 convenerunt in capitulo S. Pauli Lundonie, pulsata campana que populum solet ad conveniendum urgere Diceto YH 99; caritate ~ente, id quod habuit ‥ coram eis, ut comederent, apponere curavit (Brendanus 94) VSH I 146; mortem ‥ prioris nostri ‥ scribere jam ~emur Lit. Cant. I 6; c1374 pro summis debitis oportet quod pungentes et ~entes littere fiant, auctoritate Apostolica ‥ quod solvat pro se et sua diocesi, ista vice, summam taxandam ut supradicitur Let. Ch. Ch. 5. b jam occiduus sol vesperam ~eret W. Malm. GR IV 379; rapidum calcaribus ~e cornipedem Ord. Vit. IX 9 p. 527; ditia regna reliquistis, eademque ‥ revisere vultis, maxime cum vos ~eat dulcis amor conjugum et dilecte sobolis Ib. X 12 p. 73; 1153 ut pecus urgetur stimulo ut irrumpat et impingat quo vult ipse qui stimulat, sic peccatum quem pungit ~et et impingit indubitanter ad mortem G. Foliot Ep. 108 p. 148; nullo fatorum impulsu ‥ ~ebatur ad culpam, que indubitata parens pene hominem sponte lapsum impegit in mortem J. Sal. Pol. 444B; 1238 equorum ‥ sessores eosdem equos toto annisu sponte currentes nihilominus calcaribus ~ent Gros. Ep. 61; 1456 miles, qui cum ~enti fastu, flatu, et boatu ad villam accesserat, recessit inde silenciose Reg. Whet. I 216; taliter ‥ faciunt non veritatis causa sed solum ~entibus torturis artati Fortescue LLA 22. 8 to press on with, pursue (course of action or sim.) with vigour. omnes qui venerant de captivitate in Hierusalem a majore usque ad minorem statuerunt Levitas qui ~uerent opus domini Bede Ezra 836C; perseverantia, quae bonum inchoatum stabiliter ~et; patientia, quae utilitatis causa difficilia tolerat Eadmer Virt. 582C; [Angli] in cibis ~entes crapulam, in potibus irritantes vomicam W. Malm. GR III 245; quod impii homines pauperum fortunis ingluviem suam ~ebant Ib. V 398; quod inceperat ~ebat, ut Anselmum in archiepiscopatu firmaret Id. GP I 49. 9 to advance forcefully, insist on, press (point). quid ‥ acciderit ut Theodorus ‥ ordinaret episcopos, omittere magis quam ~ere, pro ejusdem viri reverentia, condecet W. Malm. GP I 1 p. 7.

Menu

Word wheel

urgere

Saved

Recent