vagina
vagina, a scabbard, sheath
vāgīna, ae, f.: a scabbard, sheath, 4.579.
vāgīna, ae, f. [cf. vas], a scabbard, sheath.
- I Lit., of a sword, Cic. Inv. 2, 4, 14; id. Marcell. 7, 57; Caes. B. G. 5, 44; Verg. A. 4, 579; 6, 260; 10, 475; Hor. S. 2, 1, 41; Ov. M. 10, 475; Val. Max. 8, 9, 2: (delphinus) pinnae aculeos velut vagina condens, Plin. 9, 8, 8, § 25; cf. id. 8, 15, 17, § 41; 7, 52, 53, § 174; 11, 37, 77, § 198.—Trop.: senatus consultum inclusum in tabulis tamquam in vaginā reconditum habere, Cic. Cat. 1, 2, 4: ut gladius ... ita vox in vaginā silentii condita hebetatur, Ap. Flor. 3, p. 357, 32.—
- II Transf., the covering, sheath, holder of any thing.
- 1 In gen.: omnia principalia viscera membranis propriis ac velut vaginis inclusit natura, Plin. 11, 37, 77, § 198; cf.: cremato eo (corpore), inimici ... remeanti animae veluti vaginam ademerint, id. 7, 52, 53, § 174.—
- 2 The sheath of an ear of grain, etc., the hull, husk, Varr. R. R. 1, 48, 1 sq.; Cic. Sen. 15, 51.—Cf. of a frame or mould to shape a growing gourd, Plin. 19, 5, 24, § 70.—
- 3 The female vagina, Plaut. Ps. 4, 7, 85 (1187).—
- 4 The sheath of a claw, in cats, Plin. 8, 15, 17, § 41.
1. vāgīna, ae, f., die Scheide des Schwertes, die Degenscheide, I) eig.: gladius vaginā vacuus, ein bloßes Schwert, Cic.: promptus vaginā gladius (Ggstz. conditus rursus), ein blank gezogenes Schwert, Suet.: gladium e vagina educere, Cic.: vaginā eripere ferrum od. ensem, Verg.: telum vaginā nudare, Nep.: strictum vaginā detegere ensem, Sil.: gladium cruentum in vaginam recondere, Cic. (vgl. im Bilde, senatus consultum inclusum in tabulis tamquam in vagina reconditum, Cic.): condere vaginae (Lokativ) gladium, Prudent. psych. 105: vaginā gladius eius elapsus decĭdit, Val. Max. – II) übtr., für jedes ähnliche Behältnis, die Scheide, die Hülle, corpus... animae quasi vagina, Plin. 7, 174: omnia principalia viscera membranis propriis ac velut vaginis inclusit providens natura, Plin. 11, 198. – Insbes., a) = cunnus, die Scheide, Plaut. Pseud. 1181. – b) der Balg der noch verborgenen Ähre, der Schoßbalg, Varro u. Cic. – c) die Löcher, in die die Tiere aus dem Katzengeschlechte ihre Klauen zurückziehen, Plin. 8, 41: u.v. Delphin, aculeos velut vaginā condens, Plin. 8, 25. – d) vaginae terebrarum, die Handgriffe der Bohrer, Plin. 16, 230. – ➳ Vulg. bagina, Edict. Diocl. 7, 37 (wo bagina spathae, Säbelscheide).
2. vāgīna, ae, f. (vagio) = vagitus, Fulgent. contin. Verg. p. 151 M. (vaginam puerilem exercet).
angelum caelestem ensem vacuum ~a habentem
quapropter et hunc [sc. gladium ] converti in ~am cordis praecipit, ut ibi ‥ unusquisque remittat fratri suo de corde suo
monetarius ‥ perdiderat cultellum ingentem ‥ cujus ~a aureo erat metallo predita moleque sculpta argenti nimia
monachus ‥ gladium ‥ mundatum in ~a recondidit(
pro ij cultellis ad punctum, cum manubriis et vagena de argento deaurato amellatis et ivone cisso et trussato(
cutellos aut gestra ‥ de viginis [] ad vendendum extrahentes : vaginis Mem. York I 136
nomina rerum pertinencium clerico ‥ hic artavus,a penknyfe , hec ~a,a schethe
mellilotum ‥ facit ‥ ~as semine plenas, cujus semen dicitur corona regia
ex quibus [populis ] unus, cum suo rege Tanause de ~a sua egressus, ulteriorem Sithiam invasit sibique usurpavit
rex Scottie David in gravi multitudine equestrium et pedestrium de ~a finium regni sui ‥ egressus
exercitus magnus valde et fortis ab austro veniens, e ~a malitie progreditur
Brier ‥ filius Lotbroci regis Danorum ‥ ad depopulandas gentes de ~a sua egressus est
tot et tant'thrummes ac petrasthrummes necnonpokes et vagen' [sic MS ]thrummes ‥ in ‥ navibus ‥ eskippare
in ij chippis, ij ~is, ij sidrestes, ij scheldrestes, iiij bilettis ‥ emptis, xj d.(
in j vomere empto xj d. in j ~a iij d.(
vāgīna, (12) æ, f. ¶ 1 gaine, fourreau [où était enfermée lʼépée] : Cæs. G. 5, 44, 8 ; Cic. Inv. 2, 14 ; Marc. 57 ; [fig.] Cic. Cat. 1, 4 ¶ 2 [en gén.] gaine, étui, enveloppe : Cic. CM 51 ; Plin. 11, 198.
- 1. schede van een zwaard; ➤ gladium e -a educere; -ā eripere ensem;
- 2. (metaf.) bladschede van een korenaar.
Verum post annum unum, quo Vaginam suæ habitationis egressus fuerat, et omnem oram maritimam incendiis et rapinis contaminaverat.
vāgīna ae, f
- cf. 2 vas, a scabbard, sheath: gladium vaginā vacuum: vaginā eripit ensem, V., Cs., H., O.—Of plants, a sheath, hull, husk, C.
VAGINA
VAGI´NA[GLADIUS]
Vagīna
(κολεός, ξιφοθήκη). The scabbard of a sword, usually made of wood, but sometimes apparently of leather. See gladius.