versare

versare [CL] 1 (trans.) to turn, rotate, revolve (also transf. or fig.); b (refl.). c to present by turning. calicem vidit ~atum et sanguinem Christi super altare effusum Osb. Mir. Dunst. 19 p. 149; ad introitus ‥ ponuntur lapides in quibus appensa ~antur ostia Anselm Misc. 315; ita ~atur humanarum rerum alea ‥ . non solito lenocinio Fortuna regem adulata in ipso conatu destituit W. Malm. GR II 107; cotidie mundi rota ~atur titubantis Ord. Vit. VII 5 p. 168; ~are, vertere Osb. Glouc. Deriv. 622; varias ~at fortuna vices Gir. Galf. I 8; verua ‥ ~ent Caius Can. f. 9b (v. versator 1).  b tonitrua dicunt ex fragore nubium generari, cum et spiritus ventorum earum sinu concepti, sese ibidem ~ando pererrantes ‥ magno concrepant murmure Bede NR 219; qui, non aliter quam quibus difficilis sompnus est, ~ant se et hoc atque illo modo componunt, donec quietem lassitudine inveniant Bacon Mor. Phil. 165.  c dorsum versant et non faciem Gildas EB 62; vultum suum ‥ ad custodem suum ~atum habebit atque eodem modo, vultu ad eundem ~ato, ad ‘Gloriam Patri’ inclinare tenetur Cust. Westm. 201. 2 to turn over and over or round and about, to keep turning this way and that (as in stirring, handling for inspection, exercise, etc.). non ‥ justum quod aliqua laica uxor impura ‥ tractet ‥ sanctuarium, quod consecrati homines manu ~ari debent (Ps.-Egb. Pen.) Conc. I 134a; validi septuaginta viri / brachia versantes, multo et sudore madentes Wulf. Swith. pref. 146; ille, ignarus licet literarum, sepe manu ~are solebat et inspicere Turgot Marg. 6; cum senectus ingruit, corpus enervat, sensuum retundit acumina, et precedentes comprimit voluptates, sola hec [sc. logica] in ore volvitur, ~atur in manibus, et aliis omnibus studiis preripit locum J. Sal. Met. 864B; 1211 in cervisia empta ad sucinium, iv s. in ij hominibus qui ~averunt carnem, ij d. Pipe Wint. 115; assa carnis suille ‥ ~ata crebro super craticulam Neckam Ut. 102; corpus exercitatiunculis ~are, exercyse the body with labour Whittington Vulg. 43. 3 to drive or toss this way and that or in all directions (also transf. or fig.), (pass. or as dep.) to be or go about, exist (in spec., esp. adverse or uncertain, conditions or state) . exinde tribus annis provincia in errore ~ata est Bede HE II 15 p. 116; non ‥ possumus cruciatus dignamque poenam jam nunc mente comprehendere quae reposita est his qui ~antur in terra infidelitatis, Judaeis scilicet et haereticis Alcuin Exeg. 712D; adhuc lates ‥ animam meam in luce ‥ et idcirco ~atur illa ‥ in tenebris et miseria sua Anselm (Prosl. 17) I 113; timeo ne abundantiori tristitia absorbeatur, in qua cum nimio dolore cor ejus ~atur Ib. (Ep. 127) III 269; Fulco ‥ adhuc in rebus humanis ~atur W. Malm. GR III 235; 1159 pes, qui in ceno ~atur, nequaquam aspirat ad capitis dignitatem J. Sal. Ep. 81 (111); 1167 [ignis] semper in motu ~atur et inpatiens est quietis Ib. 228 (236 p. 438); multa, Philippe, mihi meditatio viscera versat; / hoc proponit. age. res vetat. hoc vel age L. Durh. Dial. III 1; elationis ventum et tu ipse, cum adhuc in seculo inter filios superbie ~areris, seminasti [cf. Os. viii 7] H. Bos. Thom. IV 13; s1392 Londonienses ‥ veluti ~ati inter cudem et malleum Wals. HA II 208. 4 to turn, direct (one's mind or attention). b to direct the mind or attention of, (dep.) to ponder, consider. s1141 animum partes ~abat in omnes W. Malm. HN 487.  b ~ari coepit ut ad sodalium suorum colloquium veniret Felix Guthl. 26; convertentes adinvicem ~ari [v. l. scrutari; gl.: investigare] coeperunt quidnam esset hoc novum quod scrupulum multis excitavit Ib. 8; in hoc adhuc ~amur qualiter mors illa rationabilis et necessaria monstrari possit Anselm (CurD I 10) II 66. 5 to turn over in the mind, ponder, consider, (also) to discuss. b to carry on, conduct (discussion, dispute, debate, or sim., cf. et. 6 infra). c (dep., of oral or written discussion) to relate (to), deal (with), be (about). antiquus hostis prolis humanae ‥ novas artes novo pectore ~at Felix Guthl. 29; ~at, volutat, geþohte GlP 520; quam quaestionem solent ‥ fideles multi in corde ~are Anselm (CurD I 1) II 48; tenellus puer ‥ insignes ausus angusto corpusculo ~ans W. Malm. GP I 45; eas quas auditus induxerat in corde ~at imagines Ailr. Inst. Inclus. 2; quod ardenter amatur, jugi meditatione in corde ~atur Bald. Cant. Sacr. Alt. 734C; hii ‥ bini et bini incedentes, invicemque audita ~antes (Brendanus 3) VSH II 271.  b 786 dum inter vos litigium ~atur Ep. Alcuin. 3; 1072 recitatae eorundem de quibus quaestio ~abatur episcoporum ‥ electiones Lanfr. Ep. 3 (4); nec adhuc controversia inter duos metropolitanos conquievit sed in magno etiam nunc ~atur litigio W. Malm. GP I 28; lis inextricabilis inter Cantuarienses et Eboracenses ~atur Ib. III 111; c1185 controversia que ~abatur inter ecclesiam S. Werburge de Cestria et ecclesiam de Benedicto Loco Cart. Chester 305 p. 195; seditionem quam inter R. ‥ et W. ‥ obortam et ~atam ‥ comprobavimus Feod. Durh. lxii; 1213 negocium quod inter ecclesiam Anglicanam et ipsum regem ~atum est Lit. Cant. I 21.  c in habentibus ‥ intelligibilem aetatem monstrandum est quod investigamus, quia de illis solis ~atur haec questio Anselm (Praesc. III 2) II 264; tres reliqui [libri] in gestis trium regum ~abuntur W. Malm. GR I 1 prol.; dum ‥ sermo in terrenis tantum et inferioribus ~atur, merito mortalis perhibetur Alb. Lond. DG 9. 2; vir ‥ iste de quo nobis nunc sermo ~atur Gir. Spec. II 24 p. 71; qui ‥ audit historias ~antes circa Jordanem ‥ montem Oliveti ‥ Jerusalem et non habet imaginationem locorum istorum ‥ sensum literalem ignorabit Bacon Maj. I 185. 6 to make or keep (esp. constantly) present, put into or keep in use, operation, or effect, (dep.) to take place, carry on, go on, operate, to be present. b (dep.) to conduct oneself or behave (in spec. manner). c (dep.) to be concerned, deal, relate, pertain, (also) to consist. suspiria sanctorum propter te corporaliter ~antium Gildas EB 32; ars rhetorica in tribus versatur generibus, id est demonstrativo, deliberativo, et judiciali Alcuin Rhet. 5; ubique cedes, ubique ignes ~abantur W. Malm. GR III 230; dum pre oculis mortis nostre misera ~atur imago J. Ford Serm. 108. 9; quoad Deum supremum ‥ cujus ante oculos cuncta ~antur Gir. Spec. III 15.  b inter curas quasi sine cura ~ari [v. l. ~are] te oportet H. Bos. Thom. IV 13; hosti non servanti fidem non est fides servanda, cum etiam ei non sit fides servanda qui contra fidem ~atur Ockham Pol. I 173.  c ornatus altaris ~atur in velamentis, crucibus ‥ Beleth RDO 85. 89; modus communis est qui ~atur circa omnem longitudinem et brevitatem omnium sonorum Garl. Mus. Mens. app. P 92; tripliciter ‥ sunt res circa quas ~atur fides Fishacre Sent. Prol. 98; intencio ~abatur circa restitucionem ecclesiarum clerimonie Cantlow Orig. Cantab. 271. 7 (dep.) to busy or concern oneself (also transf.). retracta ubi et quae sit virtus tuae salvationis, ~are in meditatione ejus, delectare in contemplatione ejus Anselm (Medit. 3) III 84; hic Saulus id est temptatio hebraice dictus est, eo quod in temptatione ‥ ecclesie prius ~atus est Ord. Vit. II 3 p. 237; mollibus utentes, terrena sapiunt et in illis ~antur Gir. TH I 12; discere ‥ quasi semper victurus, vivere quasi cras moriturus. in istis precipue fervor illius ‥ ~abatur V. Edm. Rich C 597; 1507 cuidam lathomo ~anti circa defensorium summitatis caminorum Cant. Coll. Ox. 249.