viaticus
vĭātĭcus, a, um, adj. [via], of or belonging to a road or journey, viatic.
- I Adj. (very rare): cena, a parting meal, farewell repast, Plaut. Bacch. 1, 1, 61 (95); so perh. factum, id. Trin. 4, 2, 45 (887); v. Ritschl ad h. l.—
- II Subst.: vĭātĭcum, i, n., travellingmoney, provision for a journey, viaticum (freq. and class.).
- A Lit., Plaut. Capt. 2, 3, 89 (449); id. Ep. 5, 1, 9 (615); id. Poen. prol. 71; Cic. Sen. 18, 66; Liv. 44, 22, 13; Hor. Ep. 1, 17, 54; Plin. Ep. 4, 13, 5.—Esp., Charon's fare, Ap. Met. 6, 18, 19 al.—
- 2 Transf. (late Lat.), a journey: extensa viatica, Ven. Fort. Misc. prol.—*
- 3 Trop.: magnum viaticum ex se atque in se ad rempublicam evertendam habere, resources, means, Quadrig. ap. Gell. 17, 2, 13.—
- B Transf.
- 1 Money made by a soldier in the wars, savings, prize-money, Hor. Ep. 2, 2, 26; Suet. Caes. 68.—
- 2 Money to pay the expenses of one studying abroad, Dig. 12, 1, 17.
viāticus, a, um (via), zum Wege-, zur Reise gehörig, I) adi.: cena, Abschiedsschmaus, Plaut. Bacch. 94. – II) subst., viāticum, ī, n., A) die Reisezehrung, das Reisegeld, Zehrgeld, die Reisekasse, modicum, ICt.: viaticum congerere, Cic.: viaticum alci dare, Plaut. u. Plin. ep.: quo minus viae restet, eo plus viatici quaerere, Cic.: ut mihi viaticum reddas, quod impendi, Plin. ep.: v. Zehrgeld zu Rom Studierender, ICt. – bildl., magnum viaticum ad evertendam rem publicam habere, Beförderungsmittel, Quadrig. b. Gell. 17, 2, 13. – B) das von den Soldaten im Kriege erbeutete oder ersparte Geld, das Beutegeld, der Sparpfennig, Hor. ep. 2, 2, 26. Suet. Caes. 68, 1.
excepto pontis vel arcis reedificatione et ~a expeditione contra hostes
exceptis tribus, expeditione populari, restauratione ~i pontis, constructione regalis arcis
exceptis trium rerum obsequiis, expeditione sc. populari, ~i fundatione pontis, arcisve conditione regalis
altaria ~a sive portatilia que superaltaria vulgariter appellamus
si ‥ absque abbatis litera ~a loci vestri talis fugitivus repertus fuerit ‥(
in greco viatico se flectit Grecismus
ne sportulam quidem quae ei dari potuerit secum ad portandum ~um acceperint quae ex palmarum ‥ foliis ‥ contexta ‥ posset ‥ pro munere solet tribui
miror quod pro prebenda v marcarum me urgetis ad residentiam faciendam, scientes quod pro ~o usque Saresberiam tota mihi prebenda non sufficeret, que si insufficiens est ad viam, multo magis ad residentiam
requisitus an aliquid receperit muneris ‥ pro testificando in hac parte preter ~a
sacculus itinerancium in quo solent deferre panem et reponere ea que ad ~um necessaria sunt in via
~um,espense ien chimin
expende in pauperum solacia quod in tanti iteneris [sic ] ~um tibi praeparasti
quid spes, nisi ~um nostrum, quo in hujus vite miseriis sustentamur?
literarum eruditione senectuti ~um preparatur
cur emarcet manna magnificum? / cur marcescit vite viaticum?
percepto ~o sacrosanctae communionis ‥ de morte transivit ad vitam
convocatis ‥ fratribus, hortatur eos impendere sibi ministerium sacrae inunctionis cum ~o Dominici corporis, quod ‥ debetur Christianis de hac vita transituris
aperte videtur injuriosum reconciliatrici hostie quod ~o munitus et moriens projiciatur in fossatam
si reservari oportet, vel pro Parasceve vel pro ~o, cum magna diligentia reserventur
hec hostia, est corpus Christi, hoc ~um, idem est
od[o ]eporicon, viaticum, iterarium
et alia plurima fuerint a pluribus, quorum hoc ~um [(AS: ] sit et quod supra diximusmyngung
ad virilem virgam, que, sicut dicitur in ~o, vento et spiritu inflatur et erigitur
~um est ipsa generalis doctrina prout continetur in libro viaticorum
in ~o vocatur diaquilon
memitha, i. volubilis minor secundum Gerardum super ~um, capitulo de idropici
~us Constantini monachi, libri vij
vĭātĭcus, (16) a, um (via), de voyage : viatica cena Pl. Bacch. 94, dîner de voyage [= qui fête le retour de qqn après un long voyage ; cʼétait lʼhabitude, cf. Bacch. 183, 534 ; Epid. 8 ; Most. 990, etc. ].
Viarius 1.Charta ann. 1195. in Chartul. S. Dion. Vergiac. fol. 14. r° :
Viaticus de Edua et præpositus de Dijom, etc.
Vagus, errat, Prov. Glossar. Provinc. Lat. ex Cod. reg. 7657.