viator
viator, a wayfarer, traveller
- In gen., a wayfarer, traveller, Cic. Fat. 15, 34; id. Mil. 21, 55; Caes. B. G. 4, 5; Verg. G. 4, 97; id. Fragm. ap. Don. Vit. Verg.; Hor. C. 3, 4, 30; id. S. 1, 5, 17; Ov. Tr. 2, 271; id. P. 4, 10, 34; Phaedr. 2, 1, 5; Juv. 10, 22; Mart. 2, 6, 14; 11, 13, 1.—
- II In partic., a summoner, apparitor, an officer whose duty was to summon persons before the magistrate, Varr. ap. Gell. 13, 12, 6; Cic. Sen. 16, 56; id. Vatin. 9, 22; Liv. 2, 56, 13; 3, 56, 5; Just. Inst. 4, 6; Dig. 5, 1, 82; Inscr. Grut. 627, 1 sqq.
cibus caelestis panis, potus novus ex rupe ~or [cf. ]Exod. xvii
egestas ‥ ‘quasi ~or veniet’, quia improvisa et subitanea
si ductor per devia orbitat, quomodo sequens ~or viam incedit regiam?
crebro struit qui viatoribus [AS: ] paratwegferendum
illuc peregrini et ~ores securi veniebant, et ibidem post laborem tutam repausationem sumebant
~oribus per boscum transeuntibus
nulla braciatrix vendat cervisiam ‥ nisi infirmis et ~oribus
a wayfaryng man , hostiator, ~or
haec porta [sc. ecclesie ] est caeli eternae est haec janua vitae, / ista viatorem ducit ad astra suum
quid est hujus saeculi honor nisi grave pondus ~oris
repatriantem ‥ retardare contendunt. gula et luxuria diluvium, ira et invidia incendium ~ori minitantur
scinderesis in nullo ~ore extinguitur, nec eciam in Cain. si ergo semper vivit in ~ore, nonne semper movet hominem ad bonum?
utrum karitas ~oris posset equari karitati patrie
dyabolus ‥ multis cautelis calidis superat ~ores
in intellectu ~orum
predicaverunt ‥ quod dicta sanctorum ‥ non sunt credenda nisi sicut dicta vel scripta aliorum hominum ~orum
melior est ~or quam comprehensor
inter hec Lucius Antenorus legatus ~orem Romam mittit qui Hadriano Cesari adversam pugnam in Britannia nunciaret
precones aut ~ores academie, vicecancellarii jussu, congregationem ‥ vocabunt
tres erunt praecones seu ~ores armigeri, pari loco ac munere, et unus inferioris loci bedellus
in cibis et potibus messoris de Craphelle, qui est ~or ibidem, ij ~orum de Tonne et Plumptone et iij carect' et iij furcar'(
arrepta piscatoria scafula per invia lustra inter atrae paludis margines Christo ~ore ad predictum locum usque pervenit
- 1. reiziger;
- 2. bode, assistent;
- 3. (eccl.) pelgrim.
Βιάτωρ, κυάθιον μικρὸν ἤγουν κοχλιάριον.
- via, a wayfarer, traveller, Cs., C., V., H., O., Ph., Iu.—A summoner, apparitor, magistrate's attendant, court-officer: qui eos arcessebant (in senatum) viatores nominati sunt, L.
-
…, suaque illum oracula fallunt. Utque leves stipulae demptis adolentur aristis, ut facibus saepes ardent, quas forte viator vel nimis admovit vel iam sub luce reliquit, sic deus in flammas abiit, sic pectore toto uritur et…
Ovid, Metamorphoses
-
…cum hominem invenire nequam neminem posses, solus tamen Frugi nominaretur. quem cum in contionem Gracchus vocari iuberet et viator quaereret, quem Pisonem, quod erant plures cogis me, inquit, dicere inimicum meum Frugi. is igitur…
Cicero, pro Fonteio
-
…Hecubam causam interitus fuisse Troianis, quod Alexandrum genuerit, nec Tyndareum Agamemnoni, quod Clytaemnestram. Hoc enim modo viator quoque bene vestitus causa grassatori fuisse dicetur, cur ab eo spoliaretur. Ex hoc genere illud est Ennii Utinám…
M. Tullius Cicero, De Fato
-
…ut omnia mea studia in istum unum conferam. ego vero ardenti quidem studio, ac fortasse efficiam quod saepe viatoribus cum properant evenit, ut, si serius quam voluerint forte surrexerint, properando etiam citius quam si de nocte…
Cicero, Epistulae ad Quintum fratrem
-
…cumque non maiestate imperi, non iure legum, sed ianuae praesidio et parietum custodiis consulis vita tegeretur, miserisne viatorem qui M. Bibulum domo vi extraheret, ut, quod in privatis semper est servatum, id te tribuno…
Cicero, in Vatinium
-
…, tum neminem, nisi ut virum a viro lectum esse diceres. cur igitur victus est quia non semper viator a latrone, non numquam etiam latro a viatore occiditur ; quia, quamquam paratus in imparatos Clodius, ipse…
Cicero, pro Milone
-
…enim sibi hoc scribae soli sumant, L. PAPIRIVS SCRIBA volo ego hoc esse commune accensorum, lictorum, viatorum. FAC DILIGENTIAM ADHIBEAS, QVOD AD PRAETORIS EXISTIMATIONEM ATTINE T. Commendat Apronio Verrem, et hortatur ut inimicis…
Cicero, in Verrem
-
…re publica, neque solum quid fieret verum etiam quid futurum esset indicabant. nunc nisi si quid ex praetereunte viatore exceptum est, scire nihil possumus. qua re quamquam iam te ipsum exspecto, tamen isti puero quem ad…
Cicero, Epistulae ad Atticum
VIA´TORwas a servant who attended upon and executed the commands of certain Roman magistrates, to whom he bore the same relation as the lictor did to other magistrates. The name viatores was derived from the circumstance of their being chiefly employed on messages either to call upon senators to attend the meeting of the senate, or to summon the people to the comitia, &c. (Cic. de Senect. 16, 56; Fest. p. 371; cf. Plin. Nat.18.20). Those magistrates who had no lictors employed their viatores instead (Liv. 2.56, 3.56-Z2; Cic. in Vat. 9, 22; TRIBUNUS). Here they had to carry out the jus prendendi but not vocandi. On the other hand, those magistrates who had lictors used the lictors as their personal attendants [see LICTOR], but the viatores to summon the senate and for other official messages (Liv. 6.15, 8.18-Z2, 22.11-Z2, 41.15-Z2; Cic pro Cluent. 27, 74). The viatores of the Aerarian quaestors were employed as subordinates in the Aerarium.
Viatores were mostly freedmen or of low birth (Val. Max., 8); but those of the Quaestores aerarii were of equestrian rank (C. I. L. 14.169, 3544). Mommsen infers from inscriptions that there were three decuriae of viatores for the superior magistrates (one being reserved for consuls), and one decuria for tribunes (see Mommsen, Staatsrecht, 1.360 f., and inscriptions there cited). Viatores were employed also as attendants by Augurs, Septemviri Epulones, and Sodales Augustales (Marquardt, Staatsverw. 3.226).
[L.S] [G.E.M](“roadster”). A subordinate official (see apparitores) employed by the Roman magistrates for sending a message or a summons, or for executing an arrest. The consuls and praetors had probably three decuriae of viatores; the tribunes had a special decuria, as also had the quaestors of the Treasury, and the officers who took their place under the Empire—i. e. the praefecti aerarii; also the aediles, the tresviri capitales, and the quattuorviri viis purgandis. They also appear in connection with provincial governors and sacerdotal bodies (Cic. De Sen. 16; Livy, vi. 15; Gell. xiii. 12).