visitator
vīsĭtātor, ōris, m. [visito],
- a visitor (late Lat.), Aug. Serm. in Fer. Pentec. 1, 2; a protector, Vulg. 2 Macc. 3, 39.
vīsitātor, ōris, m. (visito), der Besucher, Augustin. serm. in fer. pentec. 1, 2. Vulg. 2. Mach. 3, 39 u.a. Eccl.
ut sis ‥ praedicator veritatis omnibus sanctorum ~oribus locorum
evanuerunt illico miracula ac ~or omnis abcessit
episcopus in grabatis et tugurriis decubancium ‥ humilis ~or
Deus, humilium ~or, ‥ pretende super famulum tuum ‥ misericordiam tuam, ut per eum tuum in nobis adesse sentiamus adventum
ad inspiciendam domum suam reverti et hance orationibus ‥ superno inspectore ac ~ore dignam reddere
spectat ‥ ad ~oris officium ‥ ut unaqueque ecclesia habeat calicem argenteum et vestimenta sacerdotalia sufficientia ‥
Cistercienses ‥ ordinem ipsum interius ‥ tam per annua capitula generalia quam per ~ores rigidos ‥ ad ‥ ordinis domos mittendos ‥ absque macula prorsus ‥ custodire nituntur
papa Gregorius constituit ~ores super religiosos, per universum orbem constitutos
scolarum gramaticalium ~oribus
in exp. ‥ ~onis monasteriorum nostri ordinis cum fuerit ‥ prior ~or constitutus in generali capitulo ‥ xxxiv s. ob.
Lincolniensis episcopus ~or collegii Ballioli ‥ auctoritate regia limitatus
vīsĭtātŏr, ōris, m. (visito), visiteur, inspecteur : Aug. Serm. 46, 15, 39 ; Vulg. 2 Macch. 3, 39.
Visitatoredando Ecclesiæ, cujus Episcopus ob crimen remotus fuerat. Aliam vide ejusdem Pontificis ad Cæsarium Arelat. Agapeti I. Epist. 7. ad eundem Cæsarium. Vide præterea Leonis Archiepisc. Senonensis Epistolam ad Childebertum Regem tom. 1. Concil. Galliæ, Concilium Regiense can. 6. in Actis Episcop. Cenoman. pag. 305. Diurnum Romanum cap. 7. Anastasium in S. Hormisda PP. Synodum apud Vermeriam ann. 853. cap. 1. Capitul. Caroli C. tit. 43. cap. 8. Conc. Roman. ann. 1079. can. 6. Joannem VIII. PP. Epist. 308. etc.
Visitatorumofficium accurate perstringit vetus Formula electionis Episcopi in Spicilegio Acheriano tom. 8. pag. 154 :
Prisca modernaque Ecclesiarum moderamina theoloquelariis sanxere canonibus, quo arripientibus viam universæ terræ quarumlibet sedium Præsulibus, per viciniorem Episcopum, aut alium Episcopum, cui Archipræsul injunxerit, extincti fratris tumulatorem, orbatæque sedis Visitatorem atque consolatorem, sine cujus conscientia sacri prohibent Canones confiteri aut confici de subrogatione Episcopi, perficiatur Ecclesiasticarum inventarium rerum. Tunc vero prioribus viduatæ sedes, dispositis Oeconomis commendetur. Postmodum autem Cleri plebisque ordinis desideriorum consensus requiratur, quinimo amotis simoniacis sacculis, postpositisque omnium cupiditatum argumentis, universa fideliter notitiæ Archiepiscopali significentur, quo disponente, cuncta in talibus expedit cum Suffraganeorum consilio, sub divina censura disponi negotiis, atque ordinari. Igitur Metropolitano dominica vocatione rebus humanis vitaque perfuncto, hæc eadem fideliter exigenda sunt omnia a Visitatore atque tumulatore, et omnium diœcesanorum, si fieri potest, cognitioni significanda prudentialiter, quo urbes, quas gentilium temporibus habebant idolicolæHistoria Trevirensis :Flamines, nunc gubernent Christicolæ Præsules. Cum ergo pastorem contigerit subrogandum, post advocationem et clamationem Cleri petitionemque viduatæ plebis, ne urbs Præsulem minime optatum non spernat, nec odium habeat, fiatque minus religiosa quam convenit, cui non licuit habere quem voluit : quoniam difficile est, quod bono peragantur exitu, quæ malo sunt inchoata principio, expedit orbatæ sedi cum Episcoporum electione, Cleri ac populi ipsius Ecclesiæ acclamatione Episcopum ordinari atque inthronisari. Quapropter, etc.
Zacharias PP. B. Bonifacium doctrina et operatione clarum, Treverensi et Remensi Ecclesiæ Visitatorem, et spiritualium negotiorum provisorem constituit, cum Milo Tyrannus res utrorumque teneret.
Visitatio est disciplinæ conservatio : duo enim primitivi Patres instituerunt ad vitiorum correctionem, et caritatis conservationem, videlicet generale Capitulum, et singulis annis Visitationes domorum.Chronicon Montis-Sereni pag. 195 :
Gotfridus Monachus, quoniam in ordine Cistertiensi usitata res est visitatio, modum ejus talem esse asseruit, ut singuli fratrum jurati dicerent veritatem de omnibus, quæ vel a Præposito, vel ab aliis in Ecclesia sua fieri certum esset.Sed cum ejusmodi Visitatores, sub prætextu et obtentu visitationis, Monasteria gravibus expensis premerent, seu longiori mora, vel sumtuosis, quas sibi administrari curabant, epulis, vel denique numeroso comitatu, interdum et ab iis pecunias extorquerent, cautum deinceps Constitutionibus Gregorii IX. Nicolai IV. Benedicti XII. et aliis, quæ habentur post Chronicon Casinense edit. Brolii, ne Monasteriis et locis visitatis onerosi et graves existerent. Quo spectat querela Burkardi de Casib. S. Galli cap. 16 :
Videant dona largissima quæ donavit in Curia, ne forte fratres sui opprobrio subjacerent Visitatorum, qui multa perturbaverunt Monasteria, ne longe petamus exemplum, sicut fecerunt in Augia, quos totonderunt, et jurare ad suum coegerunt mandatum.Et cap. 21 :
Visitatores etiam per diversas missos Ecclesias, cum multos perturbassent tam Abbates quam Monachos, imo etiam plebanos et Clericos minoris ordinis, cohibuit, ne ad monasterium venientes suos perturbarent fratres, non hoc sine summi Pontificis obtinuit permissione, audivit enim qualiter in nobili Ecclesia Augiensi processerant, et quemadmodum fratres ipsius perturbaverant Monasterii.Vide Decretal. Gregorii IX. lib. 3. tit. 35. cap. 8.