vitare

vitare [CL] 1 to move out of the way of, dodge (esp. weapon or sim.). ac si ‥ saevos ‥ rapidi harpagones accipitris sinuosis flexibus ~antem Gildas EB 34; tantae animositatis erat ut sibi conspectis hominibus non tela neque ignes nec ulla ~aret pericula Lib. Monstr. II 16; hastile ferreum ‥ sed ab illo [Edrico] previsum et ~atum in militem prope stantem peccavit W. Malm. GR II 180. 4; quamdiu non consentit, potest ~are facile vincula diaboli (Ailr. Serm. 72) CC cont. med. IIB 233. 2 to keep oneself out of the way of, avoid exposure to (adverse physical conditions); b (action, influence, or sim., regarded as adverse or hostile). ignibus in mediis ingentia frigora ~at Æthelwulf Abb. 196; ut in villa sua, Sclavia nomine, estum estatis ~aret W. Malm. GP I 52; vestimenta nostra sunt ipsa justitie opera, quibus nuditas nostra tegitur et frigus eterne damnationis ~atur Ailr. Serm. 21. 35. 358C.  b regis sibi infesti insidias ~avit Bede HE II 12 p. 110; 800 cur plangimus quod ~are non possumus? Alcuin Ep. 197; tum volucres module inmiscunt se nubibus altis, / aspectusque hominum per tota tempora vitant Æthelwulf Abb. 266; vel mercari volens dominorum gratiam, vel ~are volens austeram legum sententiam W. Malm. GP I 18; ejus [sc. apostoli Andree] ‥ precipue fruebatur solatio, vel ~are adversa vel moderari secunda Ib. I 19; pro ~anda necessitate abundantia semper queritur Bald. Cant. Serm. 20. 5. 517C; ait ‥ vulturem jecur immortale tondentem prave conscientie sese jugiter damnantis significare tormenta lege hac qua ‘se judice nemo nocens absolvitur’ [Juv. Sat. 13. 2], nec de se suam potest ~are sententiam Alb. Lond. DG 6. 6. 3 to avoid, keep away from, shun. debent quasi suspectos ~are nec tamen ut reos veros excommunicare et mensa vel pace arcere Gildas Ep. 7; vitantes inimicae gentis alumnos Wulf. Swith. pref. 494; ut ‥ hujusmodi impedimenta pretereundo vitare noverit artis facultatem investigans Balsh. AD rec. 2 128; vitemus ‥ tanquam pestem superflua, subtrahamus etiam interdum necessaria Gir. GE II 19 p. 261; Willielmus Flemingus ‥ omnes translationes factas promisit immutare et novas cudere varias. sed eas vidimus et scimus esse omnino erroneas et ~andas Bacon CSPhil. 472. 4 to avoid going to, steer clear of (place). qualiter insidias adversariorum, tam Parmam ~ando quam Bononiam subito transpenetrando, premunitus evasit Gir. JS IV p. 240; celestis placeat paradysus deliciarum, / vitandum ducas carceris esse locum (Neckam Suppletio Defectuum 1661) CC cont. med. CCXXI 186; dum Scyllam ~are nititur incidit in Charybdim Bacon CSPhil. 441. 5 to avoid (course of action or sim.). moribus et castis vivunt concorditer ambo, / ut spurcum penitus vitarent pectore naevum Aldh. VirgV 1177; gratulabatur ille quod eatenus in carne servatus est donec illum in Pascha diem suos auditores, quem semper antea ~abant, suscipere ac secum agere videret Bede HE V 22; idcirco ‘invisam’ vocitat me Grecia prudens, / tetrica quod numquam vitans peccamina curo Bonif. Aen. (Ignorantia) 332; dicendum est quod ~ando cavenda est collisio que solet inter duas partes fieri vel pronuntiatione vel scripto, ut ‘veni trex’ pro ‥ ‘venit rex’ Abbo QG 12 (28); gloriam ‥ inanem et studiose ~abat, et minus studiose eam se ~are timebat V. Gund. 33; non incestus ~ant Gir. TH III 19; mihi videtur quod bonum perfectionis est propria via ~andi veniale quantum ~ari potest in hac vita, et preter illud non est aliud Gros. Quaest. Theol. 204. 6 to avoid (outcome, consequence, or sim.). Paulus Timotheum circumcidit ‥ ad nihil videlicet utile, nisi ad scandalum ~andum Judaeorum Bede HE III 25; c1192 ita ‥ ut ad ~andum gravamen hominum meorum de Edenham non nisi per tres aut quatuor dies idem monachi insimul molant Regesta Scot. 317; vidi cornices appendere datis terre seminibus, quatinus alie videntes appensas timeant et ~ent ut ille fieri Map NC I 10 f. 8v; diversitas temporis non ~at argumentum de duobus agentibus totalibus in uno et eodem tempore Ockham Phys. VI 474.