γυνή

γυνή, γυνή, γυναικός, ἡ (voc. γύναι), woman; wife

γῠνή, Dor. γυνά, Boeot. βανά (v. sub voce), ἡ, gen. γυναικός, acc. γυναῖκα, voc. γύναι (γυνή Alc.Com. 32): dual γυναῖκε S. Ant. 61: pl. γυναῖκες, γυναικῶν, etc. (as if from γύναιξ wh. is only found in Gramm., cf. Hdn.Gr. 2.643): gen. γυναικείων Phoc. 3 (s. v.l.): Aeol. dat. pl. γυναίκεσσι Sapph. Supp. 7.6: Com. acc. γυνήν Pherecr. 91: pl. nom. γυναί Philippid. 2, Men. 484, acc. γυνάς Com.Adesp. 1336, cf. EM 243.24,AB 86:—

woman, opp. man, Il. 15.683, etc.: with a second Subst., γ. ταμίη housekeeper, 6.390; δέσποινα Od. 7.347; γρηΰς (q. v.), ἀλετρίς (q. v.), δμῳαὶ γυναῖκες Il. 9.477, al.; Περσίδες γ. Hdt. 3.3: voc., as a term of respect or affection, mistress, lady, E. Med. 290, Theoc. 15.12, etc.; φαντὶ γυναῖκες the lasses say, Id. 20.30; πρὸς γυναικός like a woman, A. Ag. 592: prov., γ. μονωθεῖσʼ οὐδέν Id. Supp. 749; ὅρκους γυναικὸς εἰς ὕδωρ γράφω (cf. γράφω II) S. Fr. 811; γυναιξὶ κόσμον ἡ σιγὴ φέρει Id. Aj. 293.
- II wife, spouse, Il. 6.160, Od. 8.523, Hdt. 1.34, etc.; γ. καὶ παρθένοι X. An. 3.2.25; opp. ἑταίρα, Is. 3.13; γ. γνησία, PEleph. 1.3 (iv B. C.); also, concubine, Il. 24.497.
- III mortal woman, opp. goddess, 14.315, Od. 10.228, etc.
- IV female, mate of animals, Arist. Pol. 1262a22 (dub. sens.), Xenarch. 14, etc.— Not to be taken as Adj. in γυναῖκα θήσατο μαζόν Il. 24.58. (Cf. Ved. gnā- (freq. disyll.), Skt. janis.)

γῠνή γυναικός, ἡ
• Alolema: dór. γυνά Pi.P.11.22; beoc. βανά Corinn.11(a).2; panf. γουνά IPamph.75.1, 78.5, 151.5 (todas II a.C.); sicil. γάνα Greg.Cor.p.345
• Morfologia: [sg. falso nom. γύναιξ Hdn.Gr.2.643, Elias in Cat.211.31, Eust.113.36 (voc. según Hsch. ac. según Trypho Fr.11.3); gen. γυνῆς Denkmäler 296 (Isauria); dat. γυνακί TAM 3.422.3 (Termeso II a.C.), graf. γυνεκί IB 20.3 (imper.); ac. γυνήν Pherecr.96, cret. γιναῖκα ICr.4.1.1 (Gortina VII/VI a.C.), γυναῖκαν PMag.11a.11, JRCil.2.121.2 (Isauria); voc. γυνή Alc.Com.32; plu. nom. γυναί Philippid.2, Men.Fr.937, γυνᾶκες Sokolowski 3.113.4 (Tasos V a.C.); eol. dat. γυναίκεσσιν Sapph.96.6; ac. γυνάς Pherecr.206, Com.Adesp.1336, eol. βανῆκας Hsch.; du. nom. γυναῖκε S.Ant.61]

I op. ἀνήρ

1 mujer

a) en gener., op. ‘varón’ explícitamente πολέες τέ ἑ θηήσαντο ἀνέρες ἠδὲ γυναῖκες Il.15.683, cf. Alcm. en POxy.3213.6, Hes.Op.586, Emp.B 112.8, E.Andr.672, El.537, Plb.4.21.3, Orib.4.8.4, χάριν ἔχειν τῇ τύχῃ ... ὅτι ἀνὴρ καὶ οὐ γ. (ἐγενόμην) Hermipp.Hist.11, ἄλλος γυναικὸς κόσμος, ἄλλος ἀρρένων Com.Adesp.1294, διά τοι τοῦτο καὶ τοὺς αὐτοὺς νόμους καὶ ἀνδράσι προσφέρει ὁ θεὸς καὶ γυναιξί Thdt.Affect.5.57, cf. Didym.M.39.989A, Isid.Pel.Ep.M.78.276D, Procop.Gaz.M.87.172A, ἡ γ. la mujer esp. de la primera mujer en la tradición judeo-cristiana, Origenes Hom.20.3 in Ier.

• junto a παῖς: οὐκ ἀλέγω, ὡς εἴ με γ. βάλοι ἢ πάϊς ἄφρων Il.11.389;

b) como perteneciente a colectivos, op. implícitamente a lo masculino δῖα γυναικῶνdivina entre las mujeres epít. de Helena Il.3.423, βαθυζώνους τε γυναῖκας y a mujeres de ajustada cintura, Il.9.594, cf. 366, 24.698, γυναικῶν εἶδος ἀρίστη de Peribea Od.7.57, γυναικῶν φῦλον Hes.Sc.4, cf. Semon.8.96, τὸ τῶν γυναικῶν γένος Plb.31.26.10, κορυβαντιῶσαι γυναῖκες mujeres coribantes Plb.12.12b.2

• μοναστήριον γυναικῶν monasterio de monjas Pall.H.Laus.33.1;

c) muy frec. como objeto de tópicos y prov. ἄνδρεσσι κακὸν θνητοῖσι γυναῖκας Ζεὺς ... θῆκε Hes.Th.600, cf. E.Hipp.627, γ. πολλὰ ἀνδρὸς ὀξυτέρη πρὸς κακοφραδμοσύνην Democr.B 273, cf. E.Andr.911, Lyd.Mag.1.21, χωρὶς γυναικὸς θεὸς ἐποίησεν νόον τὰ πρῶτα Semon.8.1, cf. 8.passim, γ. μὴ ἀσκείτω λόγον Democr.B 110, κόσμος ὀλιγομυθίη γυναικί Democr.B 274, cf. S.Ai.293, E.Heracl.476, ἦ κάρτα πρὸς γυναικὸς αἴρεσθαι κέαρ muy propio es de mujer dejar que vuele el corazón A.A.592, γ. μονωθεῖσ' οὐδέν A.Supp.749, cf. E.Or.309, ὅρκους ἐγὼ γυναικὸς εἰς ὕδωρ γράφω ref. a lo que es de poco fiar, S.Fr.811, ἂν μὴ μανιῶν ἢ γήρως ἢ φαρμάκων ἢ νόσου ἕνεκα ἢ γυναικὶ πειθόμενος como salvedad en la aplicación de una ley, Sol.Lg.49a, cf. 49b, Semon.7, ὑπὸ γυναικὸς ἄρχεσθαι ὕβρις εἴη ἂν ἀνδρὶ ἐσχάτη Democr.B 111, cf. E.Andr.364, ζήτει γυναῖκα σύμμαχον τῶν πραγμάτων Men.Mon.271, γ. στρατηγεῖ καὶ γ. στρατεύεται aplicado a los cobardes Com.Adesp.552, cf. Diogenian.4.1, o a lo que no es natural, Greg.Cypr.2.7, ταμιεῖον ἀρετῆς ἐστι γενναία γ. Anaxandr.71, οὐκ ἐπιτρέπομεν οὖν γυναῖκας διδάσκειν ἐν Ἐκκλησίᾳ, ἀλλὰ μόνον ... τῶν διδασκάλων ἐπακούειν Const.App.3.6.1, cf. 3.9.1, Nil.M.79.249D.

2 op. ‘macho’ mujer como insulto aplicado a un hombre, sinón. de cobarde γυναικὸς ἄρ' ἀντὶ τέτυξοpues en mujer te has convertido dice Héctor a Diomedes Il.8.163, γυναῖκάς σφεας ἀπεκάλεον Hdt.9.20, cf. 9.107.

3 mujer como procreadora, en una interpretación etim. del n. «γυνὴ» δὲ γονή μοι φαίνεται βούλεσθαι εἶναι Pl.Cra.414a, cf. Democr.B 122a, Hsch.ι 580.

4 voc. γύναι¡mujer! como término cariñoso dirigido a la esposa Il.6.441, a una amiga, Theoc.15.12, a la madre Eu.Io.2.4

• como fórmula protocolaria de distanciamiento ¡señora! κρεῖσσον δέ μοι νῦν πρός σ' ἀπεχθέσθαι, γύναιen cuanto a mí, prefiero de momento resultarte odioso, señora dice Creonte a Medea, E.Med.290.

II rel. c. su estado civil o social

1 op. ἀνήρ ‘marido’ esposa

a) de mujeres concr., c. gen. γ. Προίτου Il.6.160, Ἕκτορος ἥδε γ. Il.6.460, ἐν Ἀργείοισιν ἤκουες τάδε· ὁ τῆς γυναικός, οὐχὶ τἀνδρὸς ἡ γ. entre los argivos se oía hablar de ti como el (marido) de la mujer, no (se hablaba) de la esposa del hombre Electra se dirige a Egisto, E.El.931, ὁ Κανδαύλης ἠράσθη τῆς ἑωυτοῦ γυναικός Hdt.1.8, γ. πατρός LXX Le.18.8, ἡ γ. τοῦ ἡγεμόνος BGU 1079.30, cf. Plb.4.51.4, Arr.Epict.2.22.32, D.C.11.13, 14, 29.1, Lyd.Mag.1.33, δείξω σοι τὴν νύμφην τὴν γυναῖκα τοῦ Ἀρνίου metáf. de la nueva Jerusalén en sus nupcias con el Cordero Apoc.21.9

• c. otras precisiones contextuales ἐκ χώρης ὅθι ᾗ ὀάριζε γυναικί Il.6.516, γ. ... φίλον πόσιν ἀμφιπεσοῦσα Od.8.523, cf. 19.210, μήτηρ καὶ γ. ref. Yocasta, S.Ant.53, ἀδελφὴ καὶ γυνή ref. Isis Hymn.Is.5 (Ios), ref. Berenice ICr.3.4.4.10 (Itanos III a.C.), IPh.2.6, 4;

b) en cont. más gener. y frases hechas τί γὰρ ἥδιον ἀνθρώπῳ γυναικὸς καταθυμίας; ¿qué hay más dulce para un hombre que una esposa idónea? Antipho Soph.B 49, μισεῖται γὰρ ἀνόσιος γ. E.El.645, οὐχ ἡ αὐτὴ σωφροσύνη γυναικὸς καὶ ἀνδρός en el ámbito doméstico, Arist.Pol.1260^a21, cf. 28, Plb.1.72.5, Plu.2.823b, Luc.Demon.9

• en otras oposiciones y relaciones, junto a τέκνον: γυναικὸς ἄρχει (ὁ ἀνήρ) ... πολιτικῶς, τέκνων δὲ βασιλικῶς Arist.Pol.1259^b1;

c) distintas expresiones ref. al hecho de contraer matrimonio γυναῖκα ... γαμεῖσθαι ser tomada en matrimonio la mujer Hes.Op.698

• γαμεῖν γυναῖκα casarse el hombre ἔγημε γυναῖκα καὶ ... θέτο δῶμα Od.15.241, cf. 21.72, Hdt.4.154

• γυναῖκα λαμβάνειν tomar esposa, casarse el hombre, Theodect.13, Men.Epit.571, Eu.Matt.1.20, 24, 13.33, ἄγεσθαι γυναῖκα llevar esposa a casa, Od.14.211, Hes.Op.695, ἄγεσθαι τῷ παιδὶ γυναῖκα dar esposa al hijo Hdt.1.34

• frec. γαμετὴ γ. mujer casada Lys.1.31, cf. Pl.Lg.841d, X.Oec.3.10, Men.Epit.634, Pc.487, Sel.Pap.3.14 (I a.C.), PTeb.104.16 (I a.C.), Arr.Epict.2.22.33, αἱ ἠνδρωμέναι γυναῖκες las mujeres casadas Hp.Virg.1, ἡ ὁμόζυγος γ. la cónyuge Lyd.Mag.3.69;

d) op. ἑταῖρα y παλλακή esposa legítima ἑταῖρα ἦν τῷ βουλομένῳ καὶ οὐ γ. τοῦ ἡμετέρου θείου Is.3.13, cf. Lys.1.31, D.59.122, aunque κουρίδιαι γυναῖκες Hdt.1.135, 5.18, γ. γνησία PEleph.1.3 (IV a.C.);

e) viuda ἀποδοῦναι τῇ γυναικὶ τὴν φερνήν devolver la dote a la viuda Plb.18.35.6, cf. 31.22.4, PBerl.Borkowski 7.24, 8.6 (III/IV d.C.).

2 según cont. y su distinta rel. c. el hombre esclava πατρὸς ἐμοῖο γυνὴ Φοίνισσ' ἐνὶ οἴκῳ Od.15.417

• plu. concubinas τοὺς δ' ἄλλους μοι ἔτικτον ἐνὶ μεγάροισι γυναῖκες Il.24.497, como pertenencia del hombre junto a βοῦς y a ἀροτήρ: γυναῖκα ... κτητήν, οὐ γαμητήν una mujer esclava, no una esposa Hes.Op.406, γυναῖκες εἰλίποδες perífr. por heteras Eup.174, γυναῖκες πρὸς ἑταιρισμόν soldaderas, IPDésert 67.16 (I d.C.).

III op. παρθένος

1 mujer adulta θηλύτεραι γυναῖκες fórmula ép. pleonástica, prob. c. el sent. originario de mujeres en su plenitud prob. que ha sido madre, verdaderas hembras, Il.8.520, Od.15.422, 24.202, Hes.Th.590, Sc.10, Fr.30.34, ἀντὶ παρθένου γυνή S.Tr.148, Περσῶν καλαὶ καὶ μεγάλαι γυναῖκες καὶ παρθένοι X.An.3.2.25, cf. Hp.Aër.17, Epid.1.19, Mul.1.2, Plb.10.19.3, παρθένος ἔνθα βέβηκα, γ. δ' εἰς οἶκον ἀφέρπω Theoc.27.65, γυναῖκες καὶ κόραι X.An.4.5.9, ἐγένετο ἂν γ. Χλόη ῥαδίως, εἰ μὴ Δάφνιν ἐτάραξε τὸ αἷμα Longus 3.24.3, cf. 19.2.

2 mujer prometida τὴν ... τοῦ βασιλέως θυγατέρα, παρθένον οὖσαν, γυναῖκα τῷ βασιλεῖ κατωνομασμένην Plb.5.43.1.

IV op. θεά mujer mortal θεᾶς ἔρος οὐδὲ γυναικός Il.14.315, ἢ θεὸς ἠὲ γ. Od.10.228, γ. θεῷ εὐνηθεῖσα Il.16.176, Ἕκτωρ μὲν θνητός τε γυναῖκά τε θήσατο μαζόν op. Aquiles, hijo de diosa Il.24.58, de la primera mujer ὀνόμηνε δὲ τήνδε γυναῖκα Πανδώρην Hes.Op.80, cf. Paus.1.24.7

• Γυναικῶν Κατάλογος tít. del poema de Hesíodo conocido tb. como Ἠοῖαι D.Chr.2.14, Men.Rh.402.

V de anim. hembra εἰσὶ δέ τινες καὶ γυναῖκες καὶ τῶν ἄλλων ζῴων Arist.Pol.1262^a22, εἶτ' εἰσὶν οἱ τέττιγες οὐκ εὐδαίμονες, ὧν ταῖς γυναιξὶν οὐδ' ὁτιοῦν φωνῆς ἔνι; así que, ¿no son felices las cigarras, cuyas hembras no tienen voz? Xenarch.14

• de caballos yegua Luc.Asin.28.

VI gramaticalizado, casi como marca de fem., sin trad. δμῳαὶ γυναῖκες esclavas, Il.9.477, γ. οἰκουρός Hp.Epid.6.8.32, δούλη γ. E.Andr.90, γ. θῆσσα Ant.Lib.25.3, γ. δέσποινα esposa y señora, Od.7.347, χῆραι γυναῖκες viudas, Il.2.289, Plb.10.26.3, Eu.Luc.4.26, γ. νέα muchacha Thgn.457, E.Alc.1049, γυναῖκες ἱέρειαι sacerdotisas Hdt.2.54, cf. 2.56, αἱ Περσίδες γυναῖκες las persas Hdt.3.3, γ. θυραῖος extranjera E.Alc.805, ἑταίρη γ. hetera Hdt.2.134, γ. παλλακή concubina D.S.2.10, γυναῖκες βασίλισσαι reinas D.C.76.1.2, γ. παρθένος doncella Hes.Th.513, γ. γραῦς anciana E.Tr.490, Ar.Th.345, cf. D.19.283, γ. πρεσβῦτις Herm.Vis.1.2.2, γ. ταμίη despensera, Il.6.390, γ. ἀλετρίς molinera, Od.20.105

• acompañando a un n. prop. ἡ γ. ΤεύταTeuta reina iliria, Plb.2.4.7.
•De *g^u̯enH^i̯1 en grado ø/P como beoc. βάνᾱ ai. gnā, av. gənā, que c. otros grados vocálicos ha dado gót. qinō < *g^u̯enōn, aesl. žena.

γυνή, gén. γυναικός (ἡ) [ῠ]

I femme :

1 p. opp. à homme, sans considération d’âge ni de condition ; mariée ou non, Il. 15, 683 ; p. suite, en parl. de jeunes filles, δμῳαὶ γυναῖκες (v. δμῳή) ; souv. joint aussi à d’autres subst. γ. δέσποινα, Od. 7, 347, maîtresse de maison ; γ. ταμίη, Il. 6, 390, intendante ; cf. γ. γρηΰς, ἀλετρίς (v. ces mots) ; au voc. c. terme de respect ou d’affection, Thcr. Idyl. 15, 12 ; qqf. en mauv. part, femmelette, Il. 8, 163 ; — au sg. collect. la femme, les femmes, Hdt. 7, 39 ||

2 femme, épouse, Il. 6, 160 ; 8, 57 ; Od. 8, 523 ; 12, 42 ; en parl. d’une femme non légitime, Il. 24, 497 ; p. opp. à παρθένος, Xén. An. 3, 2, 25 ; Thcr. Idyl. 27, 63, 64 ; ou à κόραι, Xén. An. 4, 5, 9 ||

3 femme mortelle, p. opp. à déesse, Il. 14, 315 ; Od. 10, 228 ||

II femelle des animaux, Arstt. Pol. 2, 3, fin ; Ath. 559a ||

➳ Dans Il. 24, 58, γυναῖκα θήσατο μαζόν s’explique il téta un sein de femme (litt. une femme, au sein, avec l’idée du tout suivi du nom de la partie). — Double décl. :

1 décl. usuelle : nomin. γυνή ; les autres cas d’un th. γυναικ- : voc. γύναι, gén. γυναικός, dat. -αικί, acc. -αῖκα ; pl. nomin. -αῖκες, gén. -αικῶν, dat. -αιξί, acc. -αῖκας ; duel nomin.-acc. -αῖκε, Soph. Ant. 61 ; —

2 th. γυνα- d’où nomin. γυνή ; voc. éol. γύνη, Alc., acc. γυνήν, Phérécr. (EM. 243 ; 86, 11 Bekker) ; pl. nomin. γυναί, Philippid. (Bkk. 86, 11) ; acc. γυνάς, Com. (Com. fr. 4, 622). — Dor. acc. γυνάν, Thcr. Idyl. 6, 26 ; béot. βανά, Cor. (Dysc. Pron. 325a ; Hdn gr. π. μ. λ. p. 18, 25). — Éol. plur. γύναικες, Thcr. Idyl. 28, 11 ; dat. γύναιξιν, Thcr. Idyl. 28, 2.

Étym. indo-europ. *gwen-h₂, femme ; degré zéro *gwn̥-h₂-V-, d’où béot. βανά et probabl. att. γυνή ; cf. sscr. gnā́-.

γυνή, ἡ, das Weib, genit. γυναικός ; γυναικί, γυναῖκα, ὦ γύναι, γυναῖκε, γυναικοῖν, γυναῖκες, γυναικῶν, γυναιξί(ν), γυναῖκας ; diese Att. Formen sind zugleich die Homerischen, nur daß sich der dual. bei Homer nicht findet. Accus. τὴν γυνήν Pherecr. bei Bekker An. 1 p. 86.13, EM. 243.24, Epimer. Hom. Cram. An. Ox. 1 p. 102.11 (Meineke C. G. 2.1 p. 295), vgl. Eust. Il. 1.340 p. 113.30 ; vocat. ὦ γυνή Alcaeus comic. in Epimer. Hom. Cramer. An. Ox. 1 p. 102.13 (Meineke C. G. 2.2 p. 834); nomin. plur. αἱ γυναί Philippid. ap. Bekker An. 1 p. 86.12 (Meineke C. G. 4 p. 467) und Menand. ap. Cram. Epimer. Hom. An. Ox. 1 p. 102.8 (Meineke C. G. 4 p. 327); accus. τὰς γυνάς poet. in EM. p. 243.27. Nomin. γυναίξ oder γύναιξ bei Gramm. Von diesem nomin. ist auch der vocat. γύναι abzuleiten. Entstanden ist γυναίξ aus ΓΥΝα-ϜΙΞ, »Weibsbild«, εἰκών, ἔοικα, εἴκελος, ἴκελος ; nach Buttmanns richtiger Bemerkung, Gramm. §.58. Die einfache Form γυνή bedeutet die »Hervorbringende«, die »Gebärende«, verwandt γόνος, γονή, Plat. Cratyl. p. 414a, Wurzel ΓΕΝ. Die Sizilischen Dorier sagten γάνα statt γυνή, Gregor. Corinth. Dial. Dor. p. 345. Unzweifelhaft war ΓαΝ eine ältere Form der Wurzel ΓΕΝ, worauf z.B. auch das perf. γέγαα führt, und das verwandte γαῖα. Die Böoter sagten βάνα oder βανά statt γυνή, Corinna bei Herodian. Π. μ. Λ. p. 18.25 Apollon. Pronom. p. 65a Bekker (Bergk L. G. ed. 2 p. 948 no 21), Hesych. βάννα ; βανῆκας Böotisch = γυναῖκας, Hesych. Unter Vergleichung des Gothischen quinô nimmt Ahrens Dial. Aeol. p. 172 ΓϜαΝα als gemeinsame Grundform von γυνή und βανά an. Danach wäre also wohl ΓϜαΝ die älteste nachweisbare Form der Wurzel ; oder vielmehr ΓϜα ; denn daß das Ν secundär sei, beweist schon γέγαα und γαῖα ; vgl. κτείνω *κτένjω *κτάω, τείνω *τένjω *τάω usw. Das Abfallen des Γ in βανά könnte so wenig befremden wie die Verwandelung des Ϝ in Β und das Verschwinden des Ϝ in γυνή. Das υ in γυνή ist nicht Umlaut des in γόνος, γονή zum Vorschein kommenden ο, sondern, wie eben auch dies ο, Umlaut des ursprünglichen Vokals der Wurzel, des in βανά, γάνα, γέγαα, γαῖα erhaltenen α.
Was die Bedeutung von γυνή anlangt, so bezeichnet dies Wort:
a) das Weib im Gegensatze zum Manne, ohne Rücksicht auf das Alter und gleichviel ob sie verheiratet ist oder nicht ; z.B. Hom. Il. 15.683 πολέες τέ ἑθηήσαντο ἀνέρες ἠδὲ γυναῖκες ; 17.435 στήλη, ἥ τʼ ἐπὶ τύμβῳ ἀνέρος ἑστήκῃ τεθνηότος ἠὲ γυναικός ; Od. 15.168 οἱ δʼ ἰύζοντες ἕποντο ἀνέρες ἠδὲ γυναῖκες ; 6.161 οὐ γάρ πω τοῐον εἶδον βροτὸν ὀφθαλμοῖσιν, οὔτʼ ἄνδρʼ οὔτε γυναῖκα ; 13.308 μηδέ τῳ ἐκφάσθαι μήτʼ ἀνδρῶν μήτε γυναικῶν ; Il. 24.698, 708, Od. 19.468, 21.323 ; Herodot. 8.88 οἱ μὲν ἄνδρες γεγόνασί μοι γυναῖκες, αἱ δὲ γυναῖκες ἄνδρες. Pleonastisch Hom. θηλύτεραι γυναῖκες, Il. 8.520, Od. 11.386, 434, 15.422, 23.166, 24.202. Mit Substantiven adjektivisch verbunden : γυνὴ ταμίη Od. 2.345, Il. 6.390, γυνὴ ἀλετρίς Od. 20.105, γυνὴ Σικελὴ γρηΰς Od. 24.211, δμωαὶ γυναῖκες Od. 7.103, Il. 9.477. Ohne δμωαί allein γυναῖκες die Mägde Od. 19.497, 2.108, 17.319. Ohne Zusatz bezeichnet Od. 16.334 γυναικί die Penelope, welche vs. 332 und 337 mit Nachdruck βασίλεια genannt wird, wie vs. 335 ihr Haus δόμος θείου βασιλῆος heißt.
b) das sterbliche Weib im Gegensatze zur Göttin ; z.B. Hom. Il. 11.688 γυνὴ ἐϊκυῖα θεῇσιν, Il. 14.315 οὐ γάρ πώ ποτέ μʼ ὧδε θεᾶς ἔρος οὐδὲ γυναικὸς θυμὸν ἐνὶ στήθεσσι περιπροχυθεὶς ἐδάμασσεν ; 16.176 γυνὴ θεῷ εὐνηθεῖσα ; Od. 10.228 ἔνδον γάρ τις ἐποιχομένη ἱστὸν καλὸν ἀοιδιάει ἢ θεὸς ἠὲ γυνή. Ausdrücklich θνητός hinzugefügt Od. 11.244 θεὸν θνητήν τε γυναῖκα ; Il. 20.305 ὃν Κρονίδης περὶ πάντων φίλατο παίδων, οἳ ἕθεν ἐξεγένοντο γυναικῶν τε θνητάων.
c) die verheiratete Frar die Ehefrau ; Od. 6.184 οὐ μὲν γὰρ τοῦ γε κρεῖσσον καὶ ἄρειον, ἢ ὅθʼ ὁμοφρονέοντε νοήμασιν οἶκον ἔχητον ἀνὴρ ἠδὲ γυνή ; 11.444 ἀλλʼ οὐ σοί γʼ, Ὀδυσεῦ, φόνος ἔσσεται ἔκ γε γυναικός· λίην γὰρ πινυτή τε, καὶ εὖ φρεσὶ μήδεα οἶδεν, κούρη Ἰκαρίοιο περίφρων Πηνελόπεια ; 1.433 ; 19.165 ὦ γύναι αἰδοίη Λαερτιάδεω Ὀδυσῆος ; Il. 6.160 γυνὴ Προίτου ; vs. 460 Ἕκτορος ἥδε γυνή ; Od. 8.523 ὡς δὲ γυνὴ κλαίῃσι φίλον πόσιν ἀμφιπεσοῦσα ; γυνὴ δέσποινα Od. 7.347 ; γυνὴ μήτηρ Theocrit. 27.64 ; Od. 21.72 ἀλλʼ ἐμὲ ἱέμενοι γῆμαι θέσθαι τε γυναῖκα, Homerische Figur, γῆμαι und θέσθαι γυναῖκα stehn παραλλήλως ; 15.241 ἔνθα δʼ ἔγημε γυναῖκα καὶ ὑψερεφὲς θέτο δῶμα ; 14.211 ἠγαγόμην δὲ γυναῖκα πολυκλήρων ἀνθρώπων, ich heiratete eine Frau aus einer reichen Familie ; 15.237 κασιγνήτῳ δὲ γυναῖκα ἠγάγετο πρὸς δώματα ; Il. 9.394 Πηλεύς θήν μοι ἔπειτα γυναῖκά γε μάσσεται αὐτός, var. lect. γαμέσσεται ; Od. 9.199 οὕνεκά μιν σὺν παιδὶ περισχόμεθʼ ἠδὲ γυναικὶ ἁζόμενοι ; Il. 8.57 μέμασαν δὲ καὶ ὧς ὑσμῖνι μάχεσθαι, χρειοῖ ἀναγκαίῃ, πρό τε παίδων καὶ πρὸ γυναικῶν ; 4.162 σύν τε μεγάλῳ ἀπέτισαν, σὺν σφῇσιν κεφαλῇσι γυναιξί τε καὶ τεκέεσσιν ; Od. 13.44 ὑμεῖς δʼ αὖθι μένοντες ἐϋφραίνοιτε γυναῖκας κουριδίας καὶ τέκνα ; Il. 10.422, Od. 12.42 ; γύναι Anrede des Ehemannes an seine Frau Od. 4.148, 266, 8.424, feierlicher ὦ γύναι 18.259. Gegensatz ἑταίρα Isae. 3.13 ; daselbst 14 γαμετὰς γυναῖκας und αἱ γαμεταὶ γυναῖκες ; – γυναῖκες Kebsweiber, Beischläferinnen, im Gegensatz zur Ehefrau, Il. 24.497 ; – Gegensatz παρθένος Xen. An. 3.2.25 Theocr. 27.63 ; γυναῖκας καὶ κόρας Xen. An. 4.5.9, vgl. Theocrit. 27.64. – Auch von Tieren, Weibchen, Arist. Pol. 2.3 ; Ath. XIII.559a. – Eigentümlich γυναῖκά τε θήσατο μαζόν Il. 24.58, wo μαζόν als nähere Bestimmung zu γυναῖκα gesetzt ist ; Scholl. Aristonic. ἡ διπλῆ, ὅτι ἀντὶ τοῦ γυναικὸς μαζόν. Ὁμηρικὸν δὲ τὸ ἔθος· »ἃς τὴν μὲν πρύμνην ἄμφεπε (Il. 16.124)« ; vgl. Friedlaender Aristonic. (Schematol.) p. 20.

γυνή

γυναικός, ἡ.

Voc. γύναι (see 5 below).

- 1
  A woman in gen. Il. 1.348, Il. 2.226, Il. 3.72, Il. 4.141, Il. 5.349, Il. 9.128, Il. 11.269, Il. 12.433, etc.: Od. 1.332, Od. 3.154, Od. 7.57, Od. 11.258, Od. 13.288, Od. 15.20, Od. 18.248, Od. 19.235, etc.
- 2
  The mistress of a house Od. 16.334, Od. 21.86.
- 3
  In pl., the female servants in a house: τετυγμένα χερσὶ γυναικῶν Il. 22.511. Cf. Il. 18.559: εἰς ὅ κʼ εἴπω γυναιξὶ δεῖπνον τετυκεῖν Od. 15.76. Cf. Od. 2.108, Od. 16.304, Od. 17.75, Od. 18.186, Od. 19.16, Od. 22.437, etc.
  
  With ἀμφίπολος Od. 1.362, Od. 6.52, Od. 7.235, Od. 16.413, Od. 21.8, etc.
  
  With δμῳή Il. 6.323, Il. 9.477: Od. 7.103, Od. 13.66, Od. 16.108 = Od. 20.318, Od. 17.505, Od. 19.490, Od. 22.37, etc.
  
  In sing., one of the servants Od. 15.417, 434, 439, Od. 19.344, etc.
  
  With words indicating the servant’s country of origin: Φοίνισσα Od. 15.417, Σικελή Od. 24.211.
  
  Her office: ταμίη Il. 6.390: Od. 2.345, Od. 3.479, ἀλετρίς Od. 20.105.
- 4
  Specifically.
- - a
    A woman as distinguished from a man: γυναικὸς ἀντὶ τέτυξο Il. 8.163. Cf. Il. 7.139, 236, Il. 9.134, Il. 15.683, etc.: οὔτʼ ἄνδρʼ οὔτε γυναῖκα Od. 4.142, Od. 6.161. Cf. Od. 7.109, Od. 13.308, Od. 15.163, Od. 19.408, etc.
  - b
    A wife: σὺν γυναιξί τε καὶ τεκέεσσιν Il. 4.162. Cf. Il. 3.48, Il. 6.160, Il. 8.57, Il. 9.394, Il. 17.36, etc.: ἀνὴρ ἠδὲ γ. Od. 6.184. Cf. Od. 1.13, 433, Od. 2.249, Od. 7.347, Od. 14.211, Od. 17.152, Od. 21.72, etc.
  - c
    A concubine as opposed to a wife Il. 24.497.
  - d
    A woman as distinguished from a goddess: θεᾶς οὐδὲ γυναικός Il. 14.315. Cf. Il. 16.176, Il. 24.58: ἢ θεὸς ἠὲ γ. Od. 10.228, 255.
    
    With words indicative of mortality: θνητάων Il. 20.305: θνητήν Od. 11.244.
- 5
  In voc. as a term of courteous or respectful address, lady Il. 3.204, 438, Il. 6.441, Il. 24.300: Od. 4.148, Od. 6.168, Od. 8.424, Od. 11.248, etc.

…, ὅτι κελεύει, ἐάν τις ἄνθρωπον ἐλεύθερον ἢ παῖδα αἰσχύνῃ βίᾳ, διπλῆν τὴν βλάβην ὀφείλειν · ἐὰν δὲ γυναῖκα, ἐφʼ αἷσπερ ἀποκτείνειν ἔξεστιν, ἐν τοῖς αὐτοῖς ἐνέχεσθαι · οὕτως, ὦ ἄνδρες, τοὺς βιαζομένους ἐλάττονος ζημίας…

Lysias, Speeches
…λυπούμενον, ἵνα ταῦτα ποιῇ · ὁ γὰρ ἅνθρωπος ἔνδον ἦν · ὕστερον γὰρ ἅπαντα ἐπυθόμην. καὶ ἐγὼ τὴν γυναῖκα ἀπιέναι ἐκέλευον καὶ δοῦναι τῷ παιδίῳ τὸν τιτθόν, ἵνα παύσηται κλᾶον. ἡ δὲ τὸ μὲν πρῶτον οὐκ ἤθελεν…

Lysias, Speeches
…τῇ φύσει, καὶ ἐναντίαν τὴν δόξαν τῆς προτέρας λαβοῦσαι μᾶλλον ἐκ τῶν κινδύνων ἢ ἐκ τῶν σωμάτων ἔδοξαν εἶναι γυναῖκες. μόναις δʼ αὐταῖς οὐκ ἐξεγένετο ἐκ τῶν ἡμαρτημένων μαθούσαις περὶ τῶν λοιπῶν ἄμεινον βουλεύσασθαι, οὐδʼ οἴκαδε ἀπελθούσαις ἀπαγγεῖλαι…

Lysias, Speeches
…Εὐφίλητε ἔφη μηδεμιᾷ πολυπραγμοσύνῃ προσεληλυθέναι με νόμιζε πρὸς σέ · ὁ γὰρ ἀνὴρ ὁ ὑβρίζων εἰς σὲ καὶ τὴν σὴν γυναῖκα ἐχθρὸς ὢν ἡμῖν τυγχάνει. ἐὰν οὖν λάβῃς τὴν θεράπαιναν τὴν εἰς ἀγορὰν βαδίζουσαν καὶ διακονοῦσαν ὑμῖν καὶ βασανίσῃς ,…

Lysias, Speeches
…πόλεως νόμος, ὃν σὺ παραβαίνων περὶ ἐλάττονος τῶν ἡδονῶν ἐποιήσω, καὶ μᾶλλον εἵλου τοιοῦτον ἁμάρτημα ἐξαμαρτάνειν εἰς τὴν γυναῖκα τὴν ἐμὴν καὶ εἰς τοὺς παῖδας τοὺς ἐμοὺς ἢ τοῖς νόμοις πείθεσθαι καὶ κόσμιος εἶναι. οὕτως, ὦ ἄνδρες…

Lysias, Speeches
…μοι ἡ μήτηρ ἐτελεύτησε, πάντων τῶν κακῶν ἀποθανοῦσα αἰτία μοι γεγένηται. ἐπʼ ἐκφορὰν γὰρ αὐτῇ ἀκολουθήσασα ἡ ἐμὴ γυνὴ ὑπὸ τούτου τοῦ ἀνθρώπου ὀφθεῖσα, χρόνῳ διαφθείρεται · ἐπιτηρῶν γὰρ τὴν θεράπαιναν τὴν εἰς τὴν ἀγορὰν βαδίζουσαν καὶ λόγους…

Lysias, Speeches
…φαίνεται ποιήσας, ὑβρίζων δὲ καὶ τύπτων ἅμʼ ἀμφοτέρους ἡμᾶς καὶ κωμάζων καὶ τὰς θύρας ἐκβάλλων καὶ νύκτωρ εἰσιὼν ἐπὶ γυναῖκας ἐλευθέρας. ἃ χρὴ μάλιστα, ὦ βουλή, τεκμήρια νομίζειν ὅτι ψεύδεται πρὸς ὑμᾶς. σκέψασθε δὲ ὡς ἄπιστα…

Lysias, Speeches
…οἱ διαφέροντες Ἀθηναίων εἰς ἀρετήν, οὓς αὐτοὶ ἑαυτῶν ἔν τε ταῖς ἀρχαῖς καὶ ταῖς ἄλλαις τιμαῖς προκρίνουσιν, οὗτοι γυναικῶν οὐδὲν διαφέρουσιν. ταῦτα γάρ, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, οὔτε ὑμᾶς χρὴ ποιεῖν τοὺς δοκοῦντας καὶ ὁπῃοῦν τι εἶναι…

Plato, Apology
…δὲ μή, ὁπότε λοῦσθαι δέοι, κινδυνεύῃ κατὰ τῆς κλίμακος καταβαίνουσα, ἐγὼ μὲν ἄνω διῃτώμην, αἱ δὲ γυναῖκες κάτω. καὶ οὕτως ἤδη συνειθισμένον ἦν, ὥστε πολλάκις ἡ γυνὴ ἀπῄει κάτω καθευδήσουσα ὡς τὸ παιδίον, ἵνα…

Lysias, Speeches
…πράττειν, ἄνευ δὲ τούτου μή, ἢ τὸν μὴ μετέχοντα καὶ διδάσκειν καὶ κολάζειν καὶ παῖδα καὶ ἄνδρα καὶ γυναῖκα, ἕωσπερ ἂν κολαζόμενος βελτίων γένηται, ὃς δʼ ἂν μὴ ὑπακούῃ κολαζόμενος καὶ διδασκόμενος, ὡς ἀνίατον ὄντα τοῦτον…

Plato, Protagoras

Menu

Word wheel

γυνή

Saved

Recent