εἰσβάλλω
εἰσβάλλω, to throw into, put into
- throw into, ἄνδρα εἰς ἕρκη S. Aj. 60; εἰς πῆμα A. Pr. 1075; φάρμακα ἐς φρέατα Th. 2.48; ἐσ. στρατιὴν ἐς Μίλητον throw an army into the Milesian territory, Hdt. 1.14; ἐσ. ὗς ἐς [τὴν ἄρουραν] Id. 2.14, cf. E. El. 79; πρόβατα IG 12(1).677.31 (Rhodes, iii B.C.): c. dupl. acc., βοῦς πόντον εἰσεβάλλομεν were driving them to the sea, E. IT 261:— Med., put on board oneʼs ship, ἐς τὴν νέα Hdt. 1.1, cf. 6.95: abs., Th. 8.31.
- II ἐσ. τὴν στρατιὴν ἐς.., of an invasion, Hdt. 1.18: but usually without στρατιάν, throw oneself into, make an inroad into, ἐς Μίλητον ib. 15, cf. 16, Th. 2.47, etc.; ἐσβάλλειν ἐς τοὺς ὁπλίτας to fall upon them, Id. 6.70; πρὸς πόλιν ἐσβάλλειν make an assault upon it, Id. 4.25: abs., Ar. Ach. 762; of disease, come on, Aret. CD 1.1, al.: enter a country, εὶς τὸν τόπον Thphr. HP 9.7.1: poet. c. acc., χῶρον εἰ. E. Hipp. 1198; λέπας Id. Ba. 1045; come upon, fall in with, Βρομίου πόλιν ἔοιγμεν εἰσβαλεῖν Id. Cyc. 99: abs., ἤφριζον, εἰσέβαλλον ἱππικαὶ πνοαί the horseʼs breath was foaming, was close upon them, S. El. 719.
- 2 of rivers, empty themselves into, fall into, ἐς τὰ ἀρχαῖα (sc. ῥέεθρα) Hdt. 1.75, cf. 4.48, al., Arist. Mete. 351a10, Plb. 4.41.1; ἐσ. ἐς τὸν Εὐφρήτην ποταμὸν τὸ ῥέεθρον Hdt. 1.179.
- 3 of ships, make entrance (sc. εἰς Πόντον), Syngr. ap. D. 35.13.
- 4 abs., begin, ἀπό τινος Sch. Pi. N. 7.1; εἰς λόγον Olymp. in Mete. 102.12; κατὰ τὸ ἔαρ εἰσβάλλον Gal. 18(1).470.
A tr., gener. c. εἰς
I
1 arrojar, echar
πόρνᾳ δ' ὄ κέ τις δίδ[ῳ ἴ]σα κἀ[ς] πολίας κῦμ' ἄλ[ο]ς ἐσβ[ά]λην
lo que da uno a una puta es como arrojarlo a la ola del mar canosoἜρος αὖτέ με ... ἐς ἄπειρα δίκτυα Κύπριδος ἐσβάλλει
τὴν φιάλην ἐς τὸν Ἑλλήσποντον
Ζεὺς ὑμᾶς εἰς ... πῆμ' εἰσέβαλεν
φάρμακα ... ἐς τὰ φρέατα
ἐσβάλλει ἐς τὸν Εὐφρήτην ποταμὸν τὸ ῥέεθρον
(el río Is) vierte su caudal en el río Éufrates
• fig.
ἄνδρα ... εἰσέβαλλον εἰς ἕρκη κακά
yo empujé al hombre a funestas trampas
2 llevar, conducir
στρατιὴν ... ἔς τε Μίλητον
• hacer entrar, introducir
σπείρας ... τὴν ἑαυτοῦ ἄρουραν ἐσβάλλει ἐς αὐτὴν ὗς
βοῦς εἰς ἀρούρας ἐσβαλών
βοῦς ... πόντον εἰσεβάλλομεν
εἰ δέ κα πρόβατα ἐσβάλῃ (ἐς τὸ τέμενος)
3 introducir mercancías, importar
op. ἐκβάλλω
4 lanzarse a, abordar c. ac. de abstr.
ἀπροοιμιάστως ποτὲ εἰσέβαλε τὴν διήγησιν ἀρχὴν λαβών
a veces se lanza sin ningún preámbulo a la exposición, haciendo de ésta su parte inicial
II en v. med. embarcar, hacer embarcar, subir a bordo
(φασί) ἐσβαλομένους (τὰς γυναῖκας) ἐς τὴν νέα οἴχεσθαι
dicen que, tras haber embarcado a las mujeres, partieronτοὺς ἵππους ... ἐς ταύτας (τὰς νέας)
τὰ δὲ ἐσβαλόμενοι ἀπέπλευσαν
B intr., gener. c. εἰς o ac. direcc.
I indic. mov. hacia o llegada
1 llegar c. giro prep.
ἐς τὸ πεδίον
ἀμφὶ νῶτα ... εἰσέβαλλον ἱππικαὶ πνοαί
llegaba el aliento de los caballosεἰς τὸν τόπον
• c. ac. direcc.
ἔρημον τόπον εἰσεβάλλομεν
πόλιν ... ἐσβαλεῖν
• de barcos arribar a puerto
ἐὰν δὲ μὴ εἰσβάλωσι
2 c. suj. de ríos o fuentes desembocar, afluir c. giro prep.
ὁ Νάπαρις καὶ ὁ Ὀρδησσὸς ... ἐσβάλλουσι ἐς τὸν Ἴστρον
3 empezar, dar comienzo abs.
σπείρονται μὲν οὗτοι πυροὶ κατὰ τὸ ἔαρ εἰσβάλλον
esos granos se siembran cuando empieza la primavera
II c. sent. hostil ir contra, atacar ciudades o ejércitos, c. prep. y ac.
ἐς Μίλητόν τε ἐσέβαλε
ἐς τοὺς ὁπλίτας
πρὸς τὴν πόλιν ἐσέβαλλον
atacaban la ciudadπρὶν εἰσβαλεῖν τοῦ βασιλέως τὸ στράτευμα εἰς τὴν Ιουδαίαν
antes de que el ejército del rey atacase Judea
• fig.
μῶν ὑστριχὶς εἰσέβαλέν σοι εἰς τὰς πλευρὰς πολλῇ στρατιᾷ ...;
¿acaso un látigo te ha atacado los costados con mucha hueste? e.d. ¿te han azotado?
• abs. invadir
ὅκκ' εἰσβάλητε
cada vez que invadísχώρα ᾗ ... πολλοὺς εἰσβάλλειν
• fig. de enfermedades
ἢν ἀρχῆθεν ἡ νοῦσος εἰσβάλλῃ
ἢν ἐσβάλῃ ἅπαξ
III astrol. caer en e.e. estar situado c. prep. y dat.
βλέπε ἐν ποίᾳ μοίρᾳ τοῦ ζωδίου εἰσβάλλει ὁ ὡροσκόπος
1. met acc.
a. gooien in, werpen in,
b. milit. laten binnenvallen, met
2. abs.
a. milit. een inval doen, binnenvallen; met
b. van rivieren uitmonden in, met
1) hineinwerfen ; ἄνδρα εἰς ἕρκη Soph. Aj. 60 ; Ζεὺς ὑμᾶς εἰς ἀπρόοπτον πῆμʼ εἰσέβαλεν, stürzte euch in ungeahnet Leid, Aesch. Prom. 1077 ; φάρμακα εἰς φρέατα Thuc. 2.48 ; στρατιὰν εἰς Μίλητον, ein Heer ins Milesische Gebiet hineinwerfen, Her. 1.14 ; vgl. Thuc. 5.71 ; βοῦς ἐς ἄρουραν Eur. El. 79 ; βοῦς πόντον, Ochsen ins Meer treiben, I.T. 261. Auch im med., ἐσβάλλομαι τοὺς ἵππους ἐς νέας, an Bord bringen, Her. 1.1, 6.95, wie Thuc. 8.31.
2) Häufig intr.:
a) einfallen, einbrechen, bes. mit einem Heere, so daß man στρατόν ergänzen kann ; εἰς Ἐλευσῖνα ἄγων τοὺς Πελοποννησίους εἰσέβαλε Her. 2.76 ; ἐς πόλιν 1.15 ; στόλῳ μεγάλῳ, πανστρατιῇ, 5.74, 8.27 ; εἰς τὴν Ἀττικήν Thuc. 1.109 ; πρὸς τὴν πόλιν 4.25 ; auch mit dem bloßen acc., ἔρημον χῶρον Eur. Hipp. 1198 ; ohne Zusatz, einen Einfall machen, εἰσβεβληκότων Thuc. 2.54 ; anlanden, 2.47 ; auch εἰς τοὺς ὁπλίτας, angreifen, 6.70 u. Sp.
b) von Flüssen, sich ergießen, hineinfallen ; ἐσβάλλει τὸ ῥέεθρον εἰς Εὐφράτην Her. 1.179, vgl. 4.48, 57 ; Thuc. 1.46 ; Xen. An. 1.7.15.
c) Bei den Aerzten = anfallen, bes. vom Fieber.
d) εἰσέβαλλον ἱππικαὶ πνοαί, = ἐπέπνεον, Soph. El. 709. Bei Eur. Cycl. 99 = zufällig hineingeraten.
e) Bei Sp. = ἀναβάλλειν, anheben, beginnen, z.B. Schol. Pind. N. 7.1.
- Ito throw into, put into, foll. by εἰς, Hdt., Attic:—Mid. to put on board oneʼs ship, Hdt.
- IIintr. to throw oneself into, make an inroad into, εἰς χώραν Hdt., Attic; πρὸς πόλιν εἰσβ. to fall upon it, Thuc.:—poet., c. acc., to come upon, fall in with, Eur.
- 2of rivers, to empty themselves into, fall into, Hdt.
-
…Πελοπόννησον καὶ τὴν ἔξω ξυμμαχίδα στρατιὰν παρασκευάζεσθαι ταῖς πόλεσι τά τε ἐπιτήδεια οἷα εἰκὸς ἐπὶ ἔξοδον ἔκδημον ἔχειν, ὡς ἐσβαλοῦντες ἐς τὴν Ἀττικήν. ἐπειδὴ δὲ ἑκάστοις ἑτοῖμα γίγνοιτο, κατὰ τὸν χρόνον τὸν εἰρημένον ξυνῇσαν τὰ δύο μέρη ἀπὸ…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…πολέμῳ τῷδε ὃν Θουκυδίδης ξυνέγραψεν. τοῦ δʼ ἐπιγιγνομένου θέρους οἱ Πελοποννήσιοι καὶ οἱ ξύμμαχοι ἐς μὲν τὴν Ἀττικὴν οὐκ ἐσέβαλον, ἐστράτευσαν δὲ ἐπὶ Πλάταιαν · ἡγεῖτο δὲ Ἀρχίδαμος ὁ Ζευξιδάμου Λακεδαιμονίων βασιλεύς. καὶ καθίσας τὸν στρατὸν ἔμελλε δῃώσειν…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…ἀπʼ αὐτῆς μετὰ τὰ ἐν Πλαταίᾳ τῶν ἐσελθόντων Θηβαίων γενόμενα ἡμέρᾳ ὀγδοηκοστῇ μάλιστα, θέρους καὶ τοῦ σίτου ἀκμάζοντος, ἐσέβαλον ἐς τὴν Ἀττικήν · ἡγεῖτο δὲ Ἀρχίδαμος ὁ Ζευξιδάμου, Λακεδαιμονίων βασιλεύς. καὶ καθεζόμενοι ἔτεμνον πρῶτον μὲν Ἐλευσῖνα καὶ…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…περιέπλεον, οἱ δὲ Πελοποννήσιοι χρόνον ἐμμείναντες ἐν τῇ Ἀττικῇ ὅσου εἶχον τὰ ἐπιτήδεια ἀνεχώρησαν διὰ Βοιωτῶν, οὐχ ᾗπερ ἐσέβαλον · παριόντες δὲ Ὠρωπὸν τὴν γῆν τὴν Γραϊκὴν καλουμένην, ἣν νέμονται Ὠρώπιοι Ἀθηναίων ὑπήκοοι, ἐδῄωσαν. ἀφικόμενοι δὲ…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…ἀπὸ Βαβυλῶνος · Ἲς οὔνομα αὐτῇ. ἔνθα ἐστὶ ποταμὸς οὐ μέγας · Ἲς καὶ τῷ ποταμῷ τὸ οὔνομα · ἐσβάλλει δὲ οὗτος ἐς τὸν Εὐφρήτην ποταμὸν τὸ ῥέεθρον. οὗτος ὦν ὁ Ἲς ποταμὸς ἅμα τῷ ὕδατι θρόμβους ἀσφάλτου…
Herodotus, The Histories
-
…αἳ οὐδὲν ἄλλο σιτέονται εἰ μὴ ἰχθῦς μοῦνον, τοὺς ἐπείτε ἂν θηρεύσαντες αὐήνωσι πρὸς ἥλιον, ποιεῦσι τάδε · ἐσβάλλουσι ἐς ὅλμον καὶ λεήναντες ὑπέροισι σῶσι διὰ σινδόνος, καὶ ὃς μὲν ἂν βούληται αὐτῶν ἅτε μᾶζαν μαξάμενος ἔχει ,…
Herodotus, The Histories
-
…πεζῷ μὲν οὐδὲ διενοοῦντο ἀμύνεσθαι, ἵππους δὲ προσμεταπεμψάμενοι ἀπὸ τῶν ἄνω ξυμμάχων, ὅπῃ δοκοίη, ὀλίγοι πρὸς πολλοὺς ἐσέβαλλον ἐς τὸ στράτευμα τῶν Θρᾳκῶν. καὶ ᾗ μὲν προσπέσοιεν, οὐδεὶς ὑπέμενεν ἄνδρας ἱππέας τε ἀγαθοὺς καὶ τεθωρακισμένους ,…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…λάβοι, ταύτῃ κατὰ τὴν διώρυχα ἐκτραπόμενος ἐκ τῶν ἀρχαίων ῥεέθρων, καὶ αὖτις παραμειβόμενος τὸ στρατόπεδον ἐς τὰ ἀρχαῖα ἐσβάλλοι · ὥστε ἐπείτε καὶ ἐσχίσθη τάχιστα ὁ ποταμός, ἀμφοτέρῃ διαβατὸς ἐγένετο, οἱ δὲ καὶ τὸ παράπαν λέγουσι καὶ…
Herodotus, The Histories
-
…ἐν Μαιάνδρου πεδίῳ. τὰ μέν νυν ἓξ ἔτεα τῶν ἕνδεκα Σαδυάττης ὁ Ἄρδυος ἔτι Λυδῶν ἦρχε, ὁ καὶ ἐσβάλλων τηνικαῦτα ἐς τὴν Μιλησίην τὴν στρατιήν · Σαδυάττης οὗτος γὰρ καὶ ὁ τὸν πόλεμον ἦν συνάψας · τὰ δὲ πέντε…
Herodotus, The Histories
-
…καί τινα ἐλπίδα εἶχον ἐς τὸ ἐγγυτέρω αὐτοὺς μὴ προϊέναι, μεμνημένοι καὶ Πλειστοάνακτα τὸν Παυσανίου Λακεδαιμονίων βασιλέα, ὅτε ἐσβαλὼν τῆς Ἀττικῆς ἐς Ἐλευσῖνα καὶ Θριῶζε στρατῷ Πελοποννησίων πρὸ τοῦδε τοῦ πολέμου τέσσαρσι καὶ δέκα ἔτεσιν ἀνεχώρησε πάλιν ἐς τὸ…
Thucydides, The Peloponnesian War