παραβαίνω
παραβαίνω, παραβαίνω, go beside; overstep, transgress, violate
- go by the side of, and in pf., stand beside, twice in Hom., c. dat., of one standing beside the warrior in the chariot (cf. παραβάτης), Ἕκτορι παρβεβαώς Il. 11.522; of two warriors, παρβεβαῶτε . . ἀλλήλοιιν 13.708; also impf. παρέβασκε, of the combatant in the chariot, 11.104; but παρεβεβήκεέ οἱ ἡνίοχος Hdt. 7.40.
- II pass beside or beyond, mostly metaph. (lit. π. τὸν ὅρον PHal. 1.87 (iii B. C.)), in trans. sense:
- 1 overstep, transgress, τὰ νόμιμα Hdt. 1.65; δίκην A. Ag. 789 (anap.); δίκην τὴν δεδικασμένην Antipho 5.87; εἴ τι τούτων παραβαίνοιμι IG 1(2).15.42, cf. 76.57; θεοῦ νόμον E. Ion 230 (lyr.); οὐ τοὺς νόμους μόνον, ἀλλὰ καὶ τὸν καιρὸν τῆς ἀναρρήσεως καὶ τὸν τόπον Aeschin. 3.204; θεσμούς, ὅρκους, Ar. Av. 331, 332 (both lyr.), cf. Th. 1.78, Lys. 9.15; τὰς σπονδάς Ar. Av. 461: c. acc. pers., π. τινὰ δαιμόνων sin against a god, Hdt. 6.12, cf. D.H. 1.23; οὓς παραβαίνειν αἰσχρόν disappoint, Chor. p.80 B. (cf. V): abs., παραβάντες transgressors, A. Ag. 59 (anap.); ὁ παραβαίνων Arist. Pol. 1325b5:—Pass., to be transgressed or offended against, σπονδὰς . ., ἅς γε ὁ θεὸς . . νομίζει παραβεβάσθαι Th. 1.123; νόμῳ παραβαθέντι Id. 3.67; ἐὰν καὶ ὁτιοῦν παραβαθῇ Id. 4.23; παραβεβασμένοις ὅρκοις D. 17.12; παραβαινομένων abs., as offences were committed, Th. 3.45.
- b with Prep., π. παρὰ τὴν συγγραφήν AJA 16.13 (Sardes, iv/iii B. C.).
- c c. gen., go aside from, τῆς ἀληθείας Arist. Cael. 271b8.
- 2 pass over, omit, S. Tr. 499 (lyr.), D. 18.211, Aristeas 297.
- 3 let pass, καιρούς Din. 1.36.
- 4 οὔ με παρέβα φάσμα it escaped me not, E. Hec. 704 (lyr.).
- III pass on, π. εἰς ἀπέχθειαν Plb. 38.12.3 (sed leg. προβῆναι).
- IV come forward, esp. of the Com. parabasis (v. παράβασις), π. πρὸς τὸ θέατρον step forward to address the spectators, Ar. Ach. 629, Eq. 508, Pax 735; also οὐκ ἂν παρέβην εἰς λέξιν τοιάνδʼ ἐπῶν Pl.Com. 92.2: similarly, metaph., δοκεῖν παραβεβηκέναι τῇ πρώτῃ σκηνῇ Procl. in Prm. p.523 S.
- V in Med., c. acc. pers., commit an offence against, Chor. p.68 B.
1. met acc.
a. overtreden:
b. voorbijgaan aan, achterwege laten:
2. met dat. gaan staan naast; perf. staan naast:
3. intrans. naar voren treden,
1) daneben, zur Seite treten, u. im perf., Ἕκτορι παρβεβαώς, Il. 11.522, wie ὡς τὼ παρβεβαῶτε μάλʼ ἕστασαν ἀλλήλοιιν, 13.708, von dem Kämpfer, der neben dem Wagenlenker steht (vgl. παραβάτης), u. so in tmesi : πὰρ δέ οἱ Ἀντήνωρ περικαλλέα βήσατο δίφρον, Il. 3.262, wenn man nicht richtiger πάρ hier als Adverbium nimmt ; von dem Wagenlenker, Her. 7.40, παραβεβήκεε δέ οἱ ἡνίοχος, neben ihm stand der Wagenlenker.
2) vorgehen, weitergehen, παραβήσομαι εἰς τὸ πρόσω τοῦ λόγου, Her. 1.5 ; Sp., wie Pol. 4.73.7. Dah. in der Komödie π. εἰς od. πρὸς τὸ θέατρον, hervortreten u. die Parabase vortragen, Ar. Ach. 629, Eq. 508, Pax 735 u. Plat. com. beim Schol. zu dieser Stelle.
3) transit., überschreiten, übertreten, verletzen, δίκην παραβάντες, Aesch. Ag. 763 ; ὁρκώματα, Eum. 738 ; θεοῦ νόμον, Eur. Ion 231 ; τὰ νόμιμα, Her. 1.65 ; ὅρκους, Ar. Thesm. 358, wie Thuc. 1.78 ; νόμους, τὰ τεθέντα, Plat. Crito 53e, Legg. IV.714d ; Folgde : τὰ κοινὰ δίκαια, Pol. 2.58.7 ; u. pass., παραβαίνεται καὶ τοῦτο (τὸ νόμιμον), Xen. Mem. 4.4.24 ; τῷ τῶν Ἑλλήνων νόμῳ ὑπὸ τῶνδε παραβαθέντι, Thuc. 3.67, vgl. 45 ; παραβεβάσθαι τὰς σπονδάς, 1.123 ; ἐν τοῖς παραβεβασμένοις (so !) ὅρκοις ἐμμένειν, Dem. 17.12. – Auch τινὰ τῶν δαιμόνων, einen der Götter durch Gesetzübertretung verletzen, gegen ihn sündigen, Her. 6.12 ; und absol., fehlen, πέμπει παραβᾶσιν Ἐρινύν, Aesch. Ag. 59. – Uebergehen, mit Stillschweigen, τί, Soph. Trach. 499 ; Dem. 18.211 ; dah. vernachlässigen, übersehen, wie Aesch. 3.204 vrbdt οὐ τοὺς νόμους μόνον παραβέβηκεν, ἀλλὰ καὶ τὸν καιρόν ; vgl. Din. 1.36 ; – Eur. Hec. 704, οὐδὲ παρέβα με φάσμα μελανόπτερον, non fugit me.
[παρα- 2.]
Pf. pple. παρβεβαώς (παρ-, παρα-) Il. 11.522.
Nom. dual παρβεβαῶτε Il. 13.708.
To take one’s way beside
With dat. : παρβεβαῶτʼ ἕστασαν ἀλλήλοιιν (fronted the foe holding united course) Il. 13.708.
Sim. of accompanying another in a chariot : Ἕκτορι παρβεβαώς (standing beside him (as charioteer)) Il. 11.522.
Strong 3845
1. in Hom. (twice), to go by the side of, stand beside.
2. In Æsch., Herod., Thuc., al., to go past or pass over, chiefly metaph., to overstep, violate, transgress (Jos 7:11, Ez 16:59, Si 40:14, al.): τ. παράδοσιν, Mt 15:2; τ. ἐντολήν, Mt 15:3; seq. ἀπό (as
- Ito go by the side of, c. dat., Ἕκτορι παρβεβαώς standing beside Hector in the chariot, Il.; παρβεβαῶτε ἀλλήλοιιν Il.; so imperf. παρέβασκε is used as = ἦν παραβάτης, Il.
- IIto pass beside or beyond, to overstep, transgress, τὰ νόμιμα Hdt.; δίκην Aesch.; τὰς σπονδάς Ar., Thuc.:—absol., παραβάντες the transgressors, Aesch.:—Pass. to be transgressed, σπονδὰς ἅς γε ὁ θεὸς νομίζει παραβεβάσθαι Thuc.; νόμῳ παραβαθέντι Thuc.; παραβαινομένων, absol., though offences are committed, Thuc.
- 2to pass over, omit, Soph., Dem.: οὔ με παρέβα φάσμα it escaped me not, Eur.
- IIIto come forward, π. πρὸς τὸ θέατρον to step forward to address the spectators, Ar.; cf. παράβασις III.
-
…, σμικροῦ χρόνου τῷ βίῳ λοιποῦ ὄντος ὡς τὸ εἰκός, ἐτόλμησας οὕτω γλίσχρως ἐπιθυμεῖν ζῆν, νόμους τοὺς μεγίστους παραβάς, οὐδεὶς ὃς ἐρεῖ ; ἴσως, ἂν μή τινα λυπῇς · εἰ δὲ μή, ἀκούσῃ, ὦ Σώκρατες…
Plato, Crito
-
…· ἐὰν δὲ ἐξέλθῃς οὕτως αἰσχρῶς ἀνταδικήσας τε καὶ ἀντικακουργήσας, τὰς σαυτοῦ ὁμολογίας τε καὶ συνθήκας τὰς πρὸς ἡμᾶς παραβὰς καὶ κακὰ ἐργασάμενος τούτους οὓς ἥκιστα ἔδει, σαυτόν τε καὶ φίλους καὶ πατρίδα καὶ ἡμᾶς, ἡμεῖς τέ σοι…
Plato, Crito
-
…ἐσωφρόνουν, οὐκ ἂν ἐπὶ μὲν τοῖς τῶν πολιτῶν κακοῖς πιστοὺς ἐνόμιζον, ἐπὶ δὲ τοῖς τῆς πόλεως ἀγαθοῖς ῥᾳδίως παρέβαινον · πρὸς μὲν οὖν τούτους τοσαῦτα λέγω, τοὺς δὲ μάρτυράς μοι κάλει. καὶ ὑμεῖς ἀνάβητε. Μάρτυρες τῶν…
Lysias, Speeches
-
…ἀνάγκη, ὦ Σώκρατες. ἄλλο τι οὖν, ἂν φαῖεν, ἢ συνθήκας τὰς πρὸς ἡμᾶς αὐτοὺς καὶ ὁμολογίας παραβαίνεις, οὐχ ὑπὸ ἀνάγκης ὁμολογήσας οὐδὲ ἀπατηθεὶς οὐδὲ ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ ἀναγκασθεὶς βουλεύσασθαι, ἀλλʼ ἐν ἔτεσιν ἑβδομήκοντα, ἐν…
Plato, Crito
-
…πείθῃ, ὦ Σώκρατες · καὶ οὐ καταγέλαστός γε ἔσῃ ἐκ τῆς πόλεως ἐξελθών. σκόπει γὰρ δή, ταῦτα παραβὰς καὶ ἐξαμαρτάνων τι τούτων τί ἀγαθὸν ἐργάσῃ σαυτὸν ἢ τοὺς ἐπιτηδείους τοὺς σαυτοῦ. ὅτι μὲν γὰρ κινδυνεύσουσί γέ σου…
Plato, Crito
-
…ἀργύριον πράξασθαι. ἐγὼ δʼ εἶπον ὅτι οὐκ ἐγώ σε ἀποκτενῶ, ἀλλʼ ὁ τῆς πόλεως νόμος, ὃν σὺ παραβαίνων περὶ ἐλάττονος τῶν ἡδονῶν ἐποιήσω, καὶ μᾶλλον εἵλου τοιοῦτον ἁμάρτημα ἐξαμαρτάνειν εἰς τὴν γυναῖκα τὴν ἐμὴν καὶ εἰς τοὺς…
Lysias, Speeches
-
…ὁρκίους τότε γενομένους ποιούμενοι καὶ τοὺς ὑμετέρους πατρῴους καὶ ἡμετέρους ἐγχωρίους, λέγομεν ὑμῖν γῆν τὴν Πλαταιίδα μὴ ἀδικεῖν μηδὲ παραβαίνειν τοὺς ὅρκους, ἐᾶν δὲ οἰκεῖν αὐτονόμους καθάπερ Παυσανίας ἐδικαίωσεν. τοσαῦτα εἰπόντων τῶν Πλαταιῶν Ἀρχίδαμος ὑπολαβὼν εἶπεν · δίκαια…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…, ἐκ Κρήτης ἀγαγέσθαι ταῦτα. ὡς γὰρ ἐπετρόπευσε τάχιστα, μετέστησε τὰ νόμιμα πάντα, καὶ ἐφύλαξε ταῦτα μὴ παραβαίνειν · μετὰ δὲ τὰ ἐς πόλεμον ἔχοντα, ἐνωμοτίας καὶ τριηκάδας καὶ συσσίτια, πρός τε τούτοισι τοὺς ἐφόρους καὶ…
Herodotus, The Histories
-
…τινʼ ἄνδρα δεῦρο πρυμνήτην χθονὸς ἐλθόντʼ ἐποίσειν εὖ κεκασμένον δόρυ. αὐτοὶ γὰρ ἡμεῖς ὄντες ἐν τάφοις τότε τοῖς τἀμὰ παρβαίνουσι νῦν ὁρκώματα ἀμηχάνοισι πράξομεν δυσπραξίαις, ὁδοὺς ἀθύμους καὶ παρόρνιθας πόρους τιθέντες, ὡς αὐτοῖσι μεταμέλῃ πόνος · ὀρθουμένων δέ…
Aeschylus, Eumenides
-
…ὀρταλίχων ὀλέσαντες · ὕπατος δʼ ἀίων ἤ τις Ἀπόλλων ἢ Πὰν ἢ Ζεὺς οἰωνόθροον γόον ὀξυβόαν τῶνδε μετοίκων ὑστερόποινον πέμπει παραβᾶσιν Ἐρινύν. οὕτω δʼ Ἀτρέως παῖδας ὁ κρείσσων ἐπʼ Ἀλεξάνδρῳ πέμπει ξένιος Ζεὺς πολυάνορος ἀμφὶ γυναικὸς πολλὰ παλαίσματα καὶ γυιοβαρῆ…
Aeschylus, Agamemnon