σαθρός
σαθρός, rotten, decayed, unsound, cracked
σαθρ-ός, ά, όν,
- unsound, σκυτέες τὰ σ. ὑγιέα ποιέουσι Hp. Vict. 1.15; of diseased or unsound parts of the frame, τὰ σ. ὑπὸ τῶν ἰητρῶν ὑγιαίνονται ibid.; γάλλοι καὶ σ. impotent, PGnom. 244 (ii A.D.).
- 2 of a vessel, cracked, opp. ὑγιής, εἴ πῄ τι σαθρὸν ἔχει, πᾶν περικρούωμεν Pl. Phlb. 55c; εἴτε ὑγιὲς εἴτε σ. φθέγγεται Id. Tht. 179d; ἀγγεῖα τετρημένα καὶ σ. Id. Grg. 493e; πίθοι σαθροί prob. in IG 1(2).326.7; [φωναὶ] σαθραὶ καὶ παρερρυηκυῖαι Arist. Aud. 804a32: metaph., ἡ κολακεία σαθρὸν ὑπηχεῖ Plu. Adul. 2.64e.
- 3 metaph., σ. κῦδος unsound fame, Pi. N. 8.34; πρίν τι καὶ σαθρὸν μετεξετέροισι ἐγγενέσθαι before any unsound thought comes into their heads, i.e. before they prove traitors, Hdt. 6.109; σ. λόγοι E. Hec. 1190, Rh. 639; τί τοῦτʼ αἴνιγμα σημαίνεις σ.; Id. Supp. 1064; τοῦτʼ ἐς γυναῖκας δόλιόν ἐστι καὶ σαθρόν Id. Ba. 487; σ. μετάβασις Pl. Lg. 736e; σ. ἐστι . . πᾶν ὅ τι ἂν μὴ δικαίως ᾖ πεπραγμένον D. 18.227; εὕροιμʼ ἂν ὅπῃ σαθρός ἐστι Pl. Euthphr. 5c; εὑρήσει τὰ σαθρὰ τῶν ἐκείνου πραγμάτων ὁ πόλεμος D. 4.44; τὰ σ. τῆς τυραννίδος Plu. Dio 23. Adv., σαθρῶς ἱδρυμένος built on unsound foundations, Arist. EN 1100b7.
σαθρός, ά, όν, avarié ou abîmé, d’où :
1 pourri, qui tombe en pourriture, Plat. Euthyphr. 5b, Dem. 5, fin, etc. ; p. opp. à ὑγιής, Hpc. 345, 37 ; Plut. Dio. 23, etc. ||
2 en parl. de vases, fêlé : σαθρὸν φθέγγεσθαι, Plat. Theæt. 179d, sonner le fêlé ; joint à τετρημένος, Plat. Gorg. 493e ; p. anal. en parl. de la voix, joint à παρερρυηκυῖαι, Arstt. Aud. 66 ; fig. σαθρὸν ὑπηχεῖν, Plut. M. 64d, sonner faux, en parl. de la flatterie ||
3 fig. de mauvaise qualité, de mauvais aloi, mauvais, Pd. N. 8, 59 ; Hdt. 6, 109 ; Eur. Hec. 1190, etc. ; Plat. Leg. 736e, etc. ; Dém. 303, 25 ; joint à δόλιος, Eur. Bacch. 487.
Étym. pré-grec.
σαθρός, wie σαπρός, angefault, verdorben, morsch, daher übh. schwach, hinfällig, schadhaft ; κῦδος, vergänglicher Ruhm, Pind. N. 8.34 ; αἴνιγμα, Eur. Suppl. 1064 ; λόγοι, Hec. 1190 ; τοῦτʼ εἰς γυναῖκας δόλιόν ἐστι καὶ σαθρόν, Bacch. 487 ; σαθρόν τίμοι ἐγγίγνεται, mir kommt ein schwächlicher, zaghafter Gedanke in den Sinn, Her. 6.109 ; εὕροιμʼ ἄν, ὅπῃ σαθρός ἐστι, wo es ihm fehlt, Plat. Euthyphr. 5c ; εἴτε ὑγιές, εἴτε σαθρὸν φθέγγεται, Theaet. 179d, wie εἴ πῄ τι σαθρὸν ἔχει, πᾶν περικρούωμεν, Phil. 55c, zu erklären aus dem Anschlagen an einen Topf, um aus dem Klange zu entnehmen, ob er geborsten ist ; dah. τὰ ἀγγεῖα τετρημένα καὶ σαθρά, Gorg. 493e ; Dem. 2.21 verbindet κἂν ῥῆγμα κἂν στρέμμα κἂν ἄλλο τι τῶν ὑπαρχόντων σαθρὸν ᾖ ; 18.227 σαθρόν ἐστι φύσει πᾶν, ὅ τι ἂν μὴ δικαίως ᾖ πεπραγμένον.
σαθρός
- 1unwholesome (πάρφασις) ἃ τὸ μὲν λαμπρὸν βιᾶται, τῶν δʼ ἀφάντων κῦδος ἀντείνει σᾰθρόν N. 8.34
σαθρός, ά, όν
- 1rotten, decayed, unsound, cracked, Plat., Dem.—adv., σαθρῶς ἱδρυμένος built on unsound foundations, Arist.
- 2metaph., πρίν τι καὶ σαθρὸν ἐγγίνεσθαί σφι before any unsound thought comes into their heads, i. e. before they prove traitors, Hdt.; σ. λόγοι Eur. deriv. uncertain