χάζω
χάζω, to cause to retire
χάζω,
- cause to retire; Act. only in Hsch. and in compd. ἀναχάζω (also παραχάζω, προχάζω Hsch.), and in Ep. redupl. aor. κέκᾰδον, fut. κεκᾰδήσω:—force to retire from, bereave or deprive of, τοὺς . . θυμοῦ καὶ ψυχῆς κεκαδών Il. 11.334; ἀριστῆας κεκαδήσει θυμοῦ καὶ ψυχῆς Od. 21.153, 170.
- B Med., χάζομαι, Il. 5.34, etc.; imper. χάζεο, χάζευ, ib. 440, Call. Cer. 54: Ep. impf. χάζετο Il. 16.736, 3 du. χαζέσθην A.R. 3.1320: fut. χάσομαι, Ep. χάσσομαι Il. 13.153: aor. 1 ἐχᾰσάμην, Ep. 3 sg. χάσσατο ib. 193, inf. χάσσασθαι 12.172; part. χασσάμενος 13.148, etc.: κεκάδοντο (for κεχάδοντο) 3 pl. of redupl. aor. 2 κεκαδόμην, Il. 4.497, 15.574:—give way, draw or shrink back, recoil, freq. in Il. (never in Od.), χάζεο Il. 5.440; ὁ δὲ χασσάμενος πελεμίχθη 4.535; οὐδʼ ὅ γε πάμπαν χάζετʼ 12.407; ἂψ δʼ ἑτάρων εἰς ἔθνος ἐχάζετο 3.32, al.; αἰὲν ὀπίσσω χάζοντο 5.702, cf. 18.160, A.R. l.c., Call. l.c., Nonn. D. 48.618.
- 2 c. gen., draw back or retire from, πυλάων χάσσασθαι Il. 12.172; χάζοντο κελεύθου 11.504; χάζεσθε μάχης 15.426; μίνυνθα δὲ χάζετο δουρός 11.539; ὁ δὲ χάσσατʼ ὀπίσσω νεκρῶν 13.193, cf. 17.357; less freq. with a Prep., χ. ἐκ βελέων 16.122; χάσσονται ὑπʼ ἔγχεος 13.153; οὐδὲ δὴν χάζετο φωτός nor in truth was he (or it, the stone) far from the man, i.e. nearly hit him, 16.736. Poet., and mainly Ep., exc. in the compds. ἀνα-, δια-χάζομαι (qq. vv.).—οὐχ ἅζομαι, οὐχ ἅζεται (not οὐ χάζ-), shd. be written in E. Or. 1116, Alc. 326, A. Eu. 389.
χάζω (seul. ao. 2 épq. κέκαδον et fut. épq. κεκαδήσω [ᾰδ]) écarter, dóù séparer de, priver de, gén. Il. 11, 334 ; Od. 21, 153, 170 || Moy. χάζομαι (f. χάσομαι [ᾰ], épq. χάσσομαι, ao. 1 ἐχασάμην [ᾰσ], épq. χασσάμην, ao. 2 épq. 3 pl. κεκάδοντο p. *κεχάδοντο [ᾰ]) s’éloigner, se retirer : ἄψ, Il. 3, 32 ; ou ὀπίσσω, Il. 5, 702 ; 18, 160, se retirer en arrière, se reculer ; πυλάων, Il. 12, 172, s’éloigner des portes ; κελεύθου, Il. 11, 504, se retirer du chemin ; μάχης, Il. 15, 426, se retirer du combat ; avec une prép. : ἐκ βελέων, Il. 16, 122, se retirer hors de la portée des traits ; ὑπ᾽ ἔγχεος, Il. 13, 153, se reculer menacé par une lance ; avec un inf. se soustraire à, refuser de : δὶς θανεῖν οὐ χάζομαι, Eur. Alc. 326, je ne refuse pas de mourir deux fois ; cf. Eur. Or. 1116 ||
➳ Act. seul. ao. 2 κέκαδον [ᾰ], d’où part. κεκαδών, Il. 11, 334 ; fut. κεκαδήσω, Od. 21, 153, 170. Moy. prés. impér. poét. χάζεο, Il. 5, 440 ; impf. 3 sg. épq. χάζετο, Il. 12, 407 ; 16, 736 ; 3 pl. épq. χάζοντο, Il. 5, 702 ; 11, 504 ; 18, 160. Fut. épq. χάσσομαι, Il. 13, 153. Ao. épq. ἐχασσάμην, Il. 4, 535 ; 12, 173 ; ou χασσάμην, Il. 13, 193. Ao. 2, 3 pl. κεκάδοντο, Il. 4, 497.
Étym. R. indo-europ. *ǵheh₁-, abandonner.
χάζω, selten, od. nur im comp. ἀναχάζω, gew. med. χάζομαι, fut. χάσομαι, ep. auch χάσσομαι, aor. ἐχασάμην, ep. χάσσασθαι, u. (κεκαδόμην) κεκάδοντο, Il. 4.497, 15.574, – weichen, sich zurückziehen, fliehen ; oft in der Il., nie in der Od.; χώρησεν δʼ ἄρα τυτθὸν ἐπάλξιος· οὐδʼ ὅγε πάμπαν χάζετο, Il. 12.406 ; χάζεσθαι ἑτάρων εἰς ἔθνος, u. öfter ; auch ἂψ χάζομαι, 3.32, 11.585, 14.408 u. sonst ; ὀπίσω χάζεσθαι 5.702, 18.160 ; c. gen., οὐκ ἐθέλουσι πυλάων χάσσασθαι, vom Tore weichen, 12.172 ; κελεύθου 11.504, 12.262 ; φωτός 16.736 ; νεκρῶν 13.193, 17.357 ; μάχης 14.426 ; δουρός 11.539 ; auch ἐκ βελέων, 16.122 ; ὑπʼ ἔγχεος 13.153 ; sp.D., μηκέτι νῦν χάζεσθε, φίλοι, πάτρηνδε νέεσθαι Ap.Rh. 4.190.
Bei den att. Dichtern c. inf. = sich scheuen, anstehen, δὶς θανεῖν οὐ χάζομαι Eur. Or. 1114, wie Alc. 336, Heracl. 600, wo aber Elmsl. u. Monk οὐχ ἅζομαι vorziehen, wie der Schol. erkl. οὐκ εὐλαβοῦμαι. – Von der ursprünglich faktitiven Bdtg des act. finden sich bei Hom. noch fut. κεκαδήσω u. aor. κέκαδον, machen, daß Einer von Etwas weicht, berauben, πολλοὺς τόδε τόξον κεκαδήσει θυμοῦ καὶ ψυχῆς Od. 21.153, 170, wird sie des Lebens berauben, wie θυμοῦ καὶ ψυχῆς κεκαδών Il. 11.334, wo Eust. erkl. ὑποχωρῆσαι ποιήσας, Hesych. στερήσας. Andere ziehen diese Form zu κήδω, wie das unter diesem Worte angeführte κεκαδήσομαι, u. erkl., wie Passow, um das Leben betrüben, d.i. berauben, weil ja das Leben das Liebste ist. – In Bezug auf die Prosa siehe die Kompp. ἀναχ., διαχ.
Bei den att. Dichtern c. inf. = sich scheuen, anstehen, δὶς θανεῖν οὐ χάζομαι Eur. Or. 1114, wie Alc. 336, Heracl. 600, wo aber Elmsl. u. Monk οὐχ ἅζομαι vorziehen, wie der Schol. erkl. οὐκ εὐλαβοῦμαι. – Von der ursprünglich faktitiven Bdtg des act. finden sich bei Hom. noch fut. κεκαδήσω u. aor. κέκαδον, machen, daß Einer von Etwas weicht, berauben, πολλοὺς τόδε τόξον κεκαδήσει θυμοῦ καὶ ψυχῆς Od. 21.153, 170, wird sie des Lebens berauben, wie θυμοῦ καὶ ψυχῆς κεκαδών Il. 11.334, wo Eust. erkl. ὑποχωρῆσαι ποιήσας, Hesych. στερήσας. Andere ziehen diese Form zu κήδω, wie das unter diesem Worte angeführte κεκαδήσομαι, u. erkl., wie Passow, um das Leben betrüben, d.i. berauben, weil ja das Leben das Liebste ist. – In Bezug auf die Prosa siehe die Kompp. ἀναχ., διαχ.
χάζω
3 sing. fut. κεκαδήσει Od. 21.153, 170.
Aor. pple. κεκαδών Il. 11.334.
3 pl. fut. mid. χάσσονται Il. 13.153.
3 sing. aor. χάσσατο Il. 13.193.
Pple. χασσάμενος Il. 4.535, Il. 5.626, Il. 13.148.
Infin. χάσσασθαι Il. 12.172.
3 pl. aor. κεκάδοντο Il. 4.497, Il. 15.574. (ἀναχάζομαι, ἀπο-.)
- 1
To cause to withdraw from; hence, to separate from, deprive of.
With genit.: τοὺς θυμοῦ κεκαδών Il. 11.334. Cf. Od. 21.153, 170.
- 2
In mid., to withdraw oneself, retire, draw back, give way: ἂψ ἑτάρων εἰς ἔθνος ἐχάζετο Il. 3.32, χασσάμενος πελεμίχθη Il. 4.535. Cf. Il. 5.249, 440, Il. 12.407, Il. 13.153, Il. 16.122, etc.
With genit.: πυλάων χάσσασθαι Il. 12.172. Cf. Il. 4.497, Il. 11.504, Il. 13.193, Il. 15.426, etc.
- 3
In mid., with genit., to hold oneself from, refrain from, stand aloof from: μίνυνθα χάζετο δουρός
(refrained but a little while from his spear, i.e. gave it little rest) Il. 11.539, οὐδὲ δὴν χάζετο φωτός (i.e. went straight at his man) Il. 16.736.
- 1
χάζω
- Ato cause to retire, the Act. only in Epic redupl. aor2 κέκαδον, fut. κεκαδήσω:— to force to retire from, deprive of, τοὺς ψυχῆς κεκαδών Il.; ἀριστῆας κεκαδήσει θυμοῦ καὶ ψυχῆς Od.
- BMid. to give way, draw or shrink back, retire, Il.
- 2c. gen. to draw back or retire from, χάζεσθε μάχης Il., etc.; so, χ. ἐκ βελέων, ὑπʼ ἔγχεος Il.; οὐδὲ δὴν χάζετο ἀνδρός nor in truth was he (or it, the stone) far from the man, i. e. nearly hit him, Il.