ἀρχιτέκτων
ἀρχιτέκτων, a chief-artificer, master-builder, director of works, architect, engineer
- chief-artificer, master-builder, director of works, τοῦ ὀρύγματος, τῆς γεφύρας, Hdt. 3.60, 4.87; opp. χειροτέχνης, Arist. Metaph. 981a30; opp. ἐργατικός, Pl. Plt. 259e; commissioner of works, IG 2.403, al., ib. 9(1).694.145 (Corcyra), SIG 284.12 (Chios, from Erythrae), etc.; ἀ. τοῦ ναοῦ ib. 494.3 (Delph.); ἀ. ἐπὶ τὰ ἱερά IG 2.404.
- b pl., board of naval constructors, Arist. Ath. 46.1.
- 2 generally, author, contriver, E. Cyc. 477; ἀ. κύριος τῆς ἡδονῆς Alex. 149.2; ἀ. τῆς ἐπιβουλῆς D. 56.11; τοῦ τέλους Arist. EN 1152b2; τοὺς ταῖς διανοίαις ἀ. τινός those that direct activities by thought, Id. Pol. 1325b23.
- II at Athens, manager of the state theatre and of the Dionysia, D. 18.28, IG 2.335.
I
1 ingeniero arquitecto pontonero
ἀ. τῆς γεφύρας
• arquitecto o ingeniero naval Moschio Hist.2, formando parte de un cuerpo elegido en Atenas
χειροτονεῖ δ' ἀρχιτέκτονας ὁ δῆμος ἐπὶ τὰς ναῦς
κατασκευάζειν οἰκίαν καὶ πλοῖον ... χωρὶς ἀρχιτέκτονος
• ingeniero diseñador de máquinas de guerra, de Arquímedes, Plb.8.7.2, cf. Onas.42.3, a la vez que ingeniero naval, Polyaen.7.21.2.
2 arquitecto ingeniero de canales y diques para conducción de agua e irrigación
τοῦ ὀρύγματος τούτου
τοῦ Ἀρσινοίτ[ου νόμου
• de puertos, Pl.Grg.455b (cf. tb.
3 arquitecto, alarife constructor de monumentos y edificios
ἀ. τῆς στέγης
τοῦ ναοῦ
• para hacer el tabernáculo, I.AI 3.104, desmontar el Zeus de Olimpia, I.AI 19.9, o construir murallas y fortificaciones, Plb.13.4.6, D.S.14.18, I.Vit.156, y gener. edificios públicos y privados PCair.Zen.193.3, 8, 200.3, 233.2, 7 (III a.C.),
τῆς καινῆς οἰκίας
• en Roma
ἔπαρχος ἀρχιτεκτόνων
praefectus fabrum
• considerado como gran supervisor de obras y operarios
ἀ. ... οὐκ αὐτὸς ἐργατικός, ἀλλ' ἐργατῶν ἄρχων
μεγάλους ἀρχιτέκτονας καὶ τεχνίτας
τέκτων καὶ ἀ.
• dotado de gran formación y especiales dotes intelectuales
γνωμονικοῦ γὰρ ἀνδρὸς καὶ τοῦτο δεῖ (sc. ἀρχιτέκτονα γενέσθαι)
σοφὸς ἀ.
•
ἀ. διδάσκαλος
profesor de arquitectura
4 administrador general del teatro en Atenas, D.18.28.
II fig.
1 diseñador, artífice, cerebro
τοῖσιν ἀρχιτέκτοσι πείθεσθ'
τῆς ὅλης ἐπιβουλῆς
τοῦ φόνου
• ingenioso, maquinador, inventor a veces peyor. patrañero, me quoque dolis iam superat architectonem Plaut.Poen.1110, de autores literarios, Luc.Hist.Cons.12, de Homero, Luc.Cont.4.
2 supremo artesano, gran arquitecto, gran artífice del filósofo político
οὗτος γὰρ τοῦ τέλους ἀ.
τοὺς ταῖς διανοίαις ἀρχιτέκτονας
ἀ. κύριος τῆς ἡδονῆς
• de Dios
ἀρχιτέκτονος οὗ καὶ σύμπας ὁ κόσμος ἔλαχε
• pred.
ἀ. λόγος
τοῖς σοφῆς ἀρχιτέκτονος, ἀλληγορίης, ἑπόμενοι παραγγέλμασιν ἐποικοδομῶμεν
1) der Baumeister, Xen. Mem. 4.2.10 ; übh. der etwas veranlaßt u. ausführen läßt, nach Plat. Polit. 259e πᾶς οὐκ αὐτὸς ἐργαστικός, ἀλλὰ ἐργατῶν ἄρχων ; vgl. Eur. Cycl. 477 ; τῆς ἐπιβουλῆς Dem. 56.11 ; vgl. Arist. Polit. 7.3.5.
2) in Athen, der Theaterpächter, Böckh Staatsh. I p. 236.
Strong 753
a master-builder, architect: I Co 3:10 (in π. of building contractors, MM, s.v.).†
- Ia chief-artificer, master-builder, director of works, architect, engineer, Hdt.
- 2generally, a constructor, author, Eur., Dem.
- IIat Athens, the manager of the state theatre and of the Dionysia, Dem.
-
…ἑκάστῃ αἱρέσει τὸν τεχνικώτατον δεῖ αἱρεῖσθαι. οὐδʼ ὅταν τειχῶν περὶ οἰκοδομήσεως ἢ λιμένων κατασκευῆς ἢ νεωρίων, ἀλλʼ οἱ ἀρχιτέκτονες · οὐδʼ αὖ ὅταν στρατηγῶν αἱρέσεως πέρι ἢ τάξεώς τινος πρὸς πολεμίους ἢ χωρίων καταλήψεως συμβουλὴ ᾖ, ἀλλʼ οἱ…
Plato, Gorgias
-
…τὴν ἐν τοῖς ἀριθμοῖς διαφορὰν μῶν τι πλέον ἔργον δώσομεν ἢ τὰ γνωσθέντα κρῖναι ; τί μήν ; καὶ γὰρ ἀρχιτέκτων γε πᾶς οὐκ αὐτὸς ἐργατικὸς ἀλλʼ ἐργατῶν ἄρχων. ναί. παρεχόμενός γέ που γνῶσιν ἀλλʼ οὐ χειρουργίαν. οὕτως…
Plato, Statesman
-
…ἐγώ, ὥσπερ ἐν τῇ τεκτονικῇ ; καὶ γὰρ ἐκεῖ τέκτονα μὲν ἂν πρίαιο πέντε ἢ ἓξ μνῶν, ἄκρον ἀρχιτέκτονα δὲ οὐδʼ ἂν μυρίων δραχμῶν · ὀλίγοι γε μὴν κἂν ἐν πᾶσι τοῖς Ἕλλησι γίγνοιντο. ἆρα μή τι τοιοῦτον…
Plato, Lovers
-
…κιόνων Δώριος, ὁ δὲ ἐπὶ τούτῳ Κορίνθιος · ἑστήκασι δὲ καὶ ἐντὸς τοῦ ναοῦ κίονες ἐργασίας τῆς Ἰώνων. ἀρχιτέκτονα δὲ ἐπυνθανόμην Σκόπαν αὐτοῦ γενέσθαι τὸν Πάριον, ὃς καὶ ἀγάλματα πολλαχοῦ τῆς ἀρχαίας Ἑλλάδος, τὰ δὲ καὶ περὶ…
Pausanias, Description of Greece
-
…αὐτομάτους θεῖον δύεσθαι ἀγῶνα, οὕτως αἱ κερκίδες ἐκέρκιζον αὐταὶ καὶ τὰ πλῆκτρα ἐκιθάριζεν, οὐδὲν ἂν ἔδει οὔτε τοῖς ἀρχιτέκτοσιν ὑπηρετῶν οὔτε τοῖς δεσπόταις δούλων. τὰ μὲν οὖν λεγόμενα ὄργανα ποιητικὰ ὄργανά ἐστι, τὸ δὲ κτῆμα πρακτικόν ·…
Aristotle, Politics
-
…συμβαλλομένῳ, μέσον ἐστὶ Βυζαντίου τε καὶ τοῦ ἐπὶ στόματι ἱροῦ. Δαρεῖος δὲ μετὰ ταῦτα ἡσθεὶς τῇ σχεδίῃ τὸν ἀρχιτέκτονα αὐτῆς Μανδροκλέα τὸν Σάμιον ἐδωρήσατο πᾶσι δέκα · ἀπʼ ὧν δὴ Μανδροκλέης ἀπαρχὴν ζῷα γραψάμενος πᾶσαν τὴν ζεῦξιν τοῦ Βοσπόρου…
Herodotus, The Histories
-
…, ἐχαλίνωσε δὲ τὸν ἵππον, ἐλέφαντι δὲ παρέστησεν ἐπιβάτην καὶ ξύλῳ τὴν ἀμέτρητον θάλασσαν διεπέρασεν. τούτων δὲ πάντων ἀρχιτέκτων καὶ δημιουργός ἐστιν ὁ νοῦς, ᾧ δεῖ καθηγεμόνι χρωμένους μὴ πάντα ζητεῖν πρὸς τὰς ἰδίας ὀξύτητας, ἀλλὰ πρὸς…
Demades, On the Twelve Years
-
…ἀποταμεῖν τὰς κεφαλάς. καὶ οἱ μὲν ταῦτα ἐποίεον, τοῖσι προσέκειτο αὕτη ἡ ἄχαρις τιμή, τὰς δὲ ἄλλοι ἀρχιτέκτονες ἐζεύγνυσαν. ἐζεύγνυσαν δὲ ὧδε, πεντηκοντέρους καὶ τριήρεας συνθέντες, ὑπὸ μὲν τὴν πρὸς τοῦ Εὐξείνου πόντου ἑξήκοντά τε…
Herodotus, The Histories
-
…τὸν μὲν ἄρχοντα τελέαν ἔχειν δεῖ τὴν διανοητικὴν ἀρετήν τὸ γὰρ ἔργον ἐστὶν ἁπλῶς τοῦ ἀρχιτέκτονος, ὁ δὲ λόγος ἀρχιτέκτων, τῶν δʼ ἄλλων ἕκαστον ὅσον ἐπιβάλλει αὐτοῖς. ὁμοίως τοίνυν ἀναγκαίως ἔχειν καὶ περὶ τὰς ἠθικὰς ἀρετὰς ὑποληπτέον ,…
Aristotle, Politics
-
…με ποιεῖν ; μὴ προσάγειν γράψαι τοὺς ἐπὶ τοῦθʼ ἥκοντας, ἵνʼ ὑμῖν διαλεχθῶσιν ; ἢ θέαν μὴ κατανεῖμαι τὸν ἀρχιτέκτονʼ αὐτοῖς κελεῦσαι ; ἀλλʼ ἐν τοῖν δυοῖν ὀβολοῖν ἐθεώρουν ἄν, εἰ μὴ τοῦτʼ ἐγράφη. τὰ μικρὰ συμφέροντα τῆς…
Demosthenes, Speeches