ἐθισμός
ἐθισμός, accustoming, habituation
- accustoming, habituation, Arist. EN 1098b4, al; τὰ κατʼ ἐθισμόν τινος LXX Ge. 31.35; πρός τι Hierocl. in CA 26 p.479 M.: pl., habits, Arist. Pol. 1331b6; usages, Posidipp. 25, Plb. 1.17.11; οἱ ἐξ ἀρχῆς ἐ. PTeb. 40.20 (ii B. C.); οἱ νόμοι καὶ οἱ ἐ. Phld. Piet. 102, cf. IG 2(2).1043.30 (i B. C.); οἱ πολύτροποι ἐ. τῶν λέξεων customary modes of speech, Epicur. Nat. 28.1, al.
I
1 costumbre, hábito
σάρκες καὶ ἄλλαι ἰδέαι τροφῆς πολλαὶ καὶ κατὰ χώρην καὶ ἐθισμόν
las carnes y otras muchas formas de comida según el país o la costumbreπολλὰ γὰρ παρὰ τοὺς ἐθισμοὺς καὶ τὴν φύσιν πράττουσι διὰ τὸν λόγον
διὰ τοῦ λόγου μὲν ... οὐ κωλύ]μη γίνεται, διὰ δὲ τῶν ἐθισμῶν
τῶν ἀρχῶν δ' αἱ μὲν ἐπαγωγῇ θεωροῦνται, αἱ δὲ αἰσθήσει, αἱ δ' ἐθισμῷ τινι
κατὰ τὸν ἐθισμὸν αὐτῶν
τὰ παλαιὰ ἔθη περισπᾷ καὶ οὐκ ἐᾷ ἀρχὴν γενέσθαι τινὰ ἄλλου ἐθισμοῦ
las costumbres inveteradas arrastran y no permiten el comienzo de un nuevo hábitoβαρβαρικοὶ ἐθισμοί
2 sent. institucional costumbre, uso consuetudinario, tradición esp. op. νόμος:
οἱ νόμοι καὶ οἱ ἐθισμοί
las leyes y las costumbresτίμια καὶ ἐθισμοί
ἐθισμοῦ ὄντος, ἐάν τισιν τῶν ναυκληρῶν ...
οἱ ἐξ ἀρχῆς ἐθισμοί
οἰκεῖν παρὰ τὸν ἐθισμόν
πολιτεύματα ... ἀκέραια ... τῶν ἐθισμῶν
sistemas políticos no corrompidos en sus tradicionesἡ τῶν ἐθισμῶν διαφορὰ ... σέσωκε τὰ Ῥωμαίων πράγματα
la superioridad de sus tradiciones salvó los asuntos de los romanosπάτριοι ἐθισμοί
παρανόμους ἐθισμοὺς ἐκαίνιζεν
3 gram. uso
διὰ τοὺς πολυτρόπους ἐ[θι]σμοὺς τῶν λέξεων
4 rel. la mujer, euf. lo acostumbrado, la regla, la menstruación
τὸ κατ' ἐθισμὸν τῶν γυναικῶν μοί ἐστιν
5 ejercicio, práctica
τὸ δὲ σῶμα τοῖς ἀπὸ τῶν γυμνασιῶν ἐθισμοῖς ἐναθλήσας
II como proceso hecho de acostumbrar(se), habituación c. gen.
ἐ. τοῦ ἀνέχεσθαι ... εἴσπλους
ἕως εἰς τὸν ἐθισμὸν ἔλθῃ τις ἐν τῷ πλοίῳ διατριβῆς
ἐ. τοῦ λυπεῖσθαι καὶ χαίρειν
τοῦ ἐρασμίου
• c. prep.
ὁ πρὸς τὴν ἀϋλίαν ἐ.
-
…δʼ ὅτι πρῶτον καὶ ἀρχή. τῶν ἀρχῶν δʼ αἳ μὲν ἐπαγωγῇ θεωροῦνται, αἳ δʼ αἰσθήσει, αἳ δʼ ἐθισμῷ τινί, καὶ ἄλλαι δʼ ἄλλως. μετιέναι δὲ πειρατέον ἑκάστας ᾗ πεφύκασιν, καὶ σπουδαστέον ὅπως διορισθῶσι καλῶς ·…
Aristotle, Nicomachean Ethics
-
…εὐιατοτέρα δὲ τῶν ἀκρασιῶν, ἣν οἱ μελαγχολικοὶ ἀκρατεύονται, τῶν βουλευομένων μὲν μὴ ἐμμενόντων δέ, καὶ οἱ διʼ ἐθισμοῦ ἀκρατεῖς τῶν φυσικῶν · ῥᾷον γὰρ ἔθος μετακινῆσαι φύσεως · διὰ γὰρ τοῦτο καὶ τὸ ἔθος χαλεπόν, ὅτι τῇ…
Aristotle, Nicomachean Ethics
-
…ἐλπίδος ἀγόμενοι διπλασίως παρωξύνοντο πρὸς τὸν κίνδυνον. πλὴν ἅμα τῷ τοὺς ἀκοντιστὰς προελθόντας ἐκ τῶν Ῥωμαϊκῶν στρατοπέδων κατὰ τὸν ἐθισμὸν εἰσακοντίζειν ἐνεργοῖς καὶ πυκνοῖς τοῖς βέλεσιν, τοῖς μὲν ὀπίσω τῶν Κελτῶν πολλὴν εὐχρηστίαν οἱ σάγοι μετὰ τῶν ἀναξυρίδων παρεῖχον…
Polybius, Histories
-
…τοῦ στρατοῦ τὴν παρανομίαν χωρεῖν τῶν νέων καὶ στάσιν αὐτοῖς πολὺ χείρω τῆς προτέρας ἐμπεσεῖν καὶ κίνδυνον παντελοῦς τῶν ἰδίων ἐθισμῶν ἀπωλείας. ἅπαξ γὰρ τὸ νέον γευσάμενον ξενικῶν ἐθισμῶν ἀπλήστως ἐνεφορεῖτο, καὶ εἴ τινες τῶν πρώτων ἀνδρῶν διὰ πατέρων…
Flavius Josephus, Antiquities of the Jews
-
…παρασπόνδημα δὲ τὸ παρὰ τὰς ἐνόρκους καὶ τὰς ἐγγράπτους ὁμολογίας πραττόμενον, ἀδίκημα δὲ τὸ παρὰ τοὺς νόμους καὶ τοὺς ἐθισμοὺς ἐπιτελούμενον · ὧν οὐδὲν κατὰ τὸ παρὸν ἐνόχους εἶναι Ῥωμαίους · οὐ γὰρ εἰς τοὺς θεοὺς οὐδʼ εἰς τοὺς γονεῖς…
Polybius, Histories
-
…ὅτι μέγιστον ἄν τις ἡγήσαιτο καὶ μάλιστα θαυμάσαι τὸ αἴτιον τῆς πρὸς τοὺς φίλους εὐνοίας. τίνες γάρ ποτε ἦσαν ἐθισμοὶ ἢ τίς τρόπος ἐπιτηδευμάτων ἢ τίς λόγου δεινότης, διʼ ἧς ἐνειργάζοντο τὴν τοιαύτην διάθεσιν τοῖς ἀφικνουμένοις εἰς τὴν τοῦ…
Diodorus Siculus, Library
-
…αὐτοῖς πολὺ χείρω τῆς προτέρας ἐμπεσεῖν καὶ κίνδυνον παντελοῦς τῶν ἰδίων ἐθισμῶν ἀπωλείας. ἅπαξ γὰρ τὸ νέον γευσάμενον ξενικῶν ἐθισμῶν ἀπλήστως ἐνεφορεῖτο, καὶ εἴ τινες τῶν πρώτων ἀνδρῶν διὰ πατέρων ἀρετὰς ἐπιφανεῖς ἦσαν συνδιεφθείροντο, καὶ Ζαμβρίας ὁ τῆς…
Flavius Josephus, Antiquities of the Jews
-
…ταύτην ἀνηκόντων · ἐὰν γάρ τις εἰσφέρῃ νόμον, ἢ τῆς ἐξουσίας ἀφαιρούμενός τι τῆς ὑπαρχούσης τῇ συγκλήτῳ κατὰ τοὺς ἐθισμοὺς ἢ τὰς προεδρίας καὶ τιμὰς καταλύων αὐτῶν ἢ καὶ νὴ Δία ποιῶν ἐλαττώματα περὶ τοὺς βίους. πάντων ὁ δῆμος…
Polybius, Histories
-
…εἰς τὸ ὑπὲρ Ἑβρῶνος ὄρος φέρων κατατίθησιν. Παρέβαινε δʼ ἤδη τὰ πάτρια καὶ τὴν οἰκείαν δίαιταν παρεχάρασσεν ξενικῶν μιμήσει ἐθισμῶν καὶ τοῦτʼ αὐτῷ ἀρχὴ κακοῦ γίνεται · γυναικὸς γὰρ ἑταιριζομένης παρὰ τοῖς Παλαιστίνοις ἐρασθεὶς Δαλάλης τοὔνομα συνῆν αὐτῇ. καὶ…
Flavius Josephus, Antiquities of the Jews
-
…πρᾶξαι, πάλιν τὸν Ἀννίβαν ἀναστάντα φασὶν ἀγνοεῖν μὲν ὁμολογῆσαι, δεῖν δὲ συγγνώμην ἔχειν, εἴ τι παρὰ τοὺς ἐθισμοὺς πράττει, γινώσκοντας ὅτι τὴν μὲν ἔξοδον ἐκ τῆς πατρίδος ἐνναέτης ὢν ποιήσαιτο, πλείω δὲ τῶν πέντε καὶ τετταράκοντʼ…
Polybius, Histories