ἐλευθερόω
ἐλευθερόω, ἐλευθερόω, free, set free (verb)
- set free, τὰς Ἀθήνας Hdt. 5.62; Ἰωνίην Id. 4.137; πατρίδα A. Pers. 403; πόλιν Id. Ch. 1046, D. 21.144; δούλους Th. 8.15, etc.; ἐ. τὸν ἔσπλουν set the entrance free, clear it, Id. 3.51; release a debtor, Hdt. 6.59; τό γʼ εἰς ἑαυτὸν πᾶν ἐλευθεροῖ στόμα he keeps his tongue altogether free, i.e. does not commit himself by speech, S. OT 706; free from blame, acquit, τινά X. HG 1.7.26:—Pass., to be set free, Hdt. 1.95, 127, al.; τυράννων Id. 5.62; indulge in licence, Pl. R. 575a.
- 2 c. gen., set free, release from, φόνου E. Hipp. 1449; χρεῶν Pl. R. 566e; ἀρότρου βοῦν Hld. 5.23; also ἐλευθεροῦντες ἐκ δρασμῶν πόδα, i.e. ceasing to flee, E. HF 1010:—Pass., τῶνδε τῶν τόπων ἐ. Pl. Phd. 114b; ἀπὸ τῶν πλουσίων Id. R. 569a.
I c. ac. de pers.
1 ref. pueblos liberar, librar
a) del dominio extranjero
ὦ παῖδες Ἑλλήνων, ἴτε, ἐλευθεροῦτε πατρίδ'
Ἰωνίην
τινας τῶν ἐν τῇ Εὐβοίᾳ πόλεων
τοὺς ὑπὸ τῶν βαρβάρων καταδυναστευομένους
• en v. med.-pas. conseguir la propia libertad
ἀπωσάμενοι τὴν δουλοσύνην ἐλευθερώθησαν
los medos frente a los asiriosοἱ δ' Ἕλληνες ἠλευθερώθησαν
καὶ ἐκ τούτων ὅμως ἀμφοτέρων ἠλευθερώθημεν
ἡ δ' Ἀντίπολις ... ἐλευθερωθεῖσα τῶν παρ' ἐκείνων προσταγμάτων
b) de la tiranía y otros regímenes autoritarios
τὰς Ἀθήνας
ἐλευθερώσας πᾶσαν Ἀργείων πόλιν
τὴν πατρίδα
τὰς τῆς Μακεδονίας πόλεις ... ἀπὸ Ἀμύντου τοῦ Μακεδόνων βασιλέως
τὸ ἔθνος ... ἡγεμονίας
τὴν πόλιν ἐκ τυραννίδος
ἀλλ' ἵνα ἀπὸ τῶν πλουσίων ... ἐλευθερωθείη
2 ref. al individuo liberar de males, sufrimientos, desgracias:
a) c. gen. o constr. prep. de gen.
μιᾶς δ' ἔμ' ... συμφορᾶς
σε τοῦδ' ... φόνου
τὴν ψυχὴν ... φροντίδος
οὐδὲ θανάτῳ παραδοθέντα ἠλευθέρωσε τῆς τιμωρίας
ἑορτή τίς ἐστι δημοτελὴς ἐλευθεροῦσα τῆς δουλικῆς ὑπηρεσίας αὐτούς
τῶνδε μὲν τῶν τόπων ... ἐλευθερούμενοι
ἡ ψυχὴ ... τῆς ἐν νηπιότητι νωθρείας ... ἐλευθερωθεῖσα
τῆς θανατηφόρου συνουσίας
ψευδωνύμου γνώσεως
νῦν ἐνδείας ... ἠλευθέρωμαι
• en v. med. mismo sent., abs.
τὸ γὰρ θανεῖν ἐλευθεροῦται φιλαιάκτων κακῶν
b) sin gen. dejar en libertad, liberar de prisión o ataduras, en v. pas.
ἀλλὰ πῶς ἠλευθερώθης, ἀνδρὸς ἀνοσίου τυχών;
ἡ δὲ ὧδε ἐλευθερωθεῖσα φεύγει
de la vaca Íoἡ μὲν ... τῶν δεσμῶν ἠλευθεροῦτο
ὁ (λογισμός) λυθεὶς τῶν δεσμῶν καὶ ἐλευθερωθείς
3 en la esfera social conceder la libertad, liberar de la esclavitud u otras servidumbres, manumitir
τοὺς ... δούλους
τῶν οἰκογενῶν καὶ παρατρόφων τοὺς ἀκμάζοντας
ὑπὲρ δέκα μυριάδας αἰχμαλώτων
οἰκέτην ἢ θεράπαιναν
παλλακίδας
(τὸν φυγόντα)
• en v. med.-pas. conseguir la propia libertad, quedar libre
οὕτω δὴ ἡ Ῥοδῶπις ἐλευθερώθη
ἠλευθερώθησαν ἀπὸ τῶν πριαμένων αὐτάς
οἱ ... ἐλευθερωθέντες διὰ τὴν σεισάχθειαν
πολλὰ ... τῶν ἐπιμαστίδιων τέκνων ... ἐλευθεροῦντο
ὁ δὲ Ἀλκμὰν οἰκέτης ... ἠλευθερώθη
4 jur. declarar libre de culpa, eximir op. ἀποκτείνειν ‘condenar a muerte’
ἢ μὴ ... ἀποκτείνητε καὶ ἐλευθερώσητε, ἂν κατὰ τὸν νόμον κρίνητε;
τοὺς αἰτίους
• fig., en cont. de habla mantener libre de acusación
ἐπεὶ τό γ' εἰς ἑαυτὸν πᾶν ἐλευθεροῖ στόμα
ya que, en lo que a él respecta, deja su boca totalmente libre de culpa, e.e., ‘propaga calumnias por boca de otros’ ref. Creonte
5 econ. eximir, exonerar de pagos u otras cargas, condonar deudas
βασιλεὺς ... ἐλευθεροῖ ὅστις τι Σπαρτιητέων τῷ βασιλέϊ ἢ τῷ δημοσίῳ ὤφειλε
χρεῶν τε ἠλευθέρωσε
τοὺς δὲ κατοικοῦντας ... ἐλευθέρωσε κατεγγυήσεων
ἠλευθερωμένος ἄ[λ]λης χρείας ἁπάσης
ἀμηχάνων πλήθει δανείων ἐλευθερωθείς
ἠλευθερομένην ... τὴν Ἐφεσίων πόλιν τοῦ δαπανήματος
τῆς ἀνάγκης ... τῆς ἐπικειμένης
6 sent. crist. librar de culpa, redimir
πωλοῦμαι ὑπὲρ σοῦ καὶ ἐλευθερῶ σε
ἀπὸ τῶν κακῶν ὧν διεπραξάμεθα ... ἐλευθεροῖ ἡμᾶς
ἵνα ἡμᾶς τῶν ἥλων ἐλευθερώσῃς
en ref. a los clavos de la cruz de Cristoἐλευθερωθέντες δὲ ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας
οἱ ἄνθρωποι ἐλευθεροῦνται τοῦ θανάτου καὶ τῆς φθορᾶς
7 liberar de la patria potestad, sent. legal emancipar
μὴ τῆς ὑπεξουσιότητος αὐτοὺς ἐλευθεροῦν
II c. ac. de concr. o abstr.
1 liberar de, dejar libre de trabas o impedimentos frec. c. un segundo compl. en gen.:
a) c. ac. de lugar
τὸν ἔσπλουν
ἐλευθερωθέντος δὲ τοῦ ποταμοῦ τῆς τῶν βουκόλων ὕβρεως
b) c. ac. de cosa
ἡμεῖς δ' ἐλευθεροῦντες ἐκ δρασμῶν πόδα
y nosotros liberando a nuestro pie de la fuga, e.e., dejando de huirπέπλος ... κατὰ τὸν δεξιὸν ὦμον περονηθεὶς ... ἐλευθερῶν τὴν χεῖρα
τῷ σμιλίῳ ἐλευθεροῦμεν τὸ ἀγγεῖον τῶν παρακειμένων ὑμένων
ἑκατέρας ἐλευθερωμένης τῆς ἐντάσεως
liberadas de tensión ambas (ligaduras)
c) c. ac. abstr., en v. pas.
τοῦ αἰνιγματώδους ἐλευθερωθεῖσαι τύπου
(los significados de los símbolos pitagóricos) liberados de su carácter enigmático, e.e., ‘una vez que han sido interpretados’ἐλευθερωθεῖσα ... τῶν τοιούτων χρεῶν
2 usar con liberalidad, derrochar, ser pródigo en cuanto a
τὸν φιλόσοφον οὐ τὸν χρηματισμὸν ἐλευθεροῦν δεῖ, ἀλλὰ τὴν ψυχήν
III intr., en v. med.-pas.
1 de pueblos liberarse de un dominio externo, declararse independiente X.HG 3.1.16.
2 de individuos librarse de un castigo, culpa o venganza
ὑπὸ δὲ γᾶν φυγὼν οὔποτ' ἐλευθεροῦται
ἠλευθέρωσαι τοῖσδε τοῖς ἀγγέλμασιν
libre quedas de culpa con estas noticias
• c. ac. de rel. librarse, desembarazarse
ὡς αὐτὸς ἡμῖν διηγήσατο, ὕστερον ἐλευθερωθεὶς τὸ φρονοῦν
poco después, como él mismo nos contó, liberado en el pensamiento
• sent. medic. equiv. ‘curarse de’ c. gen.
τῶν συμπτωμάτων ἐλευθεροῦται ὁ ὀφθαλμός
1. bevrijden:
2. vrijlaten:
3. vrij maken
Med. = act., κακῶν Aesch. Suppl. 802.
- 1to free, set free, Hdt., Aesch., etc.; ἐλ. τὸν ἔσπλουν to set the entrance free, clear it, Thuc.; ἐλευθεροῖ στόμα he keeps his tongue free, i. e. does not commit himself by speech, Soph.: to free from blame, acquit, τινά Xen.:—Pass. to be set free, Hdt.
- 2c. gen. to set free, loose or release from, Eur.; so, ἐλευθεροῦντες ἐκ δρασμῶν πόδα, i. e. ceasing to flee, Eur.
-
…γῇ, πολλῶν ἐναντιουμένων ἤλθετε εἰς τὸν Πειραιᾶ. πολλῶν δὲ καὶ μεγάλων κινδύνων ὑπαρξάντων ἄνδρες ἀγαθοὶ γενόμενοι τοὺς μὲν ἠλευθερώσατε, τοὺς δʼ εἰς τὴν πατρίδα κατηγάγετε. εἰ δὲ ἐδυστυχήσατε καὶ τούτων ἡμάρτετε, αὐτοὶ μὲν ἂν δείσαντες ἐφεύγετε…
Lysias, Speeches
-
…μαχόμενοι, καὶ τῶν Ἡρακλέους παίδων τὰ μὲν σώματα εἰς ἄδειαν κατέστησαν, ἀπαλλάξαντες δὲ τοῦ δέους καὶ τὰς ψυχὰς ἠλευθέρωσαν, διὰ δὲ τὴν τοῦ πατρὸς ἀρετὴν ἐκείνους τοῖς αὑτῶν κινδύνοις ἐστεφάνωσαν. τοσοῦτον δὲ εὐτυχέστεροι παῖδες ὄντες ἐγένοντο τοῦ…
Lysias, Speeches
-
…οὐδʼ ἂν μετὰ τῶν συμμάχων δύνασθαι · καὶ ἡττηθέντες μὲν ὀλίγῳ τῶν ἄλλων προαπολεῖσθαι, νικήσαντες δὲ καὶ τοὺς ἄλλους ἐλευθερώσειν. ἄνδρες δʼ ἀγαθοὶ γενόμενοι, καὶ τῶν μὲν σωμάτων ἀφειδήσαντες, ὑπὲρ δὲ τῆς ἀρετῆς οὐ φιλοψυχήσαντες, καὶ…
Lysias, Speeches
-
…παλαιγενεῖς δὲ μοίρας φθίσας. κἀμοί γε λυπρός, καὶ τὸν οὐκ ἐκλύσεται, ὑπό τε γᾶν φυγὼν οὔ ποτʼ ἐλευθεροῦται. ποτιτρόπαιος ὢν δʼ ἕτερον ἐν κάρᾳ μιάστορʼ ἐκ γένους πάσεται. ἔξω, κελεύω, τῶνδε δωμάτων τάχος χωρεῖτʼ…
Aeschylus, Eumenides
-
…οὐδʼ ἄξια οὔτε ὑμῶν οὔτε πατέρων ὧν ἐστέ, ἐς γῆν τὴν Πλαταιῶν στρατεύοντες. Παυσανίας γὰρ ὁ Κλεομβρότου Λακεδαιμόνιος ἐλευθερώσας τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τῶν Μήδων μετὰ Ἑλλήνων τῶν ἐθελησάντων ξυνάρασθαι τὸν κίνδυνον τῆς μάχης ἣ παρʼ ἡμῖν ἐγένετο, θύσας…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…. αὐτὸς ξυνειδὼς ἢ μαθὼν ἄλλου πάρα ; μάντιν μὲν οὖν κακοῦργον εἰσπέμψας, ἐπεὶ τό γʼ εἰς ἑαυτὸν πᾶν ἐλευθεροῖ στόμα. σύ νυν ἀφεὶς σεαυτὸν ὧν λέγεις πέρι ἐμοῦ ʼπάκουσον, καὶ μάθʼ οὕνεκʼ ἐστί σοι βρότειον οὐδὲν μαντικῆς…
Sophocles, Oedipus Tyrannus
-
…καὶ τεθνηκὼς τάσδε κληδόνας λιπών. ἀλλʼ εὖ γʼ ἔπραξας, μηδʼ ἐπιζευχθῇς στόμα φήμῃ πονηρᾷ μηδʼ ἐπιγλωσσῶ κακά, ἐλευθερώσας πᾶσαν Ἀργείων πόλιν, δυοῖν δρακόντοιν εὐπετῶς τεμὼν κάρα. ἆ, ἆ. δμωαὶ γυναῖκες, αἵδε Γοργόνων δίκην…
Aeschylus, Libation Bearers
-
…τὸν νόμον. τί δὲ καὶ δεδιότες σφόδρα οὕτως ἐπείγεσθε ; ἢ μὴ οὐχ ὑμεῖς ὃν ἂν βούλησθε ἀποκτείνητε καὶ ἐλευθερώσητε, ἂν κατὰ τὸν νόμον κρίνητε, ἀλλʼ οὐκ ἂν παρὰ τὸν νόμον, ὥσπερ Καλλίξενος τὴν βουλὴν ἔπεισεν εἰς…
Xenophon, Hellenica
-
…ἤρξαντο ἀπίστασθαι, καί κως οὗτοι περὶ τῆς ἐλευθερίης μαχεσάμενοι τοῖσι Ἀσσυρίοισι ἐγένοντο ἄνδρες ἀγαθοί, καὶ ἀπωσάμενοι τὴν δουλοσύνην ἐλευθερώθησαν. μετὰ δὲ τούτους καὶ τὰ ἄλλα ἔθνεα ἐποίεε τὠυτὸ τοῖσι Μήδοισι. ἐόντων δὲ αὐτονόμων πάντων ἀνὰ τὴν ἤπειρον…
Herodotus, The Histories
-
…τὰ πολέμια. ὡς ὦν ἐχόντων ὧδε, ἀπίστασθε ἀπʼ Ἀστυάγεος τὴν ταχίστην. Πέρσαι μέν νυν προστάτεω ἐπιλαβόμενοι ἄσμενοι ἐλευθεροῦντο, καὶ πάλαι δεινὸν ποιεύμενοι ὑπὸ Μήδων ἄρχεσθαι. Ἀστυάγης δὲ ὡς ἐπύθετο Κῦρον ταῦτα πρήσσοντα, πέμψας ἄγγελον ἐκάλεε…
Herodotus, The Histories