ἔξοδος
ἔξοδος, a going out; an exit
ἔξοδος2, promoting the passage (med.)
- going out, opp. εἴσοδος, S. Aj. 798, 806, etc.; ἐκ τῆς χώρης Hdt. 1.94; ἔστι . . λήθη μνήμης ἔ. Pl. Phlb. 33e; λήθη ἐπιστήμης ἔ. Id. Smp. 208a; ἔ. τοῦ βίον PLond. 1.77.57 (vi A. D.).
- 2 marching out, military expedition, Hdt. 9.19; κοιναὶ ἔ. ib. 26; ἔ. ποιεῖσθαι Th. 3.5, etc., cf. Ar. Nu. 579; τὴν ἐπὶ θανάτῳ ἔ. ποιεῖσθαι, of Leonidas, Hdt. 7.223; ἔ. ἐξελθεῖν X. HG 1.2.17; ἐξόδους ἕρπειν κενάς S. Aj. 287; τὴν ἐπʼ Ὠρεὸν ἔ. D. 18.79; ἔ. πεζαί ib. 100 (s. v.l.).
- 3 procession, Hdt. 3.14; esp. of women of rank with their suite, ἔ. γυναικεῖαι Pl. Lg. 784d, cf. Thphr. Char. 22.10; ἐξόδους λαμπρὰς ἐξιοῦσαν D. 48.55, cf. Lex Solonis ap. Plu. Sol. 21.
- 4 divorce, BGU 1105.24 (i B.C.).
- II way out, outlet, διὰ τῶν στεγέων Hdt. 2.148 (pl.), cf. Th. 1.106, 2.4 (sg.); πυλῶν ἐπʼ ἐξόδοις A. Th. 33, cf. 58, 285; πρὸς θυρῶνος ἐξόδοις S. El. 328; εἴσοδοι καὶ ἔ. entrances and exits, POxy. 241.20 (i A. D.); of a river, ἔ. ἐς θάλασσαν Hdt. 7.130; ἡ Ἀρκαδία οὐκ ἔχει ἐξόδους τοῖς ὕδασιν εἰς θάλατταν Arist. Pr. 947a19.
- b esp. of the Jewish Exodus, LXX Ex. tit., etc.
- 2 way out of a difficulty, Pl. R. 453e.
- 3 of orifices in the body, ἡ ἔ. τοῦ περιττώματος, of the vent or anus, Arist. PA 675b9; τῆς τροφῆς Id. HA 507a32, cf. 532b6; so of other orifices in the body, ib. 511a27, etc.
- 4 delivery, ἡ τοῦ ἐμβρύου ἔ. Id. GA 777a27, cf. 752b12; πρὸς ἔξοδον ἔχειν Lyd. Ost. 44.
- 5 emission of semen, Arist. HA 586a15, al.; κοιλίης ἔξοδοι discharges from the bowel, Aret. SD 2.3.
- III end, close, ἐπʼ ἐξόδῳ εἶναι (of a truce) Th. 5.14; ἐπʼ ἐ. τῆς ἀρχῆς X. HG 5.4.4; ἐπʼ ἐ. (-ου vulg.) τοῦ ζῆν J. AJ 4.8.2; ἔ. τοῦ βίου PLond. 1.77.57: abs., departure, death, Ev.Luc. 9.31, 2 Ep.Pet. 1.15, Arr. Epict. 4.4.38.
- 2 end, issue of an argument, Pl. Prt. 361a.
- b decision of a court, BGU 168.15 (ii A. D.).
- 3 end of a tragedy, i.e. all that follows the last choral ode, Arist. Po. 1452b21; ἔξοδον αὐλεῖν play the chorus off the stage (their exit being led by an αὐλητής), Ar. V. 582, cf.Sch.
- IV outgoing, payment of money, IG 14.422 (Tauromenium), 5(1).1390.50 (Andania, i B. C.), Plb. 6.13.2; opp. εἴσοδος, Test.Epict. 6.34: pl., D.H. 10.30.
- V street, LXX 2 Ki. 22.43.
- promoting the passage, λίθων Aret. CD 2.3.
1. uitweg, uitgang:
2. vertrek, het weggaan, uittocht:
3. einde, slot:
1) der Ort zum Hinausgehen, πυλῶν ἔξοδος Aesch. Spt. 33, 58 ; Eur. Rhes. 514 ; θυρῶνος Soph. El. 320 ; Thuc. 1.106 u. Folgde. Uebh. eine Oeffnung, durch welche Etwas herauskommt, z.B. von den Schamteilen, Arist. Von der Mündung eines Flusses, Her. 7.130.
2) die Handlung des Ausgehens, das Fortgehen, Soph. Aj. 785 u. öfter ; Ἡράκλειος, des Herakles, Trach. 51 ; Ggstz εἴσοδος, Eur. Herc.Fur. 623 ; übertr., λήθη μνήμης ἔξ., das Ausgehen, Verschwinden, Plat. Phil. 33e, vgl. Symp. 208e ; bes.
a) von kriegerischen Auszügen, eine Expedition, Feldzug, Her. 9.19, Thuc. 2.10 u. die folgdn Historiker, sowohl übh. ins Feld, als zur Schlacht, od. übh. nur von einem Orte weg ; ἔξοδον ποιεῖσθαι, einen Feldzug, auch einen Ausfall machen, Thuc. 3.5 ; Lys. 16.18 ; Xen. Cyr. 1.5.14 u. öfter ; ἐξελθεῖν Hell. 1.2.17.
b) ein Festaufzug, Her. 3.14 ; bes. vom pomphaften Ausgange vornehmer Frauen mit Gefolge, Dem. 48.55 ; vgl. Plat. Legg. VI.784d ; auch vom Auszuge der Braut aus dem väterlichen Hause, Dion.Hal. rhet. 4.
c) das Weggehen des Chores in den Tragödien, ἔξοδον αὐλεῖν τινι, Jemandem zum Fortgehen aufspielen, Ar. Vesp. 582, wo der Schol. zu vergleichen ; nach Arist. poet. 12 ἔξοδος μέρος ὅλον τραγῳδίας, μεθʼ ὃ οὐκ ἔστι χοροῦ μέλος, der Schluß der Tragödie ; übh. Schluß, Ende, ἐπʼ ἐξόδῳ εἶναι, am Ende sein, Thuc. 3.14 ; λόγων, der Schluß, das Resultat, Plat. Prot. 361c ; vgl. Xen. Hell. 5.4.4.
3) vom Gelde, das Ausgeben, der Aufwand (Ggstz von εἴσοδος), ἔξοδον ποιεῖν εἴς τι, Pol. 6.13.2 ; NT u. a.Sp.
Strong 1841
a going out, departure: He 11:22; of death, Lk 9:31, II Pe 1:15.†
- Ia going out, Hdt., Attic
- 2a marching out, military expedition, Hdt., Attic
- 3a solemn procession, Hdt., Dem.
- IIa way out, outlet, Lat. exitus, Hdt., Aesch., etc.
- IIIlike Lat. exitus, an end, close, Thuc., Xen.: the end or issue of an argument, Plat.: absol. departure, death, NTest.
- 2the end of a tragedy, or music played at its close, Ar.
- promoting the passage λίθων.
-
…μόνη οὐκ ἂν δυοῖν ἥμαρτον · ἢ γὰρ ἂν καλῶς ἔσωσʼ ἐμαυτὴν ἢ καλῶς ἀπωλόμην. σιγᾶν ἐπῄνεσʼ ὡς ἐπʼ ἐξόδῳ κλύω τῶν ἔνδοθεν χωροῦντος. εἴσιτʼ, ὦ ξένοι, ἄλλως τε καὶ φέροντες οἷʼ ἂν οὔτε τις δόμων ἀπώσαιτʼ…
Sophocles, Electra
-
…ᾗ ἐσῆλθον καὶ αἵπερ ἦσαν μόναι ἀνεῳγμέναι ἔκλῃσε στυρακίῳ ἀκοντίου ἀντὶ βαλάνου χρησάμενος ἐς τὸν μοχλόν, ὥστε μηδὲ ταύτῃ ἔξοδον ἔτι εἶναι. διωκόμενοι δὲ κατὰ τὴν πόλιν οἱ μέν τινες αὐτῶν ἐπὶ τὸ τεῖχος ἀναβάντες ἔρριψαν ἐς τὸ ἔξω…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…τὸν Ἰσθμόν. καὶ ἐπειδὴ πᾶν τὸ στράτευμα ξυνειλεγμένον ἦν, Ἀρχίδαμος ὁ βασιλεὺς τῶν Λακεδαιμονίων, ὅσπερ ἡγεῖτο τῆς ἐξόδου ταύτης, ξυγκαλέσας τοὺς στρατηγοὺς τῶν πόλεων πασῶν καὶ τοὺς μάλιστα ἐν τέλει καὶ ἀξιολογωτάτους παρῄνει τοιάδε. ἄνδρες Πελοποννήσιοι…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…, ἔκ τε μητρός, ἐντάφια χεροῖν φέρουσαν, οἷα τοῖς κάτω νομίζεται. τίνʼ αὖ σὺ τήνδε πρὸς θυρῶνος ἐξόδοις ἐλθοῦσα φωνεῖς, ὦ κασιγνήτη, φάτιν, κοὐδʼ ἐν χρόνῳ μακρῷ διδαχθῆναι θέλεις θυμῷ ματαίῳ μὴ χαρίζεσθαι κενά ;…
Sophocles, Electra
-
…πύλας πυργωμάτων ὁρμᾶσθε πάντες, σοῦσθε σὺν παντευχίᾳ, πληροῦτε θωρακεῖα, κἀπὶ σέλμασιν πύργων στάθητε, καὶ πυλῶν ἐπʼ ἐξόδοις μίμνοντες εὖ θαρσεῖτε, μηδʼ ἐπηλύδων ταρβεῖτʼ ἄγαν ὅμιλον · εὖ τελεῖ θεός. σκοποὺς δὲ κἀγὼ καὶ κατοπτῆρας στρατοῦ…
Aeschylus, Seven Against Thebes
-
…σπεύσαθʼ, οἱ μὲν Τεῦκρον ἐν τάχει μολεῖν, οἱ δʼ ἑσπέρους ἀγκῶνας, οἱ δʼ ἀντηλίους ζητεῖτʼ ἰόντες τἀνδρὸς ἔξοδον κακήν. ἔγνωκα γὰρ δὴ φωτὸς ἠπατημένη καὶ τῆς παλαιᾶς χάριτος ἐκβεβλημένη. οἴμοι, τί δράσω, τέκνον ;…
Sophocles, Ajax
-
…ἔλειπον, ὡς πάλῳ λαχὼν ἕκαστος αὐτῶν πρὸς πύλας ἄγοι λόχον. πρὸς ταῦτʼ ἀρίστους ἄνδρας ἐκκρίτους πόλεως πυλῶν ἐπʼ ἐξόδοισι τάγευσαι τάχος · ἐγγὺς γὰρ ἤδη πάνοπλος Ἀργείων στρατὸς χωρεῖ, κονίει, πεδία δʼ ἀργηστὴς ἀφρὸς χραίνει σταλαγμοῖς ἱππικῶν…
Aeschylus, Seven Against Thebes
-
…δὲ τῆς μάχης ταύτης συνέβησαν οἱ στρατιῶται αὐτοὶ αὑτοῖς καὶ ἠσπάζοντο τοὺς μετὰ Θρασύλλου. ἐξῆλθον δέ τινας καὶ ἄλλας ἐξόδους τοῦ χειμῶνος εἰς τὴν ἤπειρον καὶ ἐπόρθουν τὴν βασιλέως χώραν. τῷ δʼ αὐτῷ χρόνῳ καὶ Λακεδαιμόνιοι τοὺς εἰς τὸ…
Xenophon, Hellenica
-
…μηδʼ ἀφιέναι μόνον. ποῦ δʼ ἐστὶ Τεῦκρος, κἀπὶ τῷ λέγει τάδε ; πάρεστʼ ἐκεῖνος ἄρτι · τήνδε δʼ ἔξοδον ὀλεθρίαν Αἴαντος ἐλπίζει φέρειν. οἴμοι τάλαινα, τοῦ ποτʼ ἀνθρώπων μαθών ; τοῦ Θεστορείου μάντεως, καθʼ ἡμέραν τὴν…
Sophocles, Ajax
-
…τοὔργον ὡς κοινωνὸς ὤν. κεῖνος γὰρ ἄκρας νυκτός, ἡνίχʼ ἕσπεροι λαμπτῆρες οὐκέτʼ ᾖθον, ἄμφηκες λαβὼν ἐμαίετʼ ἔγχος ἐξόδους ἕρπειν κενάς. κἀγὼ ʼπιπλήσσω καὶ λέγω · τί χρῆμα δρᾷς, Αἴας ; τί τήνδʼ ἄκλητος οὔθʼ ὑπʼ ἀγγέλων…
Sophocles, Ajax