ὁπόταν
ὁπόταν, ὁπόταν, whenever (conjunction)
ὁπότᾰν, i. e. ὁπότʼ ἄν, as it is freq. written in codd. (the distn. did not exist for the Greeks): Adv., related to ὅταν as ὁπότε to ὅτε (v. ὁπότε),
- whensoever, used only with subj., Il. 15.209, etc. (Hom. uses ὁππότε κεν in the same way, Il. 4.40, 229, al.): rarely after past tenses, πολλὰς . . ᾔσθου πλαγάς, ὁπόταν . . νὺξ ὑπολείφθῃ (for ὁπότε νὺξ ὑπολειφθείη) S. El. 91 (anap.): never with ind. in early writers, for φθέγξομαι (Il. 21.340), ἱμείρεται (Od. 1.41) are Ep. aor. subj. forms, and in Od. 16.282 θῇσιν is the right reading: never with opt. save in late writers (unless the Mss. can be trusted in Pl. Alc. 2.146a), for in Il. 7.415 ὁππότʼ ἄρʼ is the reading of the best codd.; in X. Cyr. 1.3.11 ὁπότε ἥκοι is the right reading.
- II as soon as, ὁπότʼ ἂν τὸ πρῶτον ἴδῃ φάος h.Ap. 71.
ὁπότ·αν, conj. quand par hasard, d’où en gén. quand, lorsque, en deux mots dans Homère, ὁπότ’ ἄν ou ὁππότ’ ἄν (v. ὁπότε) et chez les Att. lorsque ὁπότ’ ἄν est joint à un autre relatif également accompagné de ἄν, avec lequel il marque un même mouvement de la pensée : ὁπότ’ ἂν βούληται καὶ ὃν ἂν δύνηται τρόπον, Dém. 569, 20, quand il voudra et comme il pourra ; en tout autre cas, ὁπόταν :
1 avec le sbj. après un temps princip. ou un impér. Pd. P. 1, 6, etc. ; Soph. Ph. 146 ; Xén. Cyr. 3, 2, 7, etc. ; après un inf. prés. au sens d’un fut. Thc. 5, 7 ; après un part. fut. Xén. An. 7, 1, 12 ; qqf. après un temps second. quand on parle d’un fait habituel, et qui se produit au moment où l’on parle, Soph. El. 91 ||
2 avec l’opt. après une prop. dont le verbe est lui-même à l’opt. avec ἄν : εἶθ’, ὁπόταν ἥκοι ἐπὶ τὸ δεῖπνον, λέγοιμ’ ἂν ὅτι λοῦται, Xén. Cyr. 1, 3, 11, ensuite, quand il viendrait pour le souper, je lui dirais que (le roi) est au bain ; cf. Plat. 2 Alc. 146a ||
3 postér. avec l’ind. Sch.-Thc. 1, 49, etc. ; mais non Il. 21, 340, où φθέγξομαι est un sbj. épq. p. φθέγξωμαι, ou Od. 1, 41, où ἱμείρεται est un sbj. épq. p. ἱμείρηται.
Étym. ὁπότε ἄν.
ὁπόταν, ep. ὁππόταν, statt ὁππότʼ ἄν, wie es auch seit Wolf im Hom. immer geschrieben wird, eigtl. in dem Falle, daß etwa, falls, dann wann, c. conj., auf die Gegenwart od. Zukunft gehend, eine zeitliche Bedingung aussprechend ; Pind. P. 1.4, 8.8 ; ὁπόταν δὲ μόλῃ, Soph. Phil. 146 ; El. 91 ; ὁπόταν ἄλλʼ αὐτῷ βελτίω δόξῃ, Plat. Polit. 300c ; indirekt auch in Beziehung auf die Vergangenheit, mit dem den Griechen geläufigen Uebergange in die lebhaftere direkte Darstellung, εἱστήκει παρὰ τὰς πύλας, ὡς, ὁπόταν ἔξω γένωνται πάντες, ἀποκλείσων τὰς πύλας, Xen. An. 7.1.12. – Steht im Hauptsatze der opt. pot., so folgt in einzelnen, aber nicht ganz sicheren Beispielen der opt., ὁπόταν ἥκοι, λέγοιμʼ ἄν, Xen. Cyr. 1.3.11, vgl. 8.1.44 u. s. ὅταν. – Der indic. erst bei Sp., wie D.Cass.
ὁπότᾰν (= ὁπότε ἄν.)
- 1whenever
- a c. pres. subj., πείθονται δʼ ἀοιδοὶ σάμασιν, ἁγησιχόρων ὁπόταν προοιμίων ἀμβολὰς τεύχῃς ἐλελιζομένα P. 1.4 ἐν πάντα δὲ νόμον εὐθύγλωσσος ἀνὴρ προφέρει, παρὰ τυραννίδι χὠπόταν ὁ λάβρος στρατός, χὤταν πόλιν οἱ σοφοὶ τηρέωντι P. 2.87 ὁπόταν τε χειμῶνος σθένει φρίσσων Βορέας ἐπισπέρχησʼ Παρθ. 2. 17.
- b c. aor. subj. τὺ δʼ ὁπόταν τις ἀμείλιχον καρδίᾳ κότον ἐνελάσῃ, τιθεῖς ὕβριν ἐν ἄντλῳ P. 8.8 ὁπόταν θεὸς ἀνδρὶ χάρμα πέμψῃ, πάρος μέλαιναν καρδίαν ἐστυφέλιξεν fr. 225.
ὁπόταν
i. e. ὁπότʼ ἄν
related to ὅταν, as ὁπότε to ὅτε
- Epic ὁππότε, κεν, adv., whensoever, Lat. quandocunque, with Subj., Hom., etc.:— ὁπότʼ ἂν τὸ πρῶτον, Lat. quum primum, Hhymn.