ἐξηγέομαι

ἐξηγ-έομαι,

• to be leader of, c. gen. pers., τῶν δʼ ἐξηγείσθω Il. 2.806 (for And. 1.116, v. II.3).
• • • 2 c. acc. pers., lead, govern, in Th., τὰς πόλεις 1.76; τὴν Πελοπόννησον ib. 71.
    • • b abs., Hdt. 1.151, 9.11.
    • 3 c. dat. pers. et acc. rei, show one the way to, τοῖσι ἐχθροῖσι τῆς πατρίδος ἅλωσιν Hdt. 6.135; ἃ δʼ ἐξηγεῖσθε τοῖς ξυμμάχοις Th. 3.55: c. dat. pers. only, go before, lead, ἡμῖν S. OC 1589, etc.: c. acc. loci only, lead the way to, χῶρον ib. 1520.
    • 4 c. gen. rei, ἐ. τῆς πράξεως X. Cyr. 2.1.29; with dat. pers. added, πᾶσι κάλλους τε καὶ τελειότητος Jul. Or. 4.132d.
    • 5 ἐ. εἰς τὴν Ἑλλάδα lead an army into Greece, X. An. 6.6.34.
  • II dictate a form of words, ἐ. τὸν νόμον τῷ κήρυκι D. 19.70; ἐξηγοῦ θεούς dictate, name them, E. Med. 745.
  • • 2 generally, prescribe, order, ποιήσουσι τοῦτο τὸ ἂν κεῖνος ἐξηγέηται Hdt. 5.23; ὅ τι χρὴ ποιέειν ἐξηγέο σύ Id. 4.9, cf. 7.234; ᾗ ὁ νόμος ἐξηγεῖται Pl. R. 604b: of a diviner, c. inf., order one to do, A. Eu. 595; τἄλλα δʼ ἐξηγοῦ φίλοις Id. Ch. 552; esp. freq. of religious forms and ceremonies, οἷς τῶν ἄλλων θεῶν οἱ Μάγοι ἐξηγοῦντο, = τοῖς ἄλλοις θεοῖς οὕς . . X. Cyr. 8.3.11, cf. 4.5.51, 7.3.1; τί φῶ; δίδασκʼ ἄπειρον ἐξηγουμένη A. Ch. 118, cf. S. OC 1284, etc.; οὗτος ὁ θεὸς περὶ τὰ τοιαῦτα . . ἐ. Pl. R. 427c, cf. 469a.
    • 3 expound, interpret, ἐ. τὸ οὔνομα καὶ τὴν θυσίην Hdt. 2.49; τὸν ποιητήν Pl. Cra. 407a; ἃ Ὅμηρος λέγει Id. Ion 531a; ὁ τὸν Ἡράκλειτον . . ἐξηγούμενος Antiph. 113.3; τὰ νόμιμα D. 47.69: abs., ἄγραφοι νόμοι καθʼ οὓς Εὐμολπίδαι ἐξηγοῦνται according to which they expound things, Lys. 6.10, cf. And. 1.116 (leg. κηρύκων ὤν); cf. ἐξηγητής II.
  • III tell at length, relate in full, Hdt. 2.3, A. Pr. 216, 702, Th. 5.26; set forth, explain, τὴν ἔλασιν the line of march, Hdt. 3.4, 7.6; ἃ μετὰ χεῖρας ἔχοι καὶ -ήσασθαι οἷός τε Th. 1.138; τὰ τοῦ νομοθέτου βουλήματα Pl. Lg. 802c, cf. R. 474c: c. acc. et inf., explain that . ., S. Aj. 320: folld. by relat., ἐ. ὁτέῳ τρόπῳ . . Hdt. 3.72. etc.; ἐ. περί τινος X. Lac. 2.1.

ἐξηγέομαι, 1) ausführen, Anführer sein, τινός, Il. 2.805 ; oft absolut, vorangehen, Her. 9.11, 66 ; ποιήσουσι τοῦτο, τὸ ἄν κεῖνος ἐξηγέηται 5.23, was man auch »befehlen« übersetzt ; Anführer sein, die Hegemonie haben, Thuc. oft, auch mit dem acc., 1.71, 6.85 ; τοῖς συμμάχοις 3.55 ; Xen. An. 4.5.28, oft ; οὕτως ἐξηγεῖτο τῆς πράξεως Cyr. 2.1.29, im Handeln mit seinem Beispiel vorangehen ; ὁ μάντις ἐξηγεῖτό σοι μητροκτονεῖν, riet dazu, war der Urheber des Mordes, Aesch. Eum. 565 ; vgl. καλῶς γὰρ ἐξηγεῖ σύ μοι Soph. O.C. 1286 ; χῶρον ἐξηγήσομαι, ich werde vorangehen und dir den Ort zeigen, ibd. 1516, vgl. 1585. – Oft von Gesetzen, ᾗ ὁ νόμος ἐξηγεῖται, wie das Gesetz vorschreibt, Plat. Rep. X.604b ; – εἰς τὴν Ἑλλάδα, nach Griechenland hinführen, Xen. An. 6.4.34.
2) als Redner ausführen, τί, Thuc. 1.138 ; übh. auseinandersetzen, erzählen, τοιαῦτʼ ἐμοῦ λόγοισιν ἐξηγουμένου Aesch. Prom. 214 ; τὸν ἆθλον 704, öfter ; γόους τοιούσδʼ ἐξηγεῖτʼ ἔχειν Soph. Aj. 313 ; Her. oft, wie Folgde ; τὸν ποιητήν, erklären, Plat. Crat. 407a, wie τὰ τοῦ νομοθέτου βουλήματα Legg. VII.802c ; τὰ νόμιμα Dem. 47.69 ; nach B.A. 241.20 der eigentliche Ausdruck von den Gesetzverständigen, διηγοῦνται ἰδιῶται ἄνδρες περὶ τῶν προστυχόντων. – Bes. von Priestern, lehren, andeuten, Εὐμολπίδαι ἐξ. κατʼ ἀγράφους νόμους Lys. 6.10, τοῖς θεοῖς ἐξαιρεῖται ὅτι ἂν οἱ μάγοι ἐξηγῶνται Xen. Cyr. 8.3.11 ; von den Göttern selbst, ταύτῃ θήσομεν ᾗ ἂν ἐξηγῆται ὁ θεός Plat. Rep. V.469a ; vgl. IV.427c. Aehnl. ἐξηγησαμένη τοῖς ἐχθροῖς τῆς πατρίδος ἅλωσιν Her. 6.135, die den Feinden gezeigt hatte, wie sie einnehmen könnten ; ἐξηγέο ὅτεῳ τρόπῳ πάριμεν 3.72 ; – ἐξηγούμεθα καὶ διατάττομεν ἕκαστα Luc. Iup. Trag. 17.

ἐξηγέομαι

[ἐξ- 1.]

To lead forth to battle.

With genit.: τῶν ἐξηγείσθω Il. 2.806.

ἐξηγέομαι , imp. -γείσθω: lead out, w. gen., Il. 2.806†.

ἐξηγέομαι fut. ήσομαι

• Dep.
• • Ito be leader of others, c. gen., Il.:—also c. acc. pers. to lead, direct, govern, Thuc.
  • IIto go first, lead the way, Hhymn., Hdt.
  • • 2c. dat. pers. to shew one the way, go before, lead, Hdt., Soph., etc.
    • 3c. gen. rei, to conduct a business, Xen.
    • 4ἐξ. εἰς τὴν Ἑλλάδα to lead an army into Greece, Xen.
  • IIIlike Lat. praeire verbis, to prescribe or dictate a form of words, Eur., Dem.:—generally to prescribe, order, Hdt., Aesch., etc.:— to prescribe or expound the form to be observed in religious ceremonies, Hdt., Attic
  • IVto tell at length, relate in full, Hdt., Attic