About Report a problem

Menu

inserere

1 inserere [CL] 1 to sow, plant (also fig.). c620 curavimus solicitudinem prorogare ut perinde Christi evangelium ‥ vestris quoque sensibus ~entes, salutis vestrae remedia propinentur (Lit. Papae) Bede HE II 10 p. 101; fortassis, pater mi, in tuum vernaculum, tuo quondam lacte, tuisque educatum alimentis, merito frequentius stomacharis, quod solum terram occupem, ut ficus illa inutilis, nec quidvis tuae, qua quondam puerum insevisti promiam institutionis. jus, fateor, esset quae insevisti, etsi non digno tamen quocumque pullulare germine Folc. V. Bertini dedic. 604a; ~o, A. to plante to gedyr, or brace to gedyr, or graffe ‥ insitus, A. planted or graffed WW (v. 2 infra). 2 to graft on to (tree or sim.). b (p. ppl. insitus as sb. n.) slip, scion (for grafting or planting). arbores quoque plantare, putare, purgare, ~ere et mutare Rob. Bridl. Dial. 154; cum ramus ~itur stipiti quare stipes non fert fructus, sed rami? Quaest. Salern. P 60; sepe in oleribus ~itur pomus vel in spina pirus Bacon XI 250.  b 1266 in ‥ insitis pirorum (v. insitare); 1294 in insitis emptis ad plantandum in novo gardino (Ac. Middleton) DCCant.. 3 (fig.) to implant, fix in. b (p. ppl. as adj.) innate, natural, customary. pro insita sibi eruditione Hist. Abb. Jarrow 4; notandus solerter ordo verborum et ‥ cordi ~endus Bede Hom. I 3. 11; pro insita illi bonitate Obsess. Durh. 7; Willelmus cujus indolem bonam et maturitatem naturaliter insitam ‥ notavimus Gir. SD 40 (cf. ib. 70: naturaliter inserta); unde Sidonius ‘hanc in te ipse virtutem si naturalis est excole si minus ut insiticiam apponere’, i. eam ~e, quod est Romanice enter et dicitur ab insito, insitivus, vel insiticius GlSid f. 146va; nobis columbe gemitum / et turturinis insitum / amorem da precordiis J. Howd. Cyth. 146. 2.  b vera necessitate cum insito gemitu flagitavit quod antea dissimulaverat Gosc. Mir. Iv. lxx; sic etiam intelligimus de quarto suo modo opposito sibi insito ejusdem longitudinis et brevitatis Mens. & Disc. (Anon. IV) 40. 4 (p. ppl. insitus) situated (in), placed (in), (by assoc. w. situs). b inserted or included in (book or document; cf. 2 inserere 2). 1199 removit ij domos ‥ ~as in orto suo CurR RC I 44.  b literarum ‥ in presenti nostro processu contentarum et ~arum Comp. Swith. 168. 5 to give or attach (a name to). 956 (13c) cui nomen insitum est Uulfric CS 925; 956 cuidam meorum optimatum cui nomen insitum est E. CS 961; 957 (14c) in illo loco ubi prisca relatione vulgariter nomen insitum CS 988; 1044 cuidam meo ministro fideli cui nomen insitum est O. CD 770.
2 inserere [CL] 1 insert: a to put on (to). b to put into. c to plant. d to introduce (fig. or w. abstr. object). a viderat ‥ beatam Editham ‥ anulum ‥ ejus digito ~entem, atque ita alloquentem ‥ Gosc. Edith 295; a1200 plaustro ea [sacrosancta] ~erunt, cum ornamentorum decora varietate Found. Waltham 9; sedibus, domine, beatis insertus, / tela tortoris livida non timebit J. Howd. Cant. 108; regina annulum contulit manu ejus ~tum, qui statim evanuit Latin Stories 106.  b pali sepibus ~ti Gir. TH 11 7 p. 86.  c 966 virtutum semina sedulus agricola ~ui CS 1190; sanctae Trinitatis semen ~uit B. V. Dunst. 2; quemlibet fructum corporis diaboli in luto carnalitatis ~tum crescit irregulariter in natura Wycl. Ver. I 315.  d flagitiosas meditationes, quas tibi generis humani hostilis criminator ~uit, ‥ confitere Felix Guthl. 35 p. 112; 798 Laurentius ‥ qui his partibus fidei veritatem ~uit (Lit. Regis) CS 287 p. 397; sola namque obedientia virtus est que virtutes ceteras mente ~it, et insertas custodit Rob. Bridl. Dial. 177; mater vero, viri virtute non inferior, cogitationi feminee masculinum animum ~uit V. Edm. Rich P 1775. 2 to attach, join (on to or into). b to graft. c to sew on. d to fix (jewel in setting), to stud (jewellery with precious stone). asinus ‥ volens caudam aliam et ampliorem quam natura contulerat ‥ sibi ~i Nig. Ep. 17.  b surculos pomiferos ‥ in horto suo seruerat [v. l. severat], plantaverat, vel ~uerat R. Cold. Godr. 87; fructus enim quos truncis istis ~ui Ib..  c 1464 j banqwer pro sedili de panno laneo rubio, cum sertis et stellis glauci coloris ~tis Ac. Durh. 639.  d 1303 de xviij d. de uno anulo aureo cum cristallo ~to vendito Ac. Exec. Ep. Lond. 55; coronam auream cum quatuor lapidibus preciosis ~tam Regim. Princ. 55. 3 to add (to), include (in), insert (into),. 704 testes adjunximus quorum nomina subter tenentur ~ta CS 111; epistulas ‥ nostrae historiae ~endas ‥ adtulit Bede HE pref. p. 6; nam plura quae tacui ~uissem et addidissem, si in quiete et congruo spatio illud mihi edere licuisset Anselm (CurD pref.) II 42; hec clausula edicto necessario ~ta est Ric. Angl. Summa 17 p. 19; 1307 primo ~atur titulus curie sic: ‥ CBaron 80; multi sunt qui ignorant que sunt culpe graviores et que leviores; ideo bonum est quod hic incerantur Cust. Cant. 251; 1365 prout in commissione, cujus tenor inferius ~itur, plenius continetur Cart. Mont. S. Mich. 11 p. 11; 1396 diversa scripta ‥ quia non tangunt dominum comitem Warr’ nec suos ‥ non inceruntur Cart. Beauchamp 260; coclearia quedam quo numerus aut valor non insertur [sic] Meaux III 225; 1470 istud esset ~tum in stilo de expensis necessariis Ac. Durh. 642 (in marg.).

Saved

Recent